Bódene qustar ishinde qyrǵaýyldar tobyna jatatyn shaǵyn qus. Onyń denesiniń uzyndyǵy 16-20 sm., salmaǵy 80-150 gramm arasynda.
Bódeneni qolǵa ustamas buryn eń aldymen ony qandaı maqsat úshin ósiretindigińizdi bilip alǵanyńyz jón. Eger siz joǵary sapaly jáne dıetalyq bódene etin óndirýdi maqsat etetin bolsańyz, onda sizge birinshi kezekte nazardy bódeneniń kalıfornııalyq tuqymyna aýdarýǵa týra keledi.
Al eger bódeneni jumyrtqasy úshin ósirýdi kózdeseńiz, onda bul iske japon bódenesinen artyǵy joq. Úı sharýashylyǵynda ósiriletin japon bódenesi ósip-jetilýine 50-60 kún ótkennen keıin-aq jumyrtqa bere bastaıdy. Iаǵnı, ony ósirý arqyly tez arada jumyrtqaǵa keneletin bolasyz. Máselen, eger salystyrý úshin aıtatyn bolsaq, taýyq ádette 180-210 kúnnen keıin baryp jumyrtqa beredi. Ekinshiden, japon bódenesi bir jyldyń ishinde 300-ge jýyq jumyrtqa beredi. Dámdi de adam densaýlyǵy úshin paıdaly bolyp keletin bul jumyrtqanyń salmaǵy 10-14 grammdy quraıdy.
Bódeneni kútý. Bódeneni torda ustaǵan jón be, álde bul iske ınkýbator qolaıly ma? Bódeneni qoldan ósirgen jaǵdaıyńyzda bul suraqtyń da sizdiń aldyńyzdan kóldeneńdep shyǵatyndyǵy anyq. Eger siz bódeneni jumyrtqadan bastyratyn bolsańyz, onda sizge eń durysy ınkýbator satyp alý. Mundaı jumyrtqa bastyrýǵa arnalǵan shaǵyn turmystyq ınkýbatorlardy kez kelgen bazardan nemese arnaýly dúkenderden kezdestirýge bolady. Sondaı-aq, zaýyttan shyǵarylatyn daıyn ınkýbatorlarmen qatar ony qoldan da jasap alýǵa bolady. Mundaı ınkýbatorlardy qalaı jasaıtyndyǵy jónindegi keńesti siz ınternetten ala alasyz. Onyń ınternettik mekenjaıyn biz maqalanyń sońynda kórsetetin bolamyz.
Bódene jumyrtqasynyń ınkýbasııalaný kezeńi 17,5 táýlikti quraıdy. Munan keıingi 4-6 saǵattyń ishinde balapandar jumyrtqany jaryp shyǵa bastaıdy. Jańa paıda bolǵan bódene balapandarynyń óte shaǵyndyǵy (salmaǵy 6-8 grammdy ǵana quraıdy) bolmasa, taýyq balapandarynan kóp aıyrmashylyǵy joq. Olardyń ústin jumsaq, mamyq jún basyp turady.
Jańa paıda bolǵan balapandardy osy maqsat úshin arnaıy ázirlengen jáshikter men torlarǵa ornalastyrý kerek. Olardy fanera men plastıkten nemese kartonnan jasaýǵa bolady.
Taǵamdyq jumyrtqa alý úshin ósiriletin bódenelerdi ustaý úshin ádette bıiktigi 20 santımetrlik tordy paıdalanady. Tor edeniniń kólemi ishinde ustalynatyn bódeneler sanyna sáıkes laıyqtalady. Bir bódene úshin shamamen alǵanda 180-200 sharshy mm. oryn qajet bolady. Al eger siz bódeneni dıetalyq jumyrtqa (ıaǵnı tuqym bermeıtin) alý úshin ósiretin bolsańyz, onda árbir bódene analyǵy úshin jeke tor qajet bolady. Biraq ol aýyq-aýyq bódene áteshimen qosylyp turýy tıis.
Bódene ósirýdiń tehnologııasy. Bódene ósiretin orynda, ásirese, alǵashqy úsh aptada joǵary temperatýrany saqtaý qajet, óıtkeni, bul kezeńde bódene balapandarynyń jylýdy retteý múmkindikteri óte álsiz bolady. Alǵashqy úsh aptada balapandar ornalasqan oryn kúndiz-túni jaryqtandyrylady. Budan ári kúndizgi jaryqtyń berilýi kún saıyn 2 saǵatqa qysqaryp otyrady. Torda nemese jáshikte 3 aptalyq balapandardy ustaǵan kezde, ár basqa 50 sm² oryn keletindeı bolýy kerek, 3-6 apta aralyǵynda jáshiktiń aýdany ár bódenege 90 sm² bolýy tıis. Jas bódenelerge sý berý úshin vakýýmdyq sýarǵyshtar (tóńkerilgen shyny qutylar) qajet. Torlarǵa kishkentaı ydys sýarǵyshtar ornatýǵa bolady. Al ekinshi aptadan bastap nıppelder ornatylady. Olardy kez kelgen bódene balapany jete alatyndaı bıiktikke ornatady. Alǵashqy aptada bódene balapandaryn 2 saǵat saıyn tamaqtandyrady. Budan keıin birtindep tamaqtandyrý sany qysqaryp otyrady. Bódene balapandaryn ósirýdiń alǵashqy aptasynda qatty pisirilgen, maıdalap untaqtalǵan taýyq nemese bódene jumyrtqalaryn, qatyq, mannyı jarmasyn, odan keıin balapandarǵa arnalǵan zaýyt jemderin berip, birtindep eresek qustardyń erejesine kóshiredi. Úshinshi kúnnen bastap kádimgi jemderdi de berýge bolady. Alǵashqy aptada bir bódene balapany kúnine 4 gr., ekinshi aptada 7 gr., budan ári 13-17 gr.-ǵ
