Eı, oqyrman kórdińiz be, óziniń qara basyn emes el qamyn oılaǵan atamyz ne istegenin. Endi mynaǵan qarańyz!
Ekinshi. «Qazaq» gazetiniń 1914 jylǵy sanynda bylaı delinipti: Gazettiń 80-nómir sanynda jańa zakon jobasy týraly jazylǵan bas maqala úshin Orenbýrg gýbernııasynyń bas nachalnıgi shyǵarýshyǵa myń jarym som shtraf tóleý nemese úsh aı abaqty qamaý úkim etedi. Shyǵarýshy Ahmet Baıtursynov gazetaǵa myń jarym som tóleý aýyr bolatynan oılap, 3 aı otyrýǵa rıza bolǵannan keıin 20 oktıabrde keshki saǵat 10-da polısııa abaqtyǵa otyrǵyzdy.
Eı, oqyrman baıqadyńyz ba, qazaqtyń kózi men qulaǵy bolǵan gazetti saqtap qalý úshin Ahań ózi baryp túrmege otyrǵan.
Úshinshi. Etnograf kórnekti qalamger Seıit Kenjeahmetov bylaı dep aıtqan eken: Bizdiń bala kezimizde Torǵaıda qylaǵaı qyzyl sıyrlar boldy. Solardyń tuqymy qazirde bar. Júdeýbastaý, turqy kishkene, súti az mal. El aıtatyn: «Bular baıaǵy ashtyq jyldary Semeı jaqtan aıdalyp kelgen maldyń tuqymy» deıtin. Uzyn sózdiń qysqasy 1920-21 jyldary Torǵaıda alapat ashtyq bolǵan. Ataqty aqyn Ábiqaı Nurtazınnyń «Tas meshin» degen dastany bar. Dál osy ashtyq týraly jazylǵan. Osy tusta Júsipbek Aımaýytov bas bolyp M.Dýlatov, Q.Sátpaevtar Semeı óńirinen myńdaǵan mal jınap Torǵaıǵa jaıaý jalpy aıdap kelgen. Elge tegin taratyp bergen. Sóıtip eldi ashtyqtan aman alyp qalǵan.
Mine, osyndaı «Elim dep soqqan júrekter» HH ǵasyr basynda qazaqta boldy. Qazir bar ma?
Túıin. Marqum jazýshy Dıdahmet Áshimhanov bylaı depti: Al, qazir she? Halyq aldyndaǵy aldyndaǵy barlyq problema túgel sheshilip bitti me? Bitpese, elim, jerim, tilim, dinim, salt-dástúrim dep jany jalaýlatyp júrer azamattar nege az? Nege biz sonshama enjar-buıyǵymyz? Ulttyq qan, ulttyq sana, ulttyq namys qalaı salqyndap qalǵan boıymyzda? Menimshe buǵan otarshylyq ıdeıa kináli. Osy ıdeologııa nátıjesinde birneshe býyn urpaq eń qajetti – Otanshyldyq sezimnen alshaqtap qaldy. Sóıtip, biz táýelsizdikke rýhanı turǵydan qansyrap jetken halyqpyz. («Astana aqshamy». 11.03.1999)
