Bıznes tehnologııaǵa beıim
Bul baǵdarlamanyń sońǵy eki jyldaǵy ekonomıkalyq tıimdiligi 600 mlrd teńgeden asty. Memlekettik qyzmet kórsetý, bilim berý, densaýlyq saqtaý, qarjy, kólik jáne taý-ken metallýrgııa sektorlaryna sıfrly tehnologııalardy engizýde eleýli jetistikter bar. Sıfrly tehnologııalardy odan ári nyǵaıtý Qazaqstannyń álemdegi básekege qabiletti ekonomıkasy úzdik 30 eldiń sanatyna qosylýynda, halyqtyń ál-aýqatyn jaqsartýda sheshýshi mánge ıe.
«Sıfrly Qazaqstannyń» kásipkerlikke tıgizetin paıdasyna qatysty bir mysal keltireıik. «Astana-1» aqparattyq júıesi keden deklarasııalaryn shyǵarý merzimin birneshe kúnnen
1 mınýtqa deıin qysqartyp, avtomatty rejimde 1,3 mln deklarasııa óńdeıdi. Sonyń nətıjesinde bıznesmender altyn ýaqytyn únemdep qana qoımaı, 56,6 mlrd aqsha únemdedi.
Bıznes úshin saýda júrgizý jaǵdaılaryn jaqsartýǵa jáne «kóleńkeli» ekonomıkany anyqtaýǵa múmkindik beretin «elektrondy shot-faktýralar», «taýarlardy tańbalaý» júıeleri iske asyryldy.
Áleýmettik eńbek salasyn sıfrlandyrý baǵytynda elektrondy eńbek bırjasy tabysty jumys istep keledi. Búginde jumysqa ornalasý úderisi eki esege qysqardy. 2019 jyly elektrondy eńbek bırjasy arqyly 500 myńǵa jýyq adam jumysqa ornalasyp, onyń 350 myńy turaqty qyzmetke turdy.
Sondaı-aq elektrondy eńbek sharttary iske qosylyp, 742 myń elektrondy shart jasaldy. Byltyrǵy jyldyń qorytyndysyna səıkes áleýmettik eńbek salasynda 9,8 mln-nan astam qyzmet kórsetilip, onyń 80%-y elektrondy formatta usynyldy. Sıfrly jobalardy júzege asyrý arqyly jumys berýshiler men yqtımal jumyskerler 862,2 mln teńge únemdedi. Eńbek sharttaryn esepke alýdyń biryńǵaı júıesin paıdalaný kezinde 292,4 mln teńge únemdeldi.
О́ndiris oshaqtaryndaǵy ozyq úrdister
«Ekonomıka salalaryn sıfrlandyrý» baǵyty sheńberinde otyn-energetıka jáne taý-ken metallýrgııalyq keshenderdegi kásiporyndarǵa joǵary tehnologııalardy engizý jalǵasyp, tehnologııalyq qaıta jaraqtandyrý Indýstrııa 4.0 elementterimen iske asyrylýda. Məselen, munaı-gaz segmentinde Atyraý jáne Pavlodar munaı-hımııa zaýyttary 3 jyldyq jóndeý kezeńine kóship, sonyń nátıjesinde shyǵystardy qysqartyp qana qoımaı, qaıta óńdeý kólemin jylyna ortasha eseppen 300 myń tonnaǵa ulǵaıtty. Sol sekildi «Embimunaıgaz» AQ, «О́zenmunaıgaz» AQ, «Qazgermunaı» BK JShS, «Qarajanbasmunaı» AQ «Intellektýaldy ken orny» aqparattyq júıesin iske qosýda. Bul elektr energııasy shyǵyndaryn 15%-ǵa deıin únemdep, óndiris jumysyn turaqtandyrýǵa jol ashady. Buǵan qosa ken oryndarynyń ortalyqtandyrylǵan basqarýdy jáne qashyqtan monıtorıng jasaýdy, uńǵymalar men kásiptik jabdyqtardyń jumystaryn ońtaılandyrýdy qamtamasyz etedi.
Poıyzdardyń qozǵalys qaýipsizdigin arttyrý úshin joldaǵy aqaýlardy ýaqtyly anyqtaý esebinen «Magıstral baj engizý» jobasy qolǵa alyndy. Qazir magıstraldy jeliler ınfraqurylymynyń dıagnostıkasy 3 utqyr dıagnostıkalyq keshendermen júrgiziledi.
2019 jyldyń 4 toqsanynda mobıldi dıagnostıkalyq keshender arqyly 19 myń shaqyrymǵa jýyq jolǵa dıagnostıka júrgizildi. Bul joldardyń 190 shaqyrymy talapqa saı kelmeıtini anyqtaldy, sondaı-aq 80-nen asa qaýipti jer tabyldy. Shoıyn jol ýchaskelerindegi qaýipti oshaqtar joıyldy.
Kólik jáne logıstıkany sıfrlandyrý baǵytynda aqyly avtomobıl joldary arqyly ótý, qalaaralyq avtobýs jolaýshylaryna rəsimdelgen bıletter týraly derekterdi jınaý jáne óńdeýge baılanysty «Intellektýaldy kólik júıesi» jobasy júzege asyrylyp keledi, «Aqyldy» kólik júıesi 3 ýchaskede tólem alý júıesi iske qosylǵan. Atap aıtsaq, Almaty-Qapshaǵaı (42 shaqyrym), Almaty-Qorǵas (295 shaqyrym) jáne Astana-Temirtaý (134 shaqyrym) joldary qamtyldy. Kóliktik baqylaýdy avtomattandyrý úshin 24 arnaıy ólsheý qural engizilip, onyń kómegimen byltyr qyrkúıek aıynan bastap 82 salmaq kórsetkishteriniń buzylýy anyqtaldy. 8,6 mln teńge kóleminde alymdar men aıyppul túrinde óndirip alyndy.
Sıfrlandyrýdyń akseleratory Astana Hub
Búginde Astana Hub-ta salyq, eńbek jáne vızalyq jeńildikter alýǵa jaǵdaı jasalǵan. Startaptardy damytý baǵdarlamalary bar. Tutastaı alǵanda, tehnoparkte 163 IT-kompanııany, 700-ge jýyq startap, 17 otandyq jáne sheteldik IT-kompanııalardyń ortalyqtary (CISCO, NOKIA, IBM, Microsoft jáne t.b.) bar. Byltyr osy jerde 530 is-shara ótkizilip, oǵan 17 myńǵa jýyq adam qatysty. 25 halyqaralyq uıymmen ózara ınnovasııalyq is-qımyldy damytý sheńberinde yntymaqtastyq boıynsha memorandým jasaldy. Bul sharalar startap mádenıetti damytý úshin qolaıly jaǵdaı jasaýǵa jáne 2019 jyly otandyq startap jobalarǵa 18 mlrd teńgeden astam ınvestısııa tartýǵa múmkindik berdi.
Jalpy, Qazaqstannyń IT-naryǵyna tartylǵan ınvestısııa kólemi sońǵy 2 jylda shamamen 32,4 mlrd teńgege jetti. Kelesi kezeńde Memleket basshysynyń alǵa qoıǵan mindetterine sáıkes, Astana Hub ekojúıesine ınnovasııalyq ınfraqurylymnyń óńirlik obektilerin – tehnoparkter, ınkýbatorlar, akseleratorlar, ınnovasııalar ortalyqtary, IT-habtar, akademııanyń startapy, kommersııalandyrý keńseleri, JOO, ǴZI jáne t.b. belsendi uıymdardy tartý josparlanýda.
Memqyzmettiń jumysyn jeńildetedi
Jalpy, sıfrlandyrý eń qarqyndy engizilgen baǵyttardyń biri retinde memlekettik qyzmet kórsetýdi aıtýǵa bolady. Máselen, memqyzmet tizimine engizilgen 723 qyzmettiń 580-in, ıaǵnı 80,2 paıyzyn elektrondy formatta kórsetý maqsaty alǵa qoıylyp otyr. Ońtaılandyrýdyń nátıjesinde qoldanylatyn qujattar shamamen 30%-ǵa azaıyp, oǵan ketetin ýaqyt 3 esedeı qysqardy. Ekonomıkalyq nátıje 8,4 mlrd teńgeden asty.
Densaýlyq saqtaý salasyn sıfrlandyrý sheńberinde mekemelerdiń 97,5%-y kompıýterlik tehnıkamen jabdyqtalyp, 100% ınternet jelisine qosyldy. Qazirgi tańda el halqynyń 95 paıyzdan astamynyń elektrondy densaýlyq pasporty bar.
Qabyldanǵan sharalar medısınalyq qyzmet sapasyn jaqsartýǵa əri dárigerlerdiń eńbegin jeńildetýge əser etti. Elektrondy servıster arqyly aldyn ala jazylý arqyly emhanalarda «jandy» kezekter 30%-ǵa azaıyp, emdelýshilerdiń emhanada sarylyp kútetin ýaqytyn eki ese qysqartty.
