Keshe Premer-Mınıstr Serik Ahmetovtiń tóraǵalyǵymen selektorlyq rejimde ótken Úkimet otyrysynda 2012-2020 jyldarǵa arnalǵan monoqalalardy damytý baǵdarlamasyn júzege asyrý máseleleri qaraldy.
Keshe Premer-Mınıstr Serik Ahmetovtiń tóraǵalyǵymen selektorlyq rejimde ótken Úkimet otyrysynda 2012-2020 jyldarǵa arnalǵan monoqalalardy damytý baǵdarlamasyn júzege asyrý máseleleri qaraldy.
Jıyndy asha otyryp, S.Ahmetov Memleket basshysynyń tapsyrmasyn oryndaý barysynda bul baǵdarlamanyń byltyr qanatqaqty joba retinde iske qosylyp, bıyl tolyq kólemde júzege asyrylyp jatqanyn atap ótti. Odan soń alǵashqy bolyp sóz alǵan О́ńirlik damý birinshi vıse-mınıstri Qaıyrbek О́skenbaev 2012-2020 jyldarǵa arnalǵan monoqalalardy damytý baǵdarlamasyn júzege asyrýdyń barysy týraly baıandady. Onyń aıtýynsha, 27 monoqalada 1,53 mln. adam, ıaǵnı respýblıka qalalary turǵyndarynyń 16,8 paıyzy turady. 6 qala joǵary, 19 qala ortasha áleýetke ıe.
Birinshi vıse-mınıstrdiń sózine qaraǵanda, shaǵyn qalalardyń problemalyq máselelerin júıeli sheshýdi kózdeıtin baǵdarlama ótken jyly bastalǵan bolatyn. Bul maqsatqa 6 mlrd. teńge baǵyttalyp, 170 joba oryndaldy. Aǵymdaǵy jylǵa qarastyrylǵan 18,8 mlrd. teńgeniń 10 mıllıardy nemese qarastyrylǵan qarjynyń 54 paıyzy bólingen.
Maqsat monoqalalar ekonomıkasyn ártaraptandyrý, halyqty jumyspen qamtý máselelerin sheshý, jańa óndirister qurý ekenin ataǵan Q.О́skenbaev baǵdarlamanyń baǵyttaryna da toqtaldy. Onyń aıtýynsha, munyń qataryna turaqty jumys isteıtin kásiporyndardyń óndiristik múmkindigine qaraı monoqalalardy ońtaılandyrý, ShOB-ty damytý, eńbek resýrstary ońtaılylyǵyn arttyrý, áleýmettik jáne ınjenerlik ınfraqurylymdardy damytý máseleleri enedi.
25 myńnan astam jańa jumys orny qurylatyn jáne jalpy ınvestısııa kólemi 950,0 mlrd. teńgeden astam 47 ınvestısııalyq jobany júzege asyrý josparlanǵan, degen mınıstrdiń birinshi orynbasary, osyǵan baılanysty ony oryndaý ákimderdiń jeke jaýapkershiligine júkteletinin de atap ótti.
Ol sondaı-aq, ótken jyly Temirtaýda Atyraý, Mańǵystaý, Qaraǵandy jáne Shyǵys Qazaqstan oblystary ákimdikteri, «QazMunaıGaz» UK» AQ, «О́zenMunaıGaz» AQ, «Qazmyrysh» JShS, jáne «Qazaqmys korporasııasy» JShS, «Teńizshevroıl» JShS basshylyqtary arasynda ózara túsinistik pen yntymaqtastyq týraly memorandýmdar jasalǵanyn habarlady. Osynaý qujatqa Jambyl oblysy ákimdigi men «Qazfosfat» JShS arasynda da qol qoıyldy.
Q.О́skenbaevtyń aıtýynsha, shaǵyn jáne orta bıznesti damytýǵa 2013 jyly qaralǵan 4,7 mlrd. teńgeniń 1 mıllıardtan astamy ıgerilgen. ShOB-ty memlekettik qoldaý tetikteri qataryna nesıeler, qaıtarymsyz granttar, kásipkerlik negizderine oqytýdy júzege asyrý sharalary enedi. Barlyq monoqalalarda kásipkerlikti qoldaý ortalyqtary qurylǵan. Ústimizdegi jyly mamandar daıarlaýǵa respýblıkalyq bıýdjetten 28 mln. teńge qarastyrylyp otyr.
Birinshi vıse-mınıstr kásipkerlikti qoldaýdyń tıimdi sharalary retinde kásipkerdiń 14 paıyzben alatyn nesıesiniń 10 paıyzyn bıýdjettiń sýbsıdııalaıtynyna, ıaǵnı kásipkerdiń nesıeniń 4 paıyzdyq aıyrmasyn ǵana tóleıtinine aıryqsha toqtaldy. Onyń sózine qaraǵanda, sonymen qatar, monoqalalardaǵy ShOB-ty qoldaý úshin bólingen qarjy ıgerilmeı qalǵan jaǵdaıda ony esepke ala otyryp, kásipkerlerdi nesıeleý sharttaryna ózgerister engiziletin bolady.
Q.О́skenbaevtyń baıandaýynsha, ınvestısııalyq jobalar sheńberinde monoqalalardy órkendetýge 2013 jyly 6,3 mlrd. teńge, aǵymdaǵy sharalarǵa 6,6 mlrd. teńge bólinedi. 2015 jylǵa deıin monoqalalardaǵy barlyq apatty úıler men ǵımarattardy buzyp tastaý kózdelgen.
Otyrysta sondaı-aq, Indýstrııa jáne jańa tehnologııalar vıse-mınıstri N.Saýranbaev, Batys Qazaqstan oblysy ákimi N.Noǵaev, Qaraǵandy oblysy ákimi B.Ábdishev, monoqalalar –Jitiqaranyń ákimi A.Jorabekov, Qarataýdyń ákimi Q.Maqashevqa sóz berilip, olar da shaǵyn qalalardaǵy ınvestısııalyq jobalardy júzege asyrý barysy týraly baıandady.
Otyrysty qorytyndylaı kele, Premer-Mınıstr Memleket basshysynyń óńirlerdi damytý, óndiristerdi jańǵyrtý, ekonomıkany ártaraptandyrýǵa aıryqsha kóńil bóletinin atap ótti.
«Monoqalalarda daǵdarys jaǵdaıynda eksporttyq áleýeti tómendeýge ushyraǵan taý-ken, metallýrgııalyq óndiris oryndary shoǵyrlan ǵan», degen S.Ahmetov, osyǵan oraı ákimderge olardyń is-áreketi ınjenerlik jáne áleýmettik ınfraqurylymdardy damytýǵa baǵyttalýy qajettigin, sonda tıisinshe, baǵdarlamanyń negizgi baǵyttary – ekonomıkany ártaraptandyrý, kásipkerlikti damytý, jańa jumys oryndaryn qurýǵa kóńil bólinetindigin atap kórsetti.
S.Ahmetov baǵdarlamany júzege asyrý boıynsha jumystarǵa ózgerister engizý qajettigin ataı kele, О́ńirlik damý mınıstrligine óńirler ákimderimen birlesip baǵdarlamaǵa tıisti ózgerister engizý boıynsha laıyqty usynystar ázirleýdi tapsyrdy.
Monoqalalar men oblystar ákimderine qalalardy ártaraptandyrý boıynsha, perspektıvaly ınvestısııalyq jobalardy, sondaı-aq jergilikti óndirýshilerdiń uzaq merzimdi tapsyrystaryn qamtamasyz etetindeı júıe quraýshy kásiporyndarmen birlesken áriptestik baǵdarlamalardy pysyqtaý qajet deı kele, Úkimet basshysy baǵdarlama sheńberinde bólingen bıýdjettik qarjynyń merziminde ıgerilýi qamtamasyz etilýi tıis, dep túıindedi óz sózin.
Dınara BITIKOVA,
«Egemen Qazaqstan».
