Bilim • 20 Sáýir, 2020

Balalarǵa COVID-19 týraly ne aıtý kerek?

475 ret
kórsetildi
2 mın
oqý úshin

Qazir álemdik ahýalǵa aıryqsha áser etip otyrǵan koronavırýs ınfeksııasy eń qıyny balalarǵa da juǵyp jatyr. Urpaqtyń amandyǵyna alańdaıtyn ár ata-ana men eresek adamda «Balany qaýipti indetten qorǵanýǵa qalaı shaqyramyn?» degen suraq týatyny anyq. Bul saýalǵa biz de jaýap izdep kórdik. 

Balalarǵa COVID-19 týraly ne aıtý kerek?

Birikken ulttar uıymy janyndaǵy UNICEF balalar qory osyǵan oraı arnaıy tanymdyq keńester tizbegin usynǵan. Onda indet taralǵan elderdegi balalarda úırenshikti ómirden qol úzip, úı karantıninde bolǵan jaǵdaıda túsinispeýshiliktiń týyndaıtyny aıtylǵan. Bizdińshe, bárinen buryn  jaqyn adamy koronavırýspen aýyrsa nemese tipti ózi syrqattanyp qalsa, ıakı eń qymbat adamynyń (anasy, ákesi, eresesk baýyry) ólimge ákelip soqtyrýy múmkin qatermen betpe-bet kúresip júrgen dáriger bolsa, psıhıkalyq kúızeliske túsirýi múmkin. Qaıtpek kerek?  

UNICEF usynǵan 8 keńestiń alǵashqysynda ashyq suraqtar qoıyp, tyńdaý kerektigi jazady. Osy taqyrypty talqylap, balańyzben tynysh jerde sóılesý úshin arnaıy oryn men ýaqyt bólý qajet.

«Balańyzdyń osy taqyryp jaıly ne biletindigin anyqtap, sózin bólmeı tyńdańyz. Eger balalardyń jasy tym kishkentaı ári osy aýrý týraly múlde estimegen bolsa, sizge bul taqyrypty kóterýdiń qajeti bolmaýy múmkin, sondyqtan olarǵa qaýipti jaǵdaı jaıly aıtpaı-aq qoıǵan abzal. Onyń ornyna gıgıena erejesin qalaı saqtaý kerektigin eske salyp, kórsetińiz.

Balańyzdyń erkin sezinip, sóıleýine múmkindik berińiz. Bul úshin sýret salý, estelikterdi aıtyp berý jáne basqa da ádister arqyly balańyzdyń ashyq sóılesýine jaǵdaı jasańyz.

Eń bastysy, olardyń problemalaryna bolmashy nárse retinde qaramańyz nemese olardan qashpańyz. Balalardyń sezimderin qabyldap, mundaı  jaǵdaıda qorqynyshtyń paıda bolýy zańdy ekendigin túsindirińiz. Siz olarǵa ózińizdiń muqııat tyńdap otyrǵandyǵyńyzdy bildirip, kez kelgen ýaqytta sizben jáne muǵalimderimen sóılese alatyndyǵyna kóinz jetkizińiz», delingen birinshi keńeste. 

UNICEF-tiń ata-analarǵa arnalǵan keńesterin tolyǵyraq myna jerden oqı alasyz. 

Sońǵy jańalyqtar