Bıyl «Jaýshyqum» sharýa qojalyǵynyń 25 gektar jerge gollandtyq tásilmen ekken jýasy jurtshylyqtyń kóz jaýyn alatyndaı-aq bitik shyqty. Jaqsy tájirıbeni ózgelerge da keńinen tanystyrý úshin ótken aptada oblystyq aýyl sharýashylyǵy basqarmasynyń bastyǵy Qanatbek Ospanbekov «Jaýshyqum» sharýa qojalyǵynda semınar-keńes ótkizip, oǵan shardaralyqtarmen qatar Qazyǵurt, Saryaǵash, Maqtaaral, Otyrar, Saıram, Arys aýdandarynyń dıqanshylary da kelip qatysty.
Bıyl «Jaýshyqum» sharýa qojalyǵynyń 25 gektar jerge gollandtyq tásilmen ekken jýasy jurtshylyqtyń kóz jaýyn alatyndaı-aq bitik shyqty. Jaqsy tájirıbeni ózgelerge da keńinen tanystyrý úshin ótken aptada oblystyq aýyl sharýashylyǵy basqarmasynyń bastyǵy Qanatbek Ospanbekov «Jaýshyqum» sharýa qojalyǵynda semınar-keńes ótkizip, oǵan shardaralyqtarmen qatar Qazyǵurt, Saryaǵash, Maqtaaral, Otyrar, Saıram, Arys aýdandarynyń dıqanshylary da kelip qatysty.
Qazirgi tańda alqaptaǵy pııaz ónimin jınaý jumystary bastalyp jatyr. Pııazdyń betindegi qýraǵan shóp-shalamdy aldymen oryp alyp, qazýǵa daıyndap qoıǵan eken. Arnaıy tehnıka alqappen bir júrgende eki júıekti qatar qazyp shyǵady eken. Úlkendigi qos judyryqtaı keletin pııazdar jerdiń betinde pyrdaı bolyp qalyp jatty. Endigi jumys – tek qapqa salý ǵana. Dán egetin tehnıkanyń ózi birneshe fýnksııalardy atqarady eken. Eń keremeti - pııazdyń tuqymyn quıyp seppeı, kerekti dándi ǵana dáldep sebetindigi. Bir mezgilde jerdi de tegisteıdi, aryq ta qazady, topyraqty da nyǵyzdaıtyn tehnıka túriniń bári de shetelden alynypty.
– Biz jańa tehnologııa arqyly burynnan istep kele jatqan aýyr jumystardan birjolata qutyldyq. Pııaz óte dáldikpen egiledi, aramshóp gerbısıd arqyly joıylady, ónimdi jınaý da tehnıkanyń kúshimen atqarylady. Qazirge tájirıbe retinde egip kórdik. Kórshi Jambyl oblysyndaǵy Qordaı aýdanynda pııaz egip jatqan áriptesterimizben birigip, gollandtyq ádis boıynsha ektik. Kelesi jyly egis kólemin munan ári arttyrýdy josparlap otyrmyz. Bizdiń bar qupııamyz osy, – deıdi pııaz egýge qarjy salǵan, ıaǵnı, ınvestor Iýrıı An.
Semınarǵa kelýshiler shyǵyn men pııazdan túser tabystyń da kólemin eseptep kóristi. Iý. Annyń aıtýyna qaraǵanda, bir gektar alqapqa jerdi daıyndaýdan bastap, ónim qapqa túskenge deıin 1 mln. 200 myń teńge qarajat jumsalǵan. Bir gektar alqaptan jańa tehnologııanyń arqasynda 80 men 100 tonna aralyǵynda ónim alamyz dep otyr. Baıaǵy ádispen ekken kezde ónimdilik 20 tonnadan assa dıqan qýanatyn edi. 80 tonna degen bas aınalatyn joǵary kórsetkish. Endi pııazdyń satylý baǵasyna keleıik. Bazardaǵy narqyn kem degende ár kelisin 50 teńgeden eseptegende bir gektardan alynatyn 80 tonna pııazdyń quny 4 mln. teńgeden aınalmaq. Bul degenińiz úsh ese paıda degen sóz ǵoı. «Jaýshyqum» qojalyǵynyń ınvestory kóterme baǵasymen ár kılogramm jýany 35 teńgeden de bosatatynyn qulaǵdar etti.
– Elbasy Joldaýynda aıtylǵan jańa tehnologııa boıynsha ónimdilikti arttyrýdyń alǵashqy qadamy «Jaýshyqum» sharýa qojalyǵynda iske asyp otyr. О́nimdilik kóbeıse, ol birinshiden halyqtyń ál-aýqatynyń artýyna septigi tıedi. Bizdiń aýdan turǵyndary 1300-1400 tonna pııazdy tutynady. Pııaz ekken dıqandarymyzdyń ónimi aýdandy ǵana qamtamasyz etip qoımastan, basqa óńirlerdi de molynan qamtıtyn bolady. Bizder sharýalarǵa qaı daqylǵa suranys kóp – sol daqyldy ornalastyrýǵa baǵyt berip otyrýymyz kerek, – deıdi Shardara aýdanynyń ákimi Qamytbek Nurjanov.
Qanatbek Ospanbekov dál osyndaı tásilmen basqa da áleýmettik mańyzy bar daqyldar – sábiz, kartop daqyldaryn egýdi de oılastyrý qajet ekenin aıtty.
– Búgingi tańda elimizde azyq-túlik qaýipsizdigin qamtamasyz etý basty másele bolyp otyr. Kókónis ónimderin óndirýde bizdiń Ońtústik oblysy respýblıkada aldyńǵy orynda. Sonda da jańa tehnologııany óndiriske engizý ýaqyt talaby. Osy ádispen jaıqaltyp jýa ekken jaýshyqumdyqtardyń tirligin kórshi aýdan azamattary da óndiriske engizse, quba-qup bolar edi, – dedi Q. Ospanbekov.
Ádil ÁBDIRAMANOV.
Ońtústik Qazaqstan oblysy,
Shardara aýdany.
