О́kinishke qaraı, birer kún buryn bul san taǵy da ósti. Almaty qalasy men Almaty oblysy aýmaǵy arasyn toǵystyratyn baqylaý-ótkizý beketin kúzetip turǵan qos birdeı tártip saqshysy qyzmet babynda kóz jumdy. Eń soraqysy, ishimdikke sylqııa toıyp alyp, aıdyń-kúnniń amanynda qos otbasynyń oıranyn shyǵarǵan kúdikti burynǵy polısııa qyzmetkeri bolyp shyqty. Bul bizdiń qoǵamda «qarǵa qarǵanyń kózin shuqymaıdy» degen sóz senimdilik sındromyna aınalyp bara jatqanyn kórsete me?
Muny aıtyp otyrǵanymyz, mas kúıde kólik tizginine otyrý zańǵa da, arǵa da syımaıtyn qylmys ekenin bile tura, ózgeniń ómirin oıynshyqqa aınaldyrǵandarǵa tereń túısik berse deısiń. Bul tek bir salanyń mamandaryna ǵana qatysty aıtyla salǵan dúnıe emes. «Kóseýi uzynnyń qoly kúımeıdi», dep ádiletten attap ótý ádetke aınalmaǵany durys-aq.
Oqıǵaǵa oralaıyq. 25 mamyr kúni uıqydan oıanǵan almatylyqtar men barsha el turǵyndary túrli saıttar men áleýmettik jelide qatty soqqy saldarynan qalbyrdaı búktetilip, saý-tamtyǵy qalmaǵan polısııa kóligin kórip jaǵa ustady. Oqıǵa oryn alǵan kúni quzyrly oryn taratqan málimetke súıensek, jantúrshigerlik jaǵdaı bylaısha órbigen.
Dál osy kúni tańǵy saǵat 05:26-da Almaty oblysy, Qarasaı aýdany, Kóksaı aýylyndaǵy Kojabekov kóshesimen soltústik baǵytta «BMW» jeńil kóligimen júıtkigen 1992 jylǵy Almaty qalasynyń turǵyny Jańa Ǵasyr kóshesimen qıylysqan tusta ornalasqan №4 blok-bekettiń beton qorshaýyna asa qatty jyldamdyqpen soǵylǵan. Kólik ınersııamen keri serpilip, jyraqta turǵan patrýldik kólikti janshyp, onyń ishinde bolǵan qos birdeı polısııa qyzmetkeri Jalǵas Janǵazıev pen Dastan Ábdiqanov aýyr jaraqat alǵan. О́kinishke qaraı, ol ekeýiniń de ómirin saqtap qalý múmkin bolmady. Adam ólimine ushyratqan soqqynyń joıqyn bolǵanyn tas betonnyń qaq jarylǵanynan ańǵarýǵa bolady. Polısııa aǵa leıtenanty Jalǵas Janǵazıev «Jedel járdem» kelgenge deıin oqys oqıǵa ornynda qaıtys bolsa, eń jaqyn mańdaǵy aýrýhanalardyń birine jetkizilgen polısııa serjanty Dastan Ábdiqanov es jınamaǵan kúıi ómirden ozdy. Al osy mezette syrttaǵy kólikterdi tekserip júrgen úshinshi polıseı ǵaıyptan taıyp aman qaldy. Degenmen, ol da jaraqat alǵan.
Eki birdeı otbasyn qara jamyldyrǵan orny tolmas qaıǵyǵa qala ákimi Baqytjan Saǵyntaev, Ishki ister mınıstri Erlan Turǵymbaev bastap kóńil aıtty. Oqıǵa ornynda jan tapsyrǵan Jalǵas Janǵazıev 1978 jyly Batys Qazaqstan oblysynda dúnıege kelgen. Quqyq qorǵaý organdarynda 2001 jyldan bastap qyzmet etken. Úılengen, eki qyz tárbıelep otyrǵan áke. Al jasy endi ǵana jıyrma altyǵa tolǵan Dastan Ábdiqanov Almaty qalasynyń týmasy. Aýrýhana bólmesinde demi taýsylǵan azamattyń artynda jary men bir aılyq balasy qaldy.
Joǵaryda aıtqanymyzdaı, apatty jaǵdaıǵa kináli dep tanylǵan jeńil kóliktiń ıesi mas kúıde bolǵan. Atalǵan fakti boıynsha sotqa deıingi tergeýge alynǵan ol buǵan deıin polısııa qyzmetkeri bolǵan degen aqparat tarady. Artynsha bul aqparatty Almaty qalalyq polısııa departamenti de rastady. Qalanyń bas polıseıi Qanat Taımerdenovtiń aıtýynsha, jeńil avtokólik ıesi buryn quqyq qorǵaý organdarynda qyzmet etkenimen, óz mindetine nemquraılyq tanytqany úshin jumystan bosatylǵan.
– Ol polısııada alty jyl qyzmet etti, qyzmettik mindetterin tıisinshe oryndamaǵany úshin tórt birdeı tártiptik jaza aldy. Bul onyń ishki ister organdarynan ketýine sebep boldy. Biraq odan keıin de ózi úshin durys qorytyndy jasaı almady. Zańdy buzyp, rýlge mas kúıinde otyryp, qylmys jasady. Onyń ústinen «Adam óltirý» baby boıynsha qylmystyq is qozǵalyp otyr, – dedi Qanat Taımerdenov.
Degenmen, jelide jeldeı esken taǵy bir másele jurtty eleń etkizdi. Bir mıllıonnan astam oqyrmany bar «Za tebıa Báke» tanymal tobynyń ınstagramdaǵy paraqshasynda qaza tapqan polısııa serjanty Dastan Ábdiqanovtyń jubaıy Dınaranyń: «Kúdiktiniń polısııadaǵy qyzmetinen buǵan deıin shettetilgeni shyndyqqa janaspaıdy. Ol kúni keshege deıin quqyq qorǵaý salasynda meniń joldasymmen birge jumys istep keldi, birge túngi aýysymǵa kezekshilikke túsip júrdi. Meniń bul sózimdi ekeýine tamaq jasap bergenim qýattaıdy. Men ony jaqsy tanımyn. Oqıǵany basqasha sıpatta kórsetip, jasyryp-jabýdyń qajeti joq», degen saryndaǵy jazbasy jarııalanǵan bolatyn. Máseleniń mán-jaıyn anyqtaý úshin Dınaradan pikir alý múmkin bolmady. Qara jamylyp otyrǵanda qazbalap suraý taǵy qıyn nárse ekeni aıtpasa da túsinikti. Tergeý barysynda oqıǵanyń sebep-saldary áli de anyqtalyp, ádil tarazylana jatar.
Aıdaı álemge aýyz salǵan koronavırýs pandemııasyna baılanysty engizilgen karantın kezinde Almatydaǵy blok-bekette polısııa ókilin kólikpen qaǵý jaǵdaıy buǵan deıin de tirkelgen edi. Quzyrly orynnyń baspasóz qyzmeti 30 sáýir kúni shahardyń Medeý aýdanynda ornalasqan qaqpalardyń birinde jeńil kólik tizgindegen egde jastaǵy azamat polısııa qyzmetkerin qaǵyp ketkeni týraly málimdegen bolatyn. Abyroı bolǵanda, polıseı aýyr jaraqat alǵan joq. Este bolsa, dál osyndaı oqıǵa 13 mamyrda Shymkent qalasyna kireberistegi blok-bekette de tirkelgen.
26 mamyr kúni Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev qyzmettik mindetin atqarý kezinde qaza bolǵan marqumdar Jalǵas Janǵazıev pen Dastan Ábdiqanovtyń aıaýly beınesin máńgi este saqtaý maqsatynda «Aıbyn» ordenimen marapattady. Olardyń otbasy men jaqyndaryn jan-jaqty qoldaý sharalary da qolǵa alynyp jatyr. Biz de óz kezeginde qyrshyn ketken azamattardyń jaqyndaryna qaıǵyra kóńil aıtamyz.
Ýaqyt óter, bári umytylar, biraq dúnıe esigin asha salyp ákeden aıyrylǵan jetimderdiń kóz jasyn kim qurǵatady?! Osy suraq sóz basynda biz tilge tıek etken erkinsý men elirý, ózgeniń ómirine jaýapsyzdyq tanytýdyń túbi jaqsylyqqa jetkizbeıtinin taǵy bir dáleldep turǵandaı.
ALMATY