Kollajdy jasaǵan Amangeldi Qııas, EQ
QQDI otbasy ınstıtýtynyń zertteý ortalyǵynyń deregi boıynsha, kóp balaly otbasylardyń 62,7%-ynda er adamdar balalardyń tárbıesimen áıeldermen teń dárejede aınalysady. Bul rette balalardy tárbıeleýge qatysatyn áıelder sany 14,7%-ǵa artyq.
«Kóp balaly otbasylardyń 34,8%-y balalardy tárbıeleýde jasóspirim balalary kómektesetinin, 17,1%-y kúıeýiniń ata-anasy kómektesetinin, 11,7%-y eshkim kómektespeıtinin jáne suralǵan respondentterdiń tek 2,7%-y bala kútýshi qyzmetin paıdalanatynyn aıtty», deıdi QQDI otbasy ınstıtýtynyń zertteý ortalyǵynyń sarapshysy Áıgerim Ashımova.
Sondaı-aq zertteý aıasynda erli-zaıyptylardyń balalardy kútýmen týystarynyń kómeginsiz óz betinshe aınalysatyn top-5 oblys tizimi usynylǵan.
Aımaqtyq zertteý balalardyń kútimimen ózderi aınalysatyn erli-zaıyptylardyń basym bóligi Túrkistan oblysynda (82,4%) ekenin kórsetti. Reıtıngte ekinshi oryndy (78,7%) Aqtóbe oblysy ıelenedi jáne kóshbasshylar úshtigin Pavlodar oblysy túıindedi (77,8%).
Ata-analaryna jasóspirim balalary kishi inileri men qaryndastaryn kútýge jıirek kómektesetin óńirler de anyqtaldy. Máselen, Qaraǵandy oblysy – 64,2%, Pavlodar oblysy – 57,8%, Jambyl oblysy – 53, 6%. Al bul mejeden tómen óńirler qatarynda Soltústik Qazaqstan oblysy (47,1%), Atyraý oblysy (46,9%) tur. Ata-analaryna balany kútýge eń az kómek kórsetetin jasóspirimder Aqtóbe oblysynda eken (6,4%).
Qyzylorda oblysynda ata-ájelerdiń 42,5%-y nemerelerin kútýge kómek kórsetedi. Al Soltústik Qazaqstan oblysynda suralǵandardyń 20%-ǵa jýyǵynda, Qaraǵandy oblysynda 17,6%-ynda nemerelerin kútýmen naǵashylary aınalysady. Jıenderin kútýge kóńil bóle qoımaıtyn óńirler Batys Qazaqstan (2,7%), Qyzylorda (2,5%) jáne Aqtóbe (2,1%) oblystary eken.
Áleýmettik zertteýdiń málimetterinde: «Siz balalarǵa qatysty olar moıynsunbaǵan nemese jazyqty bolǵan jaǵdaıda qandaı jaza qoldanasyz?» degen suraq boıynsha suralǵan ata-analarynyń 74,9%-y esh jaza qoldanbaı, balaǵa jaǵdaıdy túsindirýdi jón kóretinin atap ótti. Aıǵaı men daýys kóterýdi tárbıelik shara retinde respondentterdiń 33,6%-y, al tyıym salýdy suralǵandardyń 26,7%-y qoldanady.
«2019 jyly «Otbasylyq-demografııalyq saıasat» áleýmettik zertteýi júrgizildi. Onda respondentter «Balalaryńyzben qansha ýaqytty birge ótkizesiz?» degen suraqqa jaýap berdi. Sonda 48,2%-y balalarynyń janynda únemi bolatynyn aıtty. Bıyl biz pandemııany eskere otyryp jaǵdaıdy kórsetetin, ótken jylǵy zertteý ózgeristeriniń dınamıkasyn ólsheýdi josparlap otyrmyz», dedi Áıgerim Ashımova.
«Rýhanı jańǵyrý» QQDI-dyń Otbasy ınstıtýtyn zertteý ortalyǵy áleýmettik ınstıtýt retinde otbasynyń problemalyq aspektilerin sheshý boıynsha usynystardy zertteýmen, taldaýmen jáne ázirleýmen aınalysady.
