2012 jylǵy 24 jeltoqsan, Astana qalasy
Jumysshylardyń jumystary men kásipteriniń biryńǵaı tarıftik-biliktilik anyqtamalyǵyn (60-shyǵarylym) bekitý týraly
Jumysshylardyń jumystary men kásipteriniń biryńǵaı tarıftik-biliktilik anyqtamalyǵyn (60-shyǵarylym) bekitý týraly
Qazaqstan Respýblıkasy Eńbek kodeksiniń 125-babyna sáıkes jumystardyń belgili bir túrleriniń kúrdeliligin belgileý, jumysshylarǵa biliktilik razrıadtaryn berý jáne kásipteriniń durys ataýlaryn aıqyndaý maqsatynda buıyramyn:
1. Qosa berilip otyrǵan Jumysshylardyń jumystary men kásipteriniń biryńǵaı tarıftik-biliktilik anyqtamalyǵy (60-shyǵarylym) bekitilsin.
2. Eńbek jáne áleýmettik áriptestik departamenti (A.Á.Sarbasov) osy buıryqtyń zańnamada belgilengen tártippen Qazaqstan Respýblıkasynyń Ádilet mınıstrliginde memlekettik tirkelýin jáne resmı jarııalanýyn qamtamasyz etsin.
3. Osy buıryqtyń oryndalýyn baqylaý Qazaqstan Respýblıkasy Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý Vıse-mınıstri E.Q.Egemberdige júktelsin.
4. Osy buıryq alǵashqy resmı jarııalanǵan kúninen bastap kúntizbelik on kún ótken soń qoldanysqa engiziledi.
Mınıstr S.ÁBDENOV.
Qazaqstan Respýblıkasy Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý mınıstriniń 2012 jylǵy 24 jeltoqsandaǵy № 495-ó-m buıryǵymen bekitilgen
Jumysshylardyń jumystary men kásipteriniń
biryńǵaı tarıftik-biliktilik anyqtamalyǵy (60-shyǵarylym)
1-bólim. Jalpy erejeler
1. Osy jumysshylardyń jumystary men kásipteriniń biryńǵaı tarıftik-biliktilik anyqtamalyǵy (budan ári – BTBA) (60-shyǵarylym) «Oıynshyq óndirisi» bóliminen turady.
2. Jumystardyń razrıadtary eńbek jaǵdaılary eskerilmeı, olardyń kúrdeliligine qaraı (eńbektiń kúrdeliligi deńgeıine áser etetin jáne oryndaýshynyń biliktiligine qoıylatyn talaptardy joǵarylatatyn tótenshe jaǵdaılardy qospaǵanda) belgilendi.
3. Árbir kásiptiń tarıftik-biliktilik sıpattamasy eki bólimnen turady.
4. «Jumys sıpattamasy» bóliminde jumysshy oryndaýǵa tıis jumys sıpattamasy qamtylady.
5. «Bilýge tıis» bólimi jumysshynyń arnaıy bilimine, sondaı-aq jumysshy qoldanýǵa tıis erejelerdi, nusqaýlyqtar men basqa da materıaldardy, ádister men quraldardy bilýge qatysty qoıylatyn talaptardy qamtıdy.
6. Tarıftik-biliktilik sıpattamalarynda jumysshy kásibiniń osy razrıadyna tán jumystardyń tizbesi keltiriledi. Bul tizbe jumysshy oryndaı alatyn jáne oryndaýǵa tıis barlyq jumystardy tolyq qamtymaıdy. Jumys berýshi qajet bolǵan jaǵdaıda erekshelikti eskere otyryp, oryndalý kúrdeliligi boıynsha tıisti razrıadtardaǵy jumysshylar kásipteriniń tarıftik-biliktilik sıpattamalarynda qamtylǵandarǵa sáıkes keletin jumystardyń qosymsha tizbesin ázirleı alady.
7. «Jumys sıpattamasy» bóliminde kózdelgen jumystardan basqa, jumysshy aýysymdy qabyldaý jáne tapsyrý, jumys ornyn, aıla- buıymdardy, quraldardy jınastyrý, sondaı-aq olardy tıisinshe ustaý, belgilengen tehnıkalyq qujattamany júrgizý jónindegi jumystardy oryndaýǵa tıis.
8. «Bilýge tıis» bóliminde qamtylǵan teorııalyq jáne praktıkalyq bilimdermen qatar, jumysshy eńbekti qorǵaý, óndiristik sanıtarııa men órtke qarsy qaýipsizdik jónindegi ereje men normalardy, jeke qorǵaný quraldaryn paıdalaný erejesin, oryndalatyn jumys (qyzmet) sapasyna qoıylatyn talaptardy, jaramsyzdyqtyń túrleri men onyń aldyn alý jáne joıýdyń tásilderin, óndiristik dabyldatqyshty, jumys ornynda eńbekti utymdy uıymdastyrý jónindegi talaptardy bilýge tıis.
9. Biliktiligi anaǵurlym joǵary jumysshy óziniń tarıftik-biliktilik sıpattamasynda sanamalanǵan jumystarmen qatar, biliktiligi anaǵurlym tómen jumysshylardyń tarıftik-biliktilik sıpattamasynda kózdelgen jumystardy oryndaı bilýge, sondaı-aq osy kásiptegi razrıady tómen jumysshylarǵa basshylyq jasaı bilýge tıis. Osyǵan baılanysty, anaǵurlym tómen razrıad kásipteriniń tarıftik-biliktilik sıpattamasynda keltirilgen jumystar, anaǵurlym joǵary tarıftik-biliktilik sıpattamasynda, ádette keltirilmeıdi.
10. Tarıftik-biliktilik sıpattamalar erekshe aıtylǵan jaǵdaılardan basqa, osy bólimde kórsetilgen óndirister men jumys túrleri bar uıymdarda, menshik jáne uıymdyq-quqyqtyq nysanyna qaramastan, jumystardy tarıfteý jáne jumysshylarǵa biliktilik razrıadtaryn berý kezinde qoldanylady.
11. Qyzmetkerdiń eńbek qyzmetin rastaıtyn qujattardy toltyrǵan kezde, sondaı-aq tarıftik razrıady ózgergen kezde, onyń kásibiniń ataýy BTBA-ǵa sáıkes jazylady.
12. Qoldanýdyń yńǵaılyǵy maqsatynda BTBA (60-shyǵarylym) jumysshylardyń kásipterinen, razrıadtarynyń dıapazony men betteriniń nómerlerinen turatyn osy BTBA qosymshaǵa sáıkes alfavıttik kórsetkishti kózdeıdi.
13. «Oıynshyq óndirisi» bóliminde qarastyrylǵan jumysshy kásipteri ataýlarynyń, olardyń BTBA shyǵarylymy boıynsha qoldanystaǵy ataýlary kórsetilgen tizbesi 2009 jylǵy redaksııasynda berilgen.
2-bólim. Oıynshyq óndirisi bólimi
1. Oıynshyq materıaldary men bólshekterin daıyndaýshy
Paragraf 1. Oıynshyq materıaldary men
bólshekterin daıyndaýshy, 2-razrıad
14. Jumys sıpattamasy:
kartonnan, qaǵazdan, sellofannan, metaldanǵan kartonnan, túrli plenkalardan, matalardan, aǵashtan jáne basqa da materıaldardan jasalǵan tik syzyqty formadaǵy, shyrsha bezendirýge arnalǵan jáne karkas oıynshyqtardyń bólshekterin aramen, stanokta, shtampymen, qaıshymen jáne arnaıy aılabuıymmen daıyndaý. Jaıma materıaldaryn boıaý, shyrsha plenkasyn jasaý. Symnan jasandy shyrshalardyń. Túrli geometrııalyq fıgýralardyń bólshekterin stanoktar men aılabuıymdarda qolmen jasaý. Aǵash shyrsha karkasyna qaǵaz japsyrý. Pisirý jáne dánekerleý arqyly aılabuıymdarda jasandy shyrsha, oıynshyqtardyń karkasyn jasaý. Symdardy peshterde kúıdirý, kesindilerge kesý. Sharnırlerdi biriktirý úshin túıin jasaý. Aǵashty daıyndamaǵa jarý jáne kesiletin oıynshyqtardyń kontýrlaryn kesý.
15. Bilýge tıis:
qyzmet kórsetiletin jabdyqtardy qoldaný prınsıpi, bólshekter men karkastardy jasaý prosesi jáne olardyń qyzmeti, aspaptar men aılabuıymdardy qaýipsiz paıdalaný erejesi, sym suryptary, markalary men kesindileri, symdy kúıdirý tásilderi, bólshekterdi pisirý jáne dánekerleý ádisteri, daıarlanǵan bólshekter men oıynshyq karkastarynyń sapasyna qoıylatyn talaptar, aǵash jynystary men kemshilikteri.
16. Jumys úlgileri.
1) túrli mólsherdegi jáne formadaǵy qýyrshaq, janýarlar, qustar men basqa da oıynshyqtardyń karkasyn jasaý;
2) metaldanǵan karton, mata, sellofan jaımalar, karton jáne basqa da materıaldar – pishý;
3) sıntetıkalyq plenka – pishý, kesý.
2. Oıynshyq materıaldary men bólshekterin daıyndaýshy, 3-razrıad
17. Jumys sıpattamasy:
buıymǵa skýlptýralyq forma bere otyryp metall karkasqa orap stanoktarda shar jáne konýs tárizdi (kókónis, jemis, jıdek jáne taǵy basqa) oıynshyqtardyń bólshekterin daıyndaý. Túrli oıynshyqtardyń – adamnyń, janýarlardyń, qustar men ańdardyń metall, aǵash jáne karton karkastaryna qolmen maqta oraý. Oıynshyqtyń betine qolmen skýlptýralyq formany bekitý, saqtaý úshin kleıster jaǵý, ony boıaýǵa keptirý jáne daıyndaý. Jasalatyn oıynshyqtardyń túrine jáne formasyna qaraı stanoktardy retteý.
18. Bilýge tıis:
qyzmet kórsetiletin jabdyqtardyń qurylymy, maqta oıynshyqtardyń bólshekterin jasaý prosesi, kleıster jasaý reseptýrasy men tásilderi, daıyndamany keptirý rejımi, materıaldar men daıar ónimniń memlekettik standarttary men tehnıkalyq sharttary, oıynshyq bólshekterin jasaý sapasyn baqylaý tásilderi.
2. Oıynshyqty syǵymdaý jáne óńdeýge arnalǵan materıaldaryn daıyndaýshy
Paragraf 1.
Oıynshyqty syǵymdaý jáne óńdeýge arnalǵan
materıaldaryn daıyndaýshy, 2-razrıad
3. Jumys sıpattamasy:
ýatý mashınalarynda kesek aǵash qaldyqtardy, oıynshyq óndirisi qaldyqtaryn, plastıkalyq massalardy ýatyp syǵymdaý materıaldaryn daıyndaý. Mehanıkalyq elekpen eleý. Túsetin materıaldardyń sapasy men ylǵaldyǵyna qaraı berilgen reseptýra boıynsha túrli qospalar men massalardy jasaý. Resepti boıynsha aǵash aralaıtyn massa jasaý. Qolmen jáne mehanıkalyq qospalarda shpatlevka, syrlaý jáne kleıster jasaý. Ýatý mashınalary men mehanıkalyq elek aralastyrǵyshyn baptaý.
4. Bilýge tıis:
mehanıkalyq ýatqysh, aralastyrǵysh jáne elektiń jumys prınsıpi, qaýipsiz qyzmet kórsetý jáne baptaý, elek nómirleri, talk jáne bordyń quramy, plastmassa, shpaklevka, syrlaý jáne kleıster jasaý reseptýrasy, quramdas bóligin mólsherleý jáne olardy aralastyrǵyshqa salý kezektiligi, materıaldar, plastmassa, shpatlevka, syrlaý men daıar ónimniń sapasyna qoıylatyn talaptar,
3. Oıynshyq bólshekterin jınaqtaýshy
Paragraf 1.
Oıynshyq bólshekterin jınaqtaýshy, 2-razrıad
5. Jumys sıpattamasy:
materıaldardy, túsi men túrlerine qaraı jıyntyqtarǵa ortasha kúrdeliktegi qurylymdaǵy oıynshyq bólshekterin jınaqtaý. Bólshek sandaryn esepteý. Jınaqtalatyn bólshekterdi, buıymdar men materıaldardy suryptaý. Bólshekterdiń tolyq jıyntyǵyn tekserý jáne esepteý. Materıal jıyntyqtaryn óńdeýge daıyndaý jáne jiberý.
6. Bilýge tıis:
jasalatyn bólshekter men buıymdardy jıyntyqtaý erejesi men oraý tásilderi, jınaqtaýshy buıym bólshekteriniń mólsheri men qyzmeti, jekelegen oıynshyq toraptaryn jınaqtaýda bólshekterdiń sany, daıar ónimniń suryptylyǵy, jınaqtalatyn ónimniń sapasyna qoıylatyn talaptar.
7. Jumys úlgileri.
1) jasandy shyrsha bólshekterin;
2) mata, teri, plıýsh, porolon, aǵash oıynshyq daıyndamalarynan pishilgen bólshekterdi;
3) shyldyrmaqtar- jınaqtaý.
Paragraf 2.
Oıynshyq bólshekterin jınaqtaýshy, 3-razrıad
8. Jumys sıpattamasy:
materıaldardy, túsi men túrlerine qaraı jıyntyqtarǵa kúrdeli qurylymdaǵy oıynshyq bólshekterin jınaqtaý. Syzbalar men eskızder boıynsha olardyń mólsherin tekserý, bólshekter men toraptardy tekserý, sapasyz bólshekter men toraptardy qaıtarý. Konveıerge jıyntyqtaý, jınaqtalǵan bólshekter men toraptardy qoraptar men pachkalarǵa suryptaý jáne qalaý, jazba jáne nómirlerdi bólshekter men jınaqtalatyn buıymdarǵa jaǵý. Stellajǵa qalaý.
9. Bilýge tıis:
bólshekterdi jınaqtaý erejesi men joldary, óńdeletin buıym túrleri, jınaqtalatyn bólshekter men buıymdardyń memlekettik standarty, bólshekter men toraptardyń sapasyna qoıylatyn talaptar, baqylaý-ólsheý aspaby men olardy bólshekterdi jınaqtaýda jáne suryptaýda paıdalaný erejesi.
10. Jumys úlgileri.
1) oıynshyq bólshekterin: bas kıim, aıaq kıim, kostıýmder, kóz mehanızmderi, túrli qýyrshaq, janýarlardyń parıkterin –jınaqtaý;
2) plastmassa jáne metall oıynshyq bólshekteri – jınaqtaý;
3) dybys shyǵaratyn oıynshyqtar – jınaqtaý;
4) qýyrshaq, janýarlar men qustardyń qoldary, aıaqtary, bas jáne keýdeleri – túsine, mólsherine qaraı tańdaý.
4. Oıynshyq materıaldaryn boıaýshy
Paragraf 1. Oıynshyq materıaldaryn boıaýshy, 3-razrıad
11. Jumys sıpattamasy:
belgilengen rejımge sáıkes qýyrshaq kıimi men bólshekteriniń, grej, shtapeldi, mys ammıakty jáne basqa da jasandy talshyqtardy, túrli matalar men materıaldardy boıaý. Berilgen reseptýra boıynsha boıaý eritindilerin ázirleý. Bulaýdy sý jáne boıaıtyn eritindimen toltyrý. Boıaý materıalyn bulaýǵa salý. Boıaý eritindisiniń qajetti deńgeıi men konsentrasııasyn ustaý. Túsirý, shaıý, syǵý. Keptirý materıaldaryn daıyndaý.
12. Bilýge tıis:
materıaldardy boıaýdyń tehnologııalyq prosesi, qoldanylatyn jabdyqtardyń qurylymy, boıaý eritindisi materıaldaryn salý jáne túsirýdiń tártibi men qaýipsiz tásili, boıaýdyń temperatýralyq rejımi, boıaıtyn eritindilerdiń reseptýrasy men jasaý tásilderi, boıaý jáne daıar buıymdardyń sapasyna qoıylatyn talaptar.
5. Mýzykalyq oıynshyqtardy kúıge keltirýshi
Paragraf 1. Mýzykalyq oıynshyqtardy kúıge keltirýshi, 3-razrıad
13. Jumys sıpattamasy:
shertpeli, urmaly dybys shyǵaratyn, urmaly mýzykalyq oıynshyqtar men serippeli dybys aspaptaryn kúıge keltirý. Dybys shyǵarý tonaldyǵyn estip nemese baqylaý aspaptary boıynsha tańdaý jáne aıqyndaý. Baqylaý aspaptaryn daıyndaý.
14. Bilýge tıis:
shertpeli, urmaly dybys shyǵaratyn, urmaly mýzykalyq oıynshyqtar men serippeli dybys aspaptaryn kúıge keltirý erejesi, mýzykalyq bilim negizderi, baqylaý aspaptarymen jumys isteý erejesi, mýzykalyq oıynshyqtardyń sapasyna qoıylatyn talaptar, mýzykalyq oıynshyqtardyń túr-túri.
Paragraf 2. Mýzykalyq oıynshyqtardy kúıge keltirýshi, 4-razrıad
15. Jumys sıpattamasy:
ishekti ysqysh, klavıshalyq, dybys shyǵaratyn, úrmeli mýzykalyq oıynshyqtardy, áýen shyǵaratyn oıynshyqtardy jáne mehanıkalyq mýzykalyq oıynshyqtardy kúıge keltirý. Tonaldyǵyn estip nemese baqylaý aspaptarmen tańdaý jáne aıqyndaý. Oınatyp jáne estip kúıge keltirý sapasyn tekserý.
16. Bilýge tıis:
ishekti ysqysh, klavıshalyq, dybys shyǵaratyn, úrmeli mýzykalyq oıynshyqtardy, áýen shyǵaratyn oıynshyqtardy jáne mehanıkalyq mýzykalyq oıynshyqtardy kúıge keltirý erejesi, kúıge keltirý ádisteri men baqylaý aspaptarymen jumys isteý erejesi, qoldanylatyn materıaldardyń sapasyna qoıylatyn talaptar.
6. Oıynshyqtardy kúıdirip óńdeýshi
Paragraf 9. Oıynshyqtardy kúıdirip óńdeýshi, 3-razrıad
17. Jumys sıpattamasy:
áshekeıleýge jatatyn oıynshyq bólshekterin gaz jandyrǵylarmen kúıdirý. Bólshekterdi kúıdirýge daıyndaý, tekserý jáne onyń sapasyn aıqyndaý. Gaz jandyrǵylardyń jumys isteý rejımin aıqyndaý. Gazdyń jiberilýin jáne jandyrǵy jalynyn retteý. Bólshekterdi birneshe ret kúıdirý. Kúıdirý sapasyn tekserý jáne bólshekterdi qalaý.
18. Bilýge tıis:
jasalatyn oıynshyqtardy kúıdirýdiń tehnologııalyq prosesi, oıynshyqtardyń túrleri, gaz jandyrǵylarynyń qurylymy jáne qyzmeti jáne olardy paıdalaný erejesi, gaz ballondardy aýystyrýdyń qaýipsiz ádisteri men ornatý, polıetılen daıyndamalardyń sapasyna qoıylatyn talaptar, órt qaýipsizdigi erejesi.
7. Oıynshyqtardy boıaýshy
Paragraf 1. Oıynshyqtardy boıaýshy, 2-razrıad
19. Jumys sıpattamasy:
oıynshyq bólshekterin boıaý shashqyshpen, qylqalammen nemese bir-eki túske aýnatyp boıaý. oıynshyqtardy syrlaý, eleýsiz óńdeı jáne belgili bir úlgige jetildire otyryp sýret jáne áshekeı salý. Syrlaý, ustaý jáne boıaýdyń berilgen reseptýrasy boıynsha ázirleý.
20. Bilýge tıis:
oıynshyq bólshekterin boıaý, syrlaý, ustaý tehnologııalyq prosesi, boıaý, syrlaý jáne ustaý eritindilerin ázirleý reseptýrasy, materıaldyń túrine qaraı oıynshyqtardy boıaý ádisi, qoldanylatyn boıaǵyshtardyń sapasy jáne oıynshyqtardyń boıaý jáne óńdeý sapasyna qoıylatyn talaptar, boıaý shashqysh qurylymdary men qaýipsiz jumys prınsıpi, boıaý shashqyshtardyń qurylymy men paıdalaný erejesi, boıaý shashqyshty retteý erejesi.
Paragraf 2. Oıynshyqtardy boıaýshy, 3-razrıad
21. Jumys sıpattamasy:
oıynshyq bólshekterin barabandarda boıaý shashqyshpen, qylqalammen nemese úsh túske aýnatyp boıaý. Oıynshyq bólshekterin shelkografııa ádisimen boıaý. Sıntetıkalyq materıal barabandarynda boıaý pıgmentterin mólsherleý jáne daıyndaý. Berilgen reseptýra boıynsha túrli boıaý kolerlerin jasaý. Oıynshyqtyń materıalyna, túrine jáne mólsherine qaraı galt barabannyń aınalý jyldamdyǵyn retteý. boıaǵysh jumysyn jáne oıynshyq kólemin retteý. aǵash buıymynyń túri men sapasyna qaraı boıaǵysh komponentterin tańdaý. Galt barabandary men boıaǵyshtardy jumysqa daıyndaý. Oıynshyqtardyń boıalǵan bólshekterin, sıntetıkalyq materıaldardy salý, túsirý jáne keptirý. Boıaý shashqyshtardyń jumys prosesinde týyndaǵan aqaýlyqtardy joıý. Kompressordan syǵym aýanyń jiberilýin retteý. Kompressor manometri kórsetkishterin qadaǵalaý.
22. Bilýge tıis:
galt barabandarynda buıymdardy boıaýdyń tehnologııalyq prosesi, boıaý eritindilerin ázirleý erejesi, materıaldardyń, boıaǵyshtar men daıar ónimderdiń sapsyna qoıylatyn talaptar.
8. Oıynshyq bólshekterin óńdeýshi
Paragraf 1. Oıynshyq bólshekterin óńdeýshi, 3-razrıad
23. Jumys sıpattamasy:
plastmassa, metall, aǵash, aǵash úgindi massasynan jáne basqa da materıaldardan jasalǵan oıynshyq bólshekteri men oıynshyqtardy óńdeý. Tegisteý stanoktarynda, aılabuıymdarynda oıynshyq bólshekteri men oıynshyqtardy qolmen alý. Oıynshyq betterindegi jik, japsarlardy, tegis emes, maıysqan jerlerin tegisteý. Keptirgennen keıin oıynshyq betterindegi jikter men tegis emes jerlerin tegisteý stanoktarynda jáne qolmen tazalaý. Shashý ádisimen, qylqalammen nemese tamponmen shashý ádisimen oıynshyq bólshekteriniń betindegi bor-jelimmen jáne jelimmen syrlaý. Oıynshyq bólshekterin mehanızasııalanǵan tásilmen nemese qolmen jelimdeý. Bor-jelim jáne jelim eritindilerdi ázirleý. Daıar buıymdy tekserý jáne tabylǵan aqaýlyqtardy joıý. Boıaý shashqyshtardy jumysqa daıyndaý jáne olardy retteý. Manometr kompressory kórsetkishterin tekserý.
24. Bilýge tıis:
túrli materıaldardan jasalǵan oıynshyqtardy óńdeý ádisteri, jelim ázirleý reseptýrasy men tásili, shpatlevkalaý jáne syrlaýǵa ázirleý ádisi, oıynshyq bólshekterin syǵymdaǵyshta jáne qolmen jelimdeý erejesi, oıynshyq bólshekterin shpatlevkalaý, syrlaý jáne tegisteý tásilderi, syǵymdaǵysh, tegisteý stanogynyń, boıaý shashqyshtyń qurylymy men olarda jumys isteýdiń qaýipsiz ádisteri, oıynshyqtardy óńdeý materıaldaryna qoıylatyn talaptar.
9. Oıynshyq bezendirýshi
Paragraf 1. Oıynshyq bezendirýshi, 1-razrıad
25. Jumys sıpattamasy:
anaǵurlym joǵary bilikti bezendirýshiniń basshylyǵymen oıynshyqtardy bezendirý jumystaryn oryndaý. Kostıýmderdi útikteý jáne olardy oıynshyqtardyń túrlerine jáne mólsherine qaraı jınaqtaý. Oıynshyqtardy tozańnan jáne qoqystan aryltý, tigisterin taraý. Oıynshyqtardy qoraptar men sellofan paketterge oraý.
26. Bilýge tıis:
úlgi boıynsha qarapaıym oıynshyqtardy bezendirý erejesi, oıynshyqtardy útikteý jáne jınaqtaý erejesi, oıynshyqtardy oraý tásilderi.
27. Jumys úlgileri.
1) janýar, mal, qus oıynshyqtar – aljapqysh, bas kıim, jabyndaryn, toqymdaryn jáne basqa da óńdeýlerin kıgizý.
Paragraf 2. Oıynshyq bezendirýshi, 2-razrıad
28. Jumys sıpattamasy:
oıynshyqtardy bezendirý jónindegi qarapaıym jumystardy oryndaý. Muryn, murt, quıryq, saýsaq, qulaq, bas jáne betterin tigý, kestelep tigý, japsyrý. Úlgilik oıynshyqtarǵa kózderin japsyrý nemese qoıý. Oıynshyqtyń betin belgileý. Kúrdeli emes úlgidegi parıkterge shash japsyrý, órý, bezendirý jáne burym órý. Maqtamen bezendirý jáne olardy oıynshyq fıgýrkalaryna bekitý. Oıynshyqty montajdaý karkasyn daıyndaý. Oıynshyqtyń betine kleıster jaǵý jáne oǵan áınek qar sebý. Qýyrshaqtyń túri jáne mólsherine qaraı bólshekterin jasaý, tańdaý. Qýyrshaqtardy kıindirý. Jasandy talshyq burymdaryn metall taraqpen taraý. Oıynshyqtardy tuǵyryna bekitý.
29. Bilýge tıis:
oıynshyqtardy bezendirýdiń tehnologııalyq prosesi, túrli materıaldardan bezendirý bólshekterin jasaý, oıynshyqtyń túrleri, oıynshyqtardy bezendirý kezektiligi, oıynshyqqa kleıster jaǵý tásili jáne áınek qar sebý, parıkterdi bezendirý joldary, kózderin qoıý jáne jelimdeý ádisteri, muryn, murt, quıryq, saýsaq, qulaq, bas jáne betterin tigý, kestelep tigý, japsyrý, materıaldar men daıar ónimniń sapasyna qoıylatyn talaptar.
30. Jumys úlgileri.
1) aıaz ata beınesi – bezendirý bólshekterin jasaý;
2) sportshy beınesi – bezendirý bólshekterin jasaý.
Paragraf 3. Oıynshyq bezendirýshi, 3-razrıad
31. Jumys sıpattamasy:
oıynshyqtardy bezendirý jónindegi ortasha kúrdeliktegi jumystardy oryndaý. tuǵyryn jasaý jáne oǵan oıynshyq fıgýrkalaryn bekitý. Túrli materıaldardan túrli úlgidegi bas kıimderdi jasaý. Túsine, uzyndyǵyna, qalyńdyǵyna qaraı jasandy talshyqtardy tańdaý, ony tigin mashınasymen tigý jáne tesmamen bekitý. Qýyrshaqtardy bezendirý jáne kóz muryndaryn pnevmosyǵymmen bekitý. Elektr dánekerlegish arqyly plastmassa qýyrshaqtyń basyna dáke qalpaqty bekitý. Shashtyń kúrdegi úlgisimen jasalǵan jasandy talshyq parıkterdi qolmen buıralaý. Qus fıgýrkalaryndaǵy quıryq, aıaq, tumsyqtaryn montajdaý jáne olarǵa skýlptýralyq forma berý. Janýarlar men maldardyń aıaqtaryna taban tigý nemese jelimdeý. Obrazdy oıynshyqtardy kıindirý. Oıynshyqtardy bekitý tuǵyrlaryn jasaý. Oıynshyqtarǵa skýlptýralyq forma berý.
32. Bilýge tıis:
keptirý rejımderi, túrli ult qýyrshaqtarynyń kıim stıli jáne sıpaty, kapron talshyqtyń qasıeti men óńdeý ádisteri, oıynshyqtyń skýlptýralyq formasy, qyzmet kórsetiletin mashınalardyń qurylymy men paıdalaný erejesi, materıaldar men daıar oıynshyqtardyń sapasyna qoıylatyn talaptar, materıaldar men daıar buıymdardyń tehnıkalyq sharttary.
33. Jumys úlgileri.
1) oıynshyqtar: janýarlar, maldar, qustar, kókónis, ertegi keıipkerleri – bezendirý, montajdaý;
2) jumsaq mal, janýar, qus, Qar qyz oıynshyqtary – bezendirý, kózin, qulaǵyn, murnyn bekitý;
3) qýyrshaqtar – kóp bólshekti kostıýmderdi kıgizý, bas kıim jasaý, parık tigý, buıralaý;
4) shyrsha oıynshyqtary – bezendirý, montajdaý.
Paragraf 4. Oıynshyq bezendirýshi, 4-razrıad
34. Jumys sıpattamasy:
oıynshyqtardy bezendirý jónindegi kúrdeli jumystardy oryndaý. Áshekeılerin tańdaý. Zamanaýı kıiný stılin ustana otyryp túrli halyqtardyń kostıými kıgizilgen qýyrshaqtardyń eskızderi men nobaıyn jasaý. Qýyrshaqtyń ulttyq kıimderin kórkemdep bezendirý. Tıisti kıim, aıaq kıim, bas kıim, áshekeı stılderi men úlgilerin ázirleý jáne olardy oıynshyq mólsheri men fıgýrasyna qaraı jasaý. Túrli ult qýyrshaqtarynyń shashtaryn jasaý. Oıyn ssenasy ansamblin beıneleıtin sıýjettik-obrazdyq oıynshyqtardy bezendirý. Oıynshyq túrine qaraı kórkemdep bezendirý materıaldaryn eskız boıynsha irikteý. Arnaıy tapsyrys boıynsha oıynshyq úlgilerin jasaý. Túrli tásildermen oıynshyqtarǵa áshekeılerin bekitý.
35. Bilýge tıis:
sýret salý negizderi, tústi kıim ansamblin ázirleý erejesi, ulttyq jáne basqa da erekshelikterdi kórsete otyryp kıim, bas kıim, shash jáne aıaq kıim tústi ansamblin ázirleý erejesi, jumsaq oıynshyqtar jasaýdyń tehnologııalyq prosesi, eskız jáne syzbany oqý, materıaldar men daıar ónimderdiń sapasyna qoıylatyn talaptar.
36. Jumys úlgileri.
1) ulttyq ertegilerdiń sıýjetine qurylǵan oıynshyqtar-eskız boıynsha bezendirý;
2) teatr oıynshyqtary – bezendirý.
10. Oıynshyq bólshekterin syǵymdaýshy
Paragraf 1. Oıynshyq bólshekterin syǵymdaýshy,
3-razrıad
37. Jumys sıpattamasy:
mata astary bar qýyrshaq maskalaryn, aǵash úgindi massadan jasalǵan oıynshyqtardyń bólshekterin, shyrsha oıynshyqtaryn qol syǵymdar men syǵym formalarda syǵymdaý. Karton, qaǵaz, rezına jáne basqa da materıaldardan jasalǵan oıynshyq jáne dybys aspaptarynyń jekelegen bólshekterin sýyqtaı tásilmen syǵymdaý. Qol syǵymyn jumysqa daıyndaý. Syǵym formalardy elektr jylytqyshtaryn iske qosý jáne ajyratý. Syǵym formalaryn aǵash úgindi massamen toltyrý, syǵymdaý jáne qysymmen ustaý. Syǵymdaý formasy bólshekterin alý jáne olardy tazalaý. Syǵym formasyn jáne syǵym massasy qaldyqtarynan tazalaý.
38. Bilýge tıis:
syǵym qurylymy jáne qaýipsiz jumys isteý erejesi, syǵymdaýdyń temperatýralyq jáne tehnologııalyq rejımi, syǵym formalaryn ornatý ádisteri men olarǵa qoıylatyn talaptar, jylytqyshty elektr jelige qosý erejesi, syǵymdaý formasy syıymdylyǵy, shıkizat jáne materıaldardyń sapsyna qoıylatyn talaptar, mehanıkalyq alǵysh jumysy prınsıpi.
11. Oıynshyqqa sýret salýshy
Paragraf 1. Oıynshyqqa sýret salýshy, 3-razrıad
39. Jumys sıpattamasy:
túrli materıaldan jasalǵan oıynshyq betterin bir-eki túske boıaý. Oıynshyq kostıýmderine sýret salý. Boıalǵan oıynshyqtardy keptirý. Úlgi etalonǵa sáıkes sýret salý, túsi jáne reńki sapasyn tekserý. Oıynshyq bólshekterin formasy men mólsherine qaraı tańdaý.
40. Bilýge tıis:
eskız, úlgi, trafaret boıynsha sýret salý tehnologııasy, boıalatyn oıynshyqtardyń túrleri, oıynshyqtardy keptirý erejesi, materıaldar men daıar buıymdardyń sapasyna qoıylatyn talaptar.
Paragraf 2. Oıynshyqqa sýret salýshy, 4-razrıad
41. Jumys sıpattamasy:
túrli materıaldan jasalǵan oıynshyq betterin úsh-bes túske boıaý. Relef parıkterdi shash túsine qaraı boıaý. Oıynshyqtarǵa óz betinshe qurastyrylǵan ornamentterdi salý jáne jaǵý. Oıynshyq úlgisine sáıkes koler jasaýda baıaý tony men túsin tańdaý. Berilgen reseptýra boıynsha boıaý jáne laktardy ázirleý.
42. Bilýge tıis:
oıynshyqtarǵa kórkem sýret salý, boıaýdyń quramy men hımııalyq qasıeti, boıaý, lak ázirleý erejesi, qaıtalap túrli tús jáne reńktegi boıaý jaqqanda oıynshyq betin óńdeý kezektiligi, óz betinshe jasalǵan eskız boıynsha sýret salý erejesi, belgili bir taqyryptaǵy óz betinshe jasalǵan eskız boıynsha sýret salý jáne boıaýlardy tańdaý erejesi.
Paragraf 3. Oıynshyqqa sýret salýshy, 5-razrıad
43. Jumys sıpattamasy:
túrli materıaldan jasalǵan oıynshyq betterin alty-jeti túske boıaý. Oıynshyqqa kórkemdep sýret salý úshin eskız jasaý. Túrli oıynshyqtardaǵy kórkemóner kompozısııalardy bezendirý, qýyrshaq betterine kórkemdep sýret salý. Sýret úlgisin jasaý.
44. Bilýge tıis:
oıynshyqtarǵa kórkem sýret salý negizderi men joldary, túrli kompozısııadaǵy eskız, sýret úlgilerin jasaý erejesi, qoldanbaly óner negizi, materıaldyń jáne daıar ónimniń sapasyna qoıylatyn talaptar.
12. Oıynshyq qurastyrýshy
Paragraf 1. Oıynshyq qurastyrýshy, 2-razrıad
45. Jumys sıpattamasy:
túrli materıaldan jasalǵan oıynshyqtardy joǵary jıiliktegi tokpen bólshekterin dánekerlep, jekelegen bólshekterdi shlıspen, burandaly jáne basqa da biriktirý túrlerimen bekite otyryp qolmen qurastyrý. Jelim daıyndaý. Tigisterin tegisteý. Bólshekterdi kólemine qaraı tańdaý. Bólshekterdi lapkalardyń jáne basqa da biriktirý túrleri arqyly qurastyrý. Rezına, plastmassa jáne basqa da dóńgelekterdi shınalarǵa otyrǵyzý, osterin bekitý. Oıynshyq keýdelerinde sańylaý tesý jáne aıaq-qoldaryn taspaly sharnırmen biriktirý. Shaǵyn kólemdi oıynshyqtardyń bólshekterine qolmen nemese toltyrý mashınalarynda túrli materıal toltyrý. Oıynshyqtyń aıaq-qoldaryndaǵy sharnırlerdi montajdaý. Oıynshyqtardyń sharnırlengen sańylaýlaryn tigý, kontýr boıynsha bólshekterdi tegisteý. Oıynshyqtardy qurastyrý sapasyn tekserý.
46. Bilýge tıis:
bólshekter men oıynshyqtardyń túrleri jáne olardy qurastyrý prosesi, oıynshyqtardy qurastyrýda qoldanylatyn materıaldardyń tehnıkalyq sıpattamasy, jelim daıyndaý tásilderi, syzba jáne eskızderdi oqý erejesi, oıynshyqtardy qurastyrý jáne toltyrý joldary men ádisteri, oıynshyq materıaldarynyń sapasyna qoıylatyn talaptar.
47. Jumys úlgileri:
Oıynshyqtar:
1) shelek, pıstolet, katalka, konstrýktor, túrli konfıgýrasııaly mehanıkalyq, kólik, pıramıda bólshekteri, arba, jáshik, baǵan, dóńgelek, fara, rýl – qurastyrý jáne montajdaý;
2) uzyndyǵy 20 sm-ge deıingi qýyrshaqtar - aıaq-qoldaryn qurastyrý.
Paragraf 2. Oıynshyq qurastyrýshy, 3-razrıad
48. Jumys sıpattamasy:
syzbalar men eskızder boıynsha aldyn ala jınaqtalǵan bólshekterden, mıkroqozǵaltqyshpen jabdyqtalǵan, túrli oıynshyqtardy qolmen, aılabuıymdarda jáne stanoktarda qurastyrý. Túrli balalarǵa arnalǵan barabandardyń jekelegen bólshekterin toraptarǵa jáne daıar buıymdarǵa qurastyrý jáne montajdaý. Aǵash úgindi massasy bólshekterinen jasalǵan oıynshyqtardy qurastyrý jáne montajdaý. Shıp, shkant, shpýnt jáne taraqqa bólshekterdi jelimmen japsyrý. Oıynshyq bólshekterin úlgiler jáne kólemi boıynsha tańdaý. Bólshekterdi kesý, teńestirý jáne ólsheý. Jelim, shege jáne shýrýptar arqyly oıynshyqtardyń ortasyn dáldeý jáne tuǵyrlaryna bekitý. Buıymdardy tegisteý, teńdeý, tyǵyzdaý jáne tıisti forma berý. Sym ilmekterdi sharnır dıskilerge ornatý jáne janýar, mal oıynshyqtardyń, qýyrshaqtardyń aq-qoldary men korpýstaryn sharnırleý stanogynda nemese qolmen sharnırleý. Túrli kólemdegi oıynshyqtardyń bólshekterin qolmen nemese toltyrý mashınasynda materıalǵa toltyrý. Bólshek formalaryn túzetý. Jelim jáne emýlsııa reseptýrasyn jasaý. Inersııalyq jáne buramaly mehanızmderdi qurastyrylatyn mehanıkalyq oıynshyqtardyń korpýstaryna aldyn ala retteı otyryp montajdaý jáne ornatý jáne qısyq ketken jerlerin jáne qurastyrý aqaýlyqtaryn joıa otyryp aınalyp turatyn toraptardyń ózara is-áreketin retteý. Kesetin aspaptardyń, aılabuıymdardy qaıraý, túzetý jáne termoóńdeý. Syǵymdaý aılabuıymdaryn baptaý, retteý.
49. Bilýge tıis:
bólshekter men oıynshyqtardyń túrleri jáne olardy qurastyrý prosesi, oıynshyqtardy tuǵyrlaryna bekitý tásilderi, oıynshyq keýdeleri formalaryn teńestirý tásilderi, oıynshyq bólshekterin jelimdeýde, qurastyrýda, montajdaýda qoldanylatyn materıaldardyń fızıkalyq, hımııalyq qasıetteri, ortasha kúrdeliktegi syzbalar men eskızderdi oqý erejesi, ınersııalyq jáne buramaly mehanızmderdi montajdaý tártibi, oıynshyq korpýsyndaǵy mehanızmderdiń túrleri men ornatý erejesi, aıaq-qoldaryn biriktirý ádisteri, sharnır túrleri, oıynshyqtardy toltyrý tásilderi, balalar barabandaryn qurastyrý erekshelikteri, oıynshyq sapsyna qoıylatyn talaptar.
50. Jumys úlgileri.
1) avtomobılder, traktorlar, teplovozdar, dızel, kótergish kran, elektrotehnıkalyq oıynshyqtar, konstrýktorlar, bılıardtar, janýarlar fıgýrkalary;
2) balalar barabandary;
3) shyrsha oıynshyqtary, gırlıandalar, shyrsha butaqtary, sıntetıkalyq materıaldar men plenkalardan jasalǵan shyrshalar;
4) «kúshik-ksılofonıst» tárizdes quramaly oıynshyqtar;
5) baıka, plıýsh, jasandy túbit jáne basqa da materıaldan jasalǵan jumsaq oıynshyqtar;
6) qýyrshaqtar –oıynshyqtardy qurastyrý.
Paragraf 3. Oıynshyq qurastyrýshy, 4-razrıad
51. Jumys sıpattamasy:
mıkroelektr qozǵaltqyshpen jáne qozǵalys mehanızmimen jabdyqtalǵan toraptar men oıynshyqtardyń bólshekterin qurastyrý jáne montajdaý. Oıynshyq bólshekterin dánekerleý elektr núktelik apparatynda biriktirý. Magnıt júıesin jáne magnıt symdy qurastyrý, magnıt aǵynyn tekserý. Kontaktili plastına jáne klemmalardy montajdaý jáne biriktirý. Kontaktili plastınalardy korpýsqa elektr dánekerlegishpen dánekerleý. Mehanıkalyq oıynshyq korpýsyndaǵy mıkroelektr qozǵaltqysh jáne redýktordy montajdaý. Mıkroelektr qozǵaltqysh jumysyn retteý jáne baptaý. Oıynshyqtyń jınalǵan toraptarynyń ózara is-áreketin óńdeý. Pýltpen basqarý qorabyndaǵy bólshekterdi qurastyrý jáne montajdaý. Mıkoelektr qozǵaltqyshty elektr batareıalardy biriktirý. Mehanızm kınematıkasyn qurastyrý. Elektr dánekerlegish jáne núktelik dánekerleý apparatyn jumysqa daıyndaý, olardy retteý jáne baptaý. Jappaı óndiriske jiberý, kórmelerge, jármeńkelerge kórsetý úshin jáne saraptaý keńesine arnalǵan oıynshyq úlgilerin qurastyrý. О́z betinshe jasalǵan úlgi jáne syzba boıynsha materıaldy tańdaý jáne pishý. Sellýloıdtan, polıstıroldan jáne basqa da materıaldardan jasalǵan oıynshyqtardyń kóz mehanızmderi bólshekterin qurastyrý. Kózderin aınaldyrýdy retteý. Daıar buıymdarǵa ornatýda olardy montajdaý.
52. Bilýge tıis:
mıkroelektr qozǵaltqyshty oıynshyqtyń, mehanızm kınematıkasy men buramaly elektrlengen, júretin oıynshyq redýktorlarynyń túrleri jáne qurastyrý prosesi, kúrdeli syzbalar men eskızderdi oqý erejesi, elektr núktelik pisirý apparattarynyń qurylymy jáne jumys isteý erejesi, qurastyrýǵa eskızderdi, syzbalardy ázirleý tártibi jáne solar boıynsha oıynshyq úlgilerin jasaý, oıynshyq sapasyna qoıylatyn talaptar, jabdyqtar men aılabuıymdardyń qyzmet kórsetý jáne baptaý erejesi.
53. Jumys úlgileri.
1) avtomobıl, traktorlar;
2) barjalar, teplohodtar - mıkroqozǵaltqyshty jáne basqarý pýltymen oıynshyqtardy qurastyrý.
Paragraf 4. Oıynshyq qurastyrýshy, 5-razrıad
54. Jumys sıpattamasy:
qýyrshaq bastaryndaǵy kóz mehanızmderin qurastyrý jáne montajdaý. Kóz mehanızmin ornatý úshin plastmassa qýyrshaqtyń basyndaǵy jelke tusyn ashý. Kóz formasy boıynsha kóz sańylaýyn kesý, tazalaý. Qýyrshaqtyń túrli jaǵdaıda kóziniń qozǵalýyn durys qurastyrý jáne paralleldigin saqtaı otyryp qýyrshaqtyń basyndaǵy kóz mehanızmin bekitý. Aǵash úgindisi massasynan jasalǵan qýyrshaqtyń basyndaǵy kóz mehanızmderin bekitý bólshekterine gıps eritindisin quıý. Plastına shuńqyrlary men ushtaryn pisirý jáne plastmassa qýyrshaqtyń basyna olardy dánekerleý. Kóz mehanızmi qozǵalysyn retteý jáne kózderine durys bekitý. Sýretshiniń kózqarasy boıynsha qýyrshaqtyń túrli jaǵdaıda kózin ornalastyrý. Montajdalǵan kóz mehanızmderiniń sapasyn tekserý.
55. Bilýge tıis:
qýyrshaqtyń basyndaǵy kóz mehanızmin qurastyrý jáne montajdaý kezektiligi, dánekerleý joldary, montajdaý aılabuıymdaryn, qurylǵylardy retteý, kóz mehanızmderin qurastyrý jáne montajdaý sapasyna qoıylatyn talaptar.
13. Mýzykalyq jáne dybys shyǵaratyn oıynshyqtardy qurastyrýshy
Paragraf 1. Mýzykalyq jáne dybys shyǵaratyn oıynshyqtardy qurastyrýshy, 3-razrıad
56. Jumys sıpattamasy:
dybys plankasy túbitin, klavıatýrasyn, dek, dıskilerin qurastyrý jáne olardyń ishinen mýzykalyq oıynshyqtar men dybys shyǵaratyn aspaptardy montajdaý.
57. Bilýge tıis:
bólshekter men toraptardy qurastyrý jáne montajdaý kezektiligi, balalar mýzykalyq oıynshyqtary men dybys shyǵaratyn aspaptardyń túrleri, mýzykalyq bilim negizderi, mýzykalyq oıynshyqtardyń sapasyna qoıylatyn talaptar, aqaýlyqtaryn joıý tásilderi.
58. Jumys úlgileri.
1) balalaıka, gıtara – montajdaý;
2) organdar, túbit garmonıka kamerasy, úrmeli garmonıka-qurastyrý.
Paragraf 2. Mýzykalyq jáne dybys shyǵaratyn
oıynshyqtardy qurastyrýshy, 4-razrıad
59. Jumys sıpattamasy:
urmaly klavıshaly jáne klavıshaly mehanızmder men mýzykalyq oıynshyq korpýstarynyń toraptaryn, dybys shyǵarý bóligin qurastyrý jáne montajdaý. Mýzykalyq oıynshyqtardyń jınalatyn toraptarynyń sapasyn tekserý. Jınalǵan bólshekter men toraptaryń ózara is-áreketin retteý. dıapazon boıynsha belgilengen tonaldyqqa sáıkes qurastyrý jáne dybystaý sapasyn tekserý. Túrli úlgidegi dybys shyǵaratyn aspaptardy qurastyrý, teńsheý jáne retteý.
60. Bilýge tıis:
mýzykalyq oıynshyqtar korpýsyndaǵy bólshekter men toraptardy bekitý shekteýleri men ornatý erejesi, toraptar men mehanızmderdi bekitý tásilderi, dybys shyǵaratyn aspaptardy qurastyrý joldary men erejesi, materıaldarǵa jáne jınaqtalǵan mýzykalyq oıynshyqtarǵa jáne dybys shyǵaratyn aspaptarǵa qoıylatyn tehnıkalyq talaptar.
61. Jumys úlgileri:
1) metallofon – jınaqtaý jáne plastınalardy bekitý;
2) pıanıno jáne roıaldar - korpýstaryn qurastyrý, dybys ózekshelerin montajdaý;
3) dybys plankalary – rezonatorlarǵa ornatý;
4) dybys shyǵaratyn aspaptar – qurastyrý jáne teńsheý;
5) rezonatorlar jáne garmonıka, saksofon, klarnet jáne fleıtanyń dybys plastınkalary – montajdaý jáne qurastyrý;
6) mýzykalyq shkatýlkalar – qurastyrý jáne teńsheý.
14. Elektr oıyndardy qurastyrýshy
27. Elektr oıyndardy qurastyrýshy, 3-razrıad
62. Jumys sıpattamasy:
aılabuıymǵa shnýr jáne symdy oraı otyryp elektr oıyn bólshekterin toraptarǵa qurastyrý. Symdy, trýbkany, ótkizgishti jáne shnýrdy uzyndyǵy boıynsha kesý. О́tkizgishterdiń ushtaryn tazalaý jáne olarǵa klemma dánekerleı otyryp montajdaý. Kaýstıkalyq soda eritindisinde symdy óńdeý jáne maısyzdandyrý. Magnıt alańynda magnıtteý jáne magnıtti qurylǵyda mólsherine qaraı kesý. Elektr oıyn qalqanyndaǵy sańylaýdy tesý, qapsyrmany qalaý. Toraptardyń ózara is-áreketin montajdaý sapasyn tekserý jáne elektr oıynnyń durys jumys isteýin tekserý.
63. Bilýge tıis:
bólshekterdiń túrleri jáne torapqa qurastyrý tehnologııalyq prosesi, elektr oıyndaryn jasaýda qoldanylatyn materıaldardyń tehnıkalyq sıpattamasy, qarapaıym syzbalar men elektr tásimderdi oqý, elektr aspabyn qaýipsiz paıdalaný erejesi, elektr oıyndarynyń sapasyna qoıylatyn talaptar, magnıtterdi magnıtteý erejesi men tásilderi.
Paragraf 2. Elektr oıyndardy qurastyrýshy, 4-razrıad
64. Jumys sıpattamasy:
symdardy, klemmalardy, batareıaly jáne lampaly kontaktilerdi montajdaı otyryp elektr oıyndardy qurastyrý. Qaıta qosý klemmalaryn, lampaly kontakti, elektr lampa, batareıalardy ornatý. Lampyly kontaktisi bar biriktirý toraptaryn bekitý. Shnýrdy patronǵa biriktirý jáne bekitý. Shartty belgisi bar elektr lampa klemmasyn montajdaý. Toraptardyń ózara is-áreketin montajdaý sapasyn jáne elektr oıyndarynyń durys jumys isteýin tekserý.
65. Bilýge tıis:
jasalatyn elektr oıyndardyń túrleri, elektr tásimderdi montajdaı otyryp bólshekter men toraptardy qurastyrýdyń tehnologııalyq prosesi, elektr oıyn qalqanyndaǵy symdardy montajdaý tásilderi, elektr oıyndaryn qurastyrýda qoldanylatyn materıaldardyń qasıeti, biriktirý tásimderin paıdalaný erejesi, elektr tehnıka negizderi, syzbalardy oqý, slesarlyq aspapty qaıraý, túzetý jáne termoóńdeý, elektr oıyndarynyń sapasyna qoıylatyn talaptar.
15. Bólshekter men oıynshyqtardy keptirýshi
Paragraf 1. Bólshekter men oıynshyqtardy keptirýshi, 2-razrıad
66. Jumys sıpattamasy:
túrli materıaldardan jasalǵan bólshekter men oıynshyqtardy bý, elektr jáne kalorıfer keptirý kameralarynda keptirý. Keptirý kameralaryn jumysqa daıyndaý. Keptirýdiń temperatýralyq rejımderin ornatý jáne retteý. Buıymdardy keptirý shkaftaryna ornalastyrý, jumys rejımin qadaǵalaý. Keptirgennen keıin oıynshy
