Aımaqtar • 10 Maýsym, 2020

Itbalyqtardyń áreketi túsiniksiz bolyp tur

2121 ret
kórsetildi
2 mın
oqý úshin

Jaz bastalyp, karantınniń qursaýynan bosańsyǵan teńiz jaǵalaýynyń turǵyndary aıdynǵa baryp qurys-tyrysyn jaza qulashtaı júzip, rahattana demalýdy bastap ketti.

Itbalyqtardyń áreketi túsiniksiz bolyp tur

Alaıda Túpqaraǵan aýda­nynda bolǵan tosyn jaıt tur­ǵyndardy tosyltyp ári ta­ńyrqatyp qoıdy.

Teńizge demalýǵa barǵan bes adamdy – úlkeni 1999 jy­ly týǵan jigit pen eń kishisi 2013 jyly týǵan balalardy ıtbalyqtar tistep alǵan.

Túpqaraǵan aýdandyq aýrý­­hanasynyń qabyldaý bó­limine eki balany jedel medı­sınalyq járdem brıgadasy jetkizse, qalǵan úsheýi ózderi ba­ryp dárigerlerge qara­la­dy. Dárigerler balalarda sol bilek pen oń jaq bilektiń tis­­teýin anyqtady. Kish­ken­taı naýqastarǵa alǵashqy hı­rýr­­gııalyq óńdeýler men­ qutyrmaǵa qarsy vak­sına egilgen, odan keıin olar úılerine qaı­taryl­ǵan. Aýrýhanaǵa jat­qyzý qa­jet­­ti­ligi bolmaǵan.

Aldaǵy ýaqytta medı­sı­nalyq kómektiń qajettiligi bol­sa, mekenjaıy boıynsha jal­­py tájirıbelik dárigerdi úıge shaqyrtyp, ári qaraı em-dom sharalaryn alady. Al me­dı­sına qyzmetkerleri oqı­ǵaǵa oraı sýǵa shomylý maý­sy­my kezinde saqtyq sharala­ryna kóbirek kóńil bólýge shaqyrýda.

Itbalyq – momyn sıpatty janýar. Kónekózder de, ekolog mamandar da olardyń adamǵa shabýyldaýyn buryn-sońdy estimegendikterin aıtady.

– Itbalyqtar adamǵa tıis­peıdi, kerisinshe alystan kórgen sátte qashady. Degenmen bala kezimde úlkender «teńizge adam bar jerden túsińder, áıt­pese ıtbalyq tistep alady» deıtin. Bıolog maman retinde aıtarym – ıtbalyqtar adamǵa eki jaǵdaıda shabýyl jasaýy múmkin. Bi­rinshisi – qorqý sezimi áli qa­lyptaspaǵan jas ıtbalyqtar oınaý maqsatynda tisteýi múm­kin, ekinshisi – qu­­tyr­ma sııaqty aýrýǵa shal­dyq­qan jan­ýarlar bolýy múm­­kin, al olarda qorqý se­zimi múlde bolmaıtyny tú­sinikti. Sondyqtan teńizge tús­kende ıtbalyq kórseńiz uıa­ly telefonǵa sýretke túsirý syndy qyzyǵýshylyqpen oǵan jaqyndaýǵa bolmaıdy, tezirek jaǵaǵa shyǵyp, alys­tan baqylap, qyzyqtaǵan jón. Eger tistep alǵan jaǵdaıda der kezinde dárigerlik qyz­met­ke júgingen abzal. Son­daı-aq ıtba­lyqtardy ash­tyq­tan shabýyldady deýge kel­meı­di, sebebi olar sýdaǵy ba­lyq­tarmen qorektenedi, – deıdi eko-ambas­sador, «Tabıǵı orta» Batys Qazaqstan úki­met­tik emes uıymdary óńir­lik as­sosıa­sııa­synyń ke­ńes tóraǵasy Ádil­bek Qozy­baqov máselege oraı pikirleskenimizde.

Qaqaǵan qysta – aqpan aıynda saryshaıan shaqqan mań­ǵystaýlyqtar endi ıtba­lyqtardyń adamǵa shabýyldaýyn túsine almaı otyr...

 

Mańǵystaý oblysy

 

 

Sońǵy jańalyqtar