Qazaqstan astronomdary osyndaı observatorııa jasaýǵa qatysady
Qazaqstan astronomdary Búkilálemdik Aspan keńistigindegi kúńgirt materııalardy zertteý jónindegi «Ýltrafıolet» ǵaryshtyq observatorııasy qolǵa alǵan halyqaralyq ǵajaıyp jobaǵa qatysýǵa sheshim qabyldady. Bul týraly «Megapolıs» gazeti jazdy.
Qazaqstan astronomdary osyndaı observatorııa jasaýǵa qatysady
Qazaqstan astronomdary Búkilálemdik Aspan keńistigindegi kúńgirt materııalardy zertteý jónindegi «Ýltrafıolet» ǵaryshtyq observatorııasy qolǵa alǵan halyqaralyq ǵajaıyp jobaǵa qatysýǵa sheshim qabyldady. Bul týraly «Megapolıs» gazeti jazdy.
Qazir kúńgirt materııalar men kúńgirt energııanyń ashylýy Aspan keńistigi jónindegi burynǵy uǵymdardy kúrt ózgertip jiberdi. Endi ózindik orbıtalyq ýltrakúlgin teleskopty jasaýǵa qatysýy arqasynda Qazaqstan osy máseleniń zerttelýine orasan zor úles qosatyn bolady. Aspan álemin baqylaıtyn jańa jabdyqtyń qurylysy qazir Máskeýdegi Lavochkın atyndaǵy ǵylymı-óndiristik birlestiginde júrip jatyr. Ony orbıtaǵa shyǵarý 2015 jylǵa belgilengen.
«Jobanyń mańyzy orbıtalyq Hablle teleskopyn ushyrýmen birdeı. Teleskop ýltrakúlgin dıapazonda ystyq juldyzdardy, olardyń týý prosesterin baqylaýǵa múmkindik beredi. Eń bastysy, ol qazirgi zamanǵy ǵylym úshin aıryqsha mańyzdy bolyp otyrǵan kúńgirt energııa men kúńgirt materııaǵa baılanysty mindetterdi sheshedi», – deıdi Ǵaryshtyq zertteýler men tehnologııalar ulttyq ortalyǵy Vasılıı Fesenkov atyndaǵy astrofızıka ınstıtýtynyń (AFıF) dırektory Shyńǵys Omarov.
Atalmysh jobany qarjylandyrýǵa Reseı, Ispanııa, Germanııa jáne Qytaı elderi tartylǵan. «Biz Reseı akademııasy astronomııa ınstıtýtyndaǵy áriptesterimizben birneshe kezdesý ótkizip, osy teleskop úshin óz baqylaýlarymyzdyń ǵylymı baǵdarlamasyn usynamyz», – dedi taǵy Omarov.
Qazaqstan atalmysh teleskopty salýǵa qatysýmen birge, budan basqa taǵy eki halyqaralyq ǵylymı jobaǵa atsalysady. Olardyń ekeýi Belgııa jáne Ońtústik Koreıa elderiniń qatysýlarymen júzege asady. Bizdiń elimizdiń astronomdary sondaı-aq, koreıalyq áriptesterimen dıametri 50 santımetrlik avtomattandyrylǵan teleskop qurylysyn salýǵa kelisim jasasty. Ol Mońǵolııa, Ońtústik Afrıka, Avstralııa jáne Túrkııa aýmaqtaryndaǵy osyndaı teleskoptarmen baılanysta jumys jasaıtyn bolady. Ǵalymdar mundaı jumys júıesiniń túngi aspannyń barlyq aýmaǵyn qamtyp, kez kelgen nysandy úzdiksiz baqylaýǵa alýǵa múmkindik beretinin aıtyp otyr.
Murat AITQOJA.
