Qazirgi tańda «Báıterek» holdınginiń quramynda Qazaqstannyń turǵyn úı qurylysy salasyn damytýmen aınalysyp jatqan tórt enshiles uıym bar. Atap aıtsaq, «Qazaqstannyń turǵyn úı qurylys jınaq banki» AQ (QTQJB), «Qazaqstan ıpotekalyq kompanııasy» AQ (QIK), «Báıterek development» AQ (BD), «Turǵyn úı qurylysyna kepildik berý qory» AQ (TQKQ). Sondaı-aq, «Damý» kásipkerlikti damytý qory» AQ turǵyn úı qurylysymen aınalysatyn kásipkerlerdiń kredıtteri boıynsha sýbsıdııalar beredi. Bul túpki tutynýshylar úshin sharshy metrlerdiń qunyn arzandatýǵa múmkindik beredi.
Zańǵa sáıkes, «Báıterek» holdınginiń úsh enshiles uıymy (Turǵyn úı qurylys jınaq bankin qospaǵanda) Turǵyn úı qurylysynyń biryńǵaı operatoryna biriktiriledi. «Damý» qorynyń qurylys salýshylardy sýbsıdııalaý fýnksııasy da Biryńǵaı operatorǵa beriledi. Bul rette, Turǵyn úı qurylys jınaq banki eldegi turǵyn úı-qurylys jınaq júıesin damytýshy jalǵyz bank retinde halyqqa jeńildikpen turǵyn úı nesıelerin berý fýnksııasyn ózi jalǵastyrady.
Birinshi kezekte Biryńǵaı operatordyń quramyna BD men QIK kiredi. Jyl sońyna deıin TQKQ-ny qosý prosesi aıaqtalady. 2021 jyldyń 1 qańtarynan bastap Biryńǵaı operator qurylys salýshylarǵa sýbsıdııa berýmen de aınalysatyn bolady.
Bastapqy kezeńde, ýákiletti organdar – Qarjy naryǵyn retteý jáne damytý agenttiginiń jáne Ulttyq banktiń lısenzııasy negizinde Biryńǵaı operator ákimdikterde kezekte turǵandar men Turǵyn úı qurylys jınaq bankiniń salymshylary úshin qoljetimdi turǵyn úı qurylysyn qarjylandyrý, úleskerlik qurylystyń aıaqtalýyna kepildik berý, jeke qurylys salýshylardyń kredıtterin sýbsıdııalaý, menshikti ınvestısııalyq jobalardy iske asyrý jáne qarjylyq qyzmettiń ózge de túrlerin kórsetý fýnksııalaryn júzege asyrady.
Bul sharalar «Báıterek» holdınginiń «Nurly jer» memlekettik baǵdarlamasyn barynsha tıimdi iske asyrýyna jáne sıngapýrlyq Turǵyn úı qurylysy men damý keńesiniń (Housing and Development Board) úlgisine kóshe bastaýǵa múmkindik beredi. Osy baǵyttaǵy jumysty sheteldik áriptesimiz Singapore Cooperation Enterprise kompanııasymen birge júrgizýdemiz. Ashyp aıtsaq, bolashaqta Biryńǵaı operator qajetti ınjenerlik, áleýmettik jáne kommersııalyq ınfraqurylymy bar turǵyn úıdi jappaı salý máselesin keshendi túrde sheshýi tıis bolady. Sonymen qatar qurylys nysandaryna kommýnıkasııany ýaqtyly tartýǵa erekshe kóńil bólinýi tıis, óıtkeni olarsyz halyqqa turǵyn úıdi satý múmkin emes. Biz buǵan mindetti túrde qol jetkizemiz dep oılaımyn.
Qazirgi ýaqytta Indýstrııa jáne ınfraqurylymdyq damý mınıstrligimen birge normatıvtik-quqyqtyq bazany jańa Zańǵa sáıkes beıimdeý jumystaryn júrgizýdemiz. Atalǵan jumys kelesi toqsanda aıaqtalmaqshy, al qyrkúıek aıynyń sońyna deıin qalǵan korporatıvtik rásimder aıaqtalyp, qujattar ádilet organdaryna jiberiledi.
Biryńǵaı operatordy qurý úshin respýblıkalyq bıýdjetten nemese «Báıterek» holdınginen qosymsha qarajat bólý qajet emes. Qyzmettiń turǵyn úı bóligin ońtaılandyrý ákimshilik shyǵystardy keminde 40%-dan astam qysqartýǵa múmkindik beredi. Enshiles kompanııalardyń shtat sany da azaıady, al basqarý apparaty 3 esedeı qysqarady. Alaıda elimizdiń ár óńirinde Biryńǵaı operatordyń ókilderi bolady.
Sonymen qatar Memleket basshysynyń tapsyrmasy boıynsha osy jyldyń sońyna deıin Turǵyn úı qurylys jınaq bankiniń bazasynda damý jáne qoldaý ınstıtýty – «Otbasy banki» qurylmaqshy. Ol turǵyn úıdi esepke alýdy, kezekke qoıýdy jáne ony bólýdi bir ortalyqtan júzege asyrady. Qoldanystaǵy kezektilik júıesi ákimdikterden «Otbasy bankine» beriledi, ol úıi joq otbasylarǵa arnalǵan «bir tereze» qaǵıdaty boıynsha jumys isteıtin bolady.
Osylaısha, «Báıterek» holdınginiń turǵyn úı blogy halyqty qoljetimdi turǵyn úımen qamtamasyz etetin qarapaıym ári tuıyqtalǵan tizbekti qurady, ıaǵnı:
– Biryńǵaı operator qurylysty qarjylandyrý arqyly qoljetimdi turǵyn úı usynýdy qamtamasyz etedi;
– «Otbasy banki» jeńildetilgen turǵyn úı qaryzdary arqyly jumysy bar azamattar tarapynan suranystyń bolýyna jaǵdaı jasaıdy.
Ánýar OMARQOJAEV,
«Báıterek» ulttyq basqarýshy holdıngi» AQ Basqarma tóraǵasynyń orynbasary
