olynan is keletin kásipkerler tek úlken qalalarda ǵana emes, alys aýdandarda da básekege qabiletti sapaly ónim óndirýge bet burýda. Sondaı kásipkerdiń biri – Álimjan Baljigitov Atyraý oblysynyń Jylyoı aýdanynda turady. «Atyraý saýda» seriktestigin basqaratyn kásipkerdiń burynnan jolǵa qoıǵan kásibi bar, endi ony «QazAgroQarjy» aksıonerlik qoǵamynyń qarjylaı qoldaýymen keńeıtýge mol múmkindik aldy. Sóıtip, kásipker jigit ózi týyp-ósken Jylyoı aýdanynyń ortalyǵy – Qulsary qalasynda qus fabrıkasyn iske qosty.
Qolynan is keletin kásipkerler tek úlken qalalarda ǵana emes, alys aýdandarda da básekege qabiletti sapaly ónim óndirýge bet burýda. Sondaı kásipkerdiń biri – Álimjan Baljigitov Atyraý oblysynyń Jylyoı aýdanynda turady. «Atyraý saýda» seriktestigin basqaratyn kásipkerdiń burynnan jolǵa qoıǵan kásibi bar, endi ony «QazAgroQarjy» aksıonerlik qoǵamynyń qarjylaı qoldaýymen keńeıtýge mol múmkindik aldy. Sóıtip, kásipker jigit ózi týyp-ósken Jylyoı aýdanynyń ortalyǵy – Qulsary qalasynda qus fabrıkasyn iske qosty.
Shyndyǵyn aıtý kerek, Atyraý oblysynda sońǵy jıyrma jylda birde-bir qus sharýashylyǵy qurylǵan emes. Osy olqylyqtyń ornyn toltyrýdy kózdep, jańa jobany bastaǵan kásipker «QazAgroQarjy» AQ-tan qosymsha qarjy retinde 250 mıllıon teńge alypty. Nesıe lızıngtik negizde 7 jyl merzimge 9 paıyzben berilgen. Jyldyq paıyzdyń 80 paıyzyn memleket tóleıdi. «Memlekettiń qoldaýynyń nátıjesinde bıznesimdi odan ári damyttym. Birneshe adamǵa turaqty jumys orny tabylǵan aımaqtaǵy eń iri qus fabrıkasyn iske qostym», deıdi kásipker Á.Baljigitov.
– Osy jobany iske asyrýdaǵy basty maqsat – Atyraý óńirinde azyq-túlik qaýipsizdigin qamtamasyz etý. Buǵan «Atyraý saýda» JShS laıyqty úlesin qosatyn bolady. Qazir mundaǵy eýropalyq standarttarǵa saı jańa tehnologııalyq jeli jylyna 11 mıllıonǵa deıin jumyrtqa shyǵarady, – deıdi «QazAgroQarjy» AQ-tyń resmı ókili Rınat Kemeshov.
Onyń aıtýynsha, «QazAgroQarjy» AQ sońǵy segiz jylda Atyraý oblysynda birneshe ınvestısııalyq jobany júzege asyrý úshin 1,6 mıllıard teńgeden astam qarjy bólgen. Atalǵan kompanııa respýblıka boıynsha «Qus fabrıkalarynyń jelisin qurý jáne qoldanystaǵylaryn damytý» jobasy sheńberinde 20,3 mıllıard teńgelik 18 qus fabrıkasynyń jobasyna qarjy salypty. Tek bıyldyń ózinde elimizde úsh qus fabrıkasy iske qosylmaq.
Al atyraýlyq kásipker «QazAgroQarjydan» alǵan qarjysyna qus qoralar salyp, balapandar, jumyrtqa basatyn taýyqtar men qospa jem daıyndaý sehy úshin jabdyqtar satyp alǵan. Qazir qus fabrıkasynda 38 myń taýyq bar. Italııa men Germanııanyń eń ozyq tehnologııalarymen jabdyqtalǵan fabrıkada qazirdiń ózinde táýligine 45-50 myń dana jumyrtqa óndiriledi. Mamyr-qyrkúıek aılarynda óndirilgen jumyrtqa sany 5 mıllıon danadan asypty. Árıne, jumyrtqa óndirý de ońaı emes. Onyń ústine tehnologııanyń bári shetelden ákelingen. Sol sebepten, sheteldik tehnologııanyń tilin biletin bilikti qos maman Maqsot Maǵzombaev pen Aıdar Alpysovty Qaraǵandy oblysynan arnaıy shaqyrypty. Aýdannan 30-dan astam turǵyn turaqty jumysqa tartylǵan. Sonyń biri – aǵa qus ósirýshi mindetin atqaratyn Rysjan Kóshmaǵambetova «Buryn ár kásiporynda jumys isteýshi edim. Vahtalyq jumystyń óz qıyndyǵy da bar ǵoı. Birde jumys bolady, endi birde qysqaryp qalyp jatatynbyz. Mine, endi turaqty jumys tapqanyma qýanyshtymyn. Atqaratyn jumysym ózime unaıdy», deıdi.
Qazir bul qus fabrıkasynda keńeıtý jobasy iske asyrylyp jatyr. Naqtylaı aıtqanda, fabrıkanyń ekinshi ǵımaraty men qondyrǵysy daıyn tur. Endi úshinshi ǵımarattyń irgetasy qalanýda. Sonymen birge, munda ınkýbatordy iske qosý jobasy da bar. Demek, bolashaqta dál osy qus fabrıkasynda qus sharýashylyǵynyń klasterlik júıesi qurylmaq. Kásipkerdiń oıynan kúni-túni bir shyqpaıtyn klasterlik júıe tolyq júzege asyrylsa, taıaý jyldary «Atyraý saýdanyń» qus fabrıkasynda jylyna 54 mıllıon dana jumyrtqa, 60 myń tonnaǵa jýyq qus etin óndirý kózdelip otyr.
– Jaqynda ekinshi qus qoranyń qurylysyn tolyq aıaqtaımyz, – deıdi óz isin tııanaqty atqarýǵa qulshynyp júretin «Atyraý saýda» JShS bas dırektory Álimjan Baljigitov. – Sodan soń 26 qazanda balapandar ákelinedi. Al úsh aıdan keıin jumyrtqa shyǵaratyn taýyqtar sany 70 myńǵa jetkiziledi. Buryn ákelingen taýyqtar soıýǵa jiberiledi. Sóıtip, kúnine 163 kılogramǵa deıin qus etin óndirýdi jolǵa qoıamyz.
Qus fabrıkasynyń Qulsary qalasynda iske qosylǵan ónimdi Atyraý qalasyna da, sondaı-aq, Mańǵystaý oblysyndaǵy tutynýshyǵa da tasymaldaýǵa yńǵaıly bolyp otyr. Qazirdiń ózinde Atyraý oblysy turǵyndarynyń jumyrtqaǵa suranysynyń úshten bir bóligi qamtamasyz etiledi. Endi sapaly ónimge Atyraý oblysyndaǵy munaı-gaz ónerkásibiniń kásiporyndary da den qoıa bastapty. Jaqynda eń iri sheteldik kompanııa jumysshylary úshin qus fabrıkasynan kún saıyn 5 myń jumyrtqa alýǵa kelisim jasalǵan. 2014 jyldan bastap munaıly óńirdiń jumyrtqa ónimine suranysyn tolyqtaı qamtamasyz etýdi murat tutqan «Atyraý saýda» basshysy Á.Baljigitov bir kúndik balapandardy Reseıdiń Sverdlov oblysynan satyp alýǵa májbúr ekenin aıtyp qaldy. Nege? Osy saýalymyzǵa oraı «Mundaı balapandardy Taldyqorǵandaǵy qus fabrıkasynan satyp alýymyzǵa bolar edi. Alaıda, olarda balapan tasıtyn arnaýly kólik joq bolyp shyqty. Arnaýly kólik balapandardyń shyǵynǵa ushyramaı, tapsyrys berýshige din aman jetýi úshin qajet. Reseılikter balapandy arnaýly kólikpen ózderi jetkizip beredi. Sol sebepten, ózge eldiki bolsa da, reseılikterdiń balapanyn satyp alyp otyrmyz», dedi ol.
Joldasbek ShО́PEǴUL,
«Egemen Qazaqstan».
Atyraý oblysy.
