Qoǵam • 23 Maýsym, 2020

Halyqtyń qorǵaýshysy hám qamqorshysy

21 ret kórsetildi

Túrkistan polısııasy jańa ob­lys ortalyǵyna qonys aýdarǵan eki jylda birshama syn sátterdi eńserip, halyqtyń seni­mine ıe bolý baǵytynda aýqymd­y jumystar atqardy. Osy ýaqyt aralyǵynda óńir­de oryn alǵan birneshe tabı­ǵı, tehnogendik sıpattaǵy tó­tenshe jaǵdaılar kezinde tár­­tip saqshylary ózderine júk­­telgen mindetterge jaýap­ker­shi­likpen qarap, minsiz qyz­met etti.

О́tken jylǵy Arystaǵy jarylys, bıylǵy koronavırýs indetine baılanysty engizilgen tó­tenshe jaǵdaı, Maqtaaral aýda­nyndaǵy sý basý máselesi, jań­­byrdyń shamadan tys qatty jaý­ǵany saldarynan birneshe aýda­nda sel júrýi, Túrkistan qala­syn­daǵy qonaqúıdiń órtenýi, osy jaǵ­daılardyń bárinde oblys polı­seıleri halyqtyń qorǵany eken­digin kórsete aldy. Sońǵy eki jylda el Prezıdenti Qasym-Jomart Toqaevtyń Jarlyǵymen Túr­kistan oblysynda 1 polı­seı­diń «Aıbyn» ordenimen jáne 8 polısııa qyzmetkeriniń «Er­ligi úshin» medalimen mara­pat­tal­ýy sózimizge dálel, qıyn shaqta ha­lyq janynan tabylǵan jeke quramnyń jetistigi desek qate­les­pespiz. Oblys polı­seı­leriniń tabıǵı jáne tehno­gen­dik apattardan bólek, erlik tur­ǵysyndaǵy maqtaýǵa turarlyq is-áre­ket­teri de kóp. Mysaly, qazy­­ǵurt­tyq polıseıdiń bútin bir ot­ba­­sy­nyń asyraýshysyn sýısıd ja­sa­maq­shy bolǵan jerinen aman alyp qalýy, kópirden sekir­mek­shi bolǵan kelinshektiń qutqa­ryl­ýyna qatysty oqıǵany aıtýǵa bolady. Túr­kistan oblysy Polısııa departamentiniń bastyǵy, polısııa genaral-maıory Qaırat Dálbekov kez kelgen kómekke muqtaj adamǵa qyzmetkerleri óz janyn táýekel ete otyryp, kó­mek qolyn sozatynyna senim­di ekenin aıtady. «Meniń talap etetinim de osy, polıseı – halyqtyń qorǵaýshysy, jár­dem­shi­si, qamqorshysy bola bilýi kerek. Bıyl oblysta jyl basynan bergi bes aıda jalpy tirkelgen qylmystyń sany byltyrǵy dál osy kezeńmen salystyrǵanda 25,8 paıyzǵa tómendedi. Tarqatyp aıtsam, qoǵamdyq oryndarda jasalǵan qylmystar, kóshe­de jasalǵan zańsyzdyqtar, bu­ryn s­otty bolǵandarmen jasalǵan quqyq buzýshylyqtar 40 paıyzǵa deıin azaıdy. Al tonaý 50 paıyzǵa tómendese, buzaqylyq 42,2 paıyzǵa kemidi. Sonymen qatar qylmystyq isterdiń ashylýy artty. Munyń bar­lyǵy Polısııa departamenti Jer­gilikti polısııa qyzmeti basqar­ma­synyń qurylymdarymen qoǵamdyq qaýip­sizdikti qamtamasyz etý jáne qu­­qyqtyq tártipti nyǵaıtý baǵy­tyn­­da uıymdastyrylǵan aldyn alý is-sharalarynyń nátıjeleri», deıdi general-maıor.

Jasóspirimder arasyndaǵy qyl­­mys ta edáýir azaıǵan. Naq­­tyraq aıtsaq, bes aıdyń qory­­tyndysy bo­ıynsha óńir­de kámeletke tolmaǵandar ara­syn­daǵy qylmys 11,9 paıyzǵa, ıaǵnı 84-ten 74-ke tómendep otyr. Bul oraıda Polısııa depar­ta­mentiniń birneshe oqý oryn­darymen memorandým jasaýy septigin tıgizip otyrǵanyn aıta ke­telik. Oqýshylarmen, stýdenttermen arnaıy kezdesýler ót­ki­zilgen. Barlyq qalalyq, aýdan­­dyq polısııa basqarmalary men bólimderinde stýdentter arasynda kásibı baǵdar berý ju­mys­ta­ry úılestirildi. «Ashyq esik» kúnderi ótkizildi. Jastardy ishki ister salasyna jumysqa shaqyra otyryp, ol úshin qajetti sharalar túsindirilgen. «Osyndaı kezdesýlerden keıin jastar arasynda naq­ty sheshim qabyldaǵan 52-si qańtar-aqpan aılarynda jarııa­lan­ǵan bos laýazymdar konkýrsyna qatysty. Úmitkerlerdiń 41-i barlyq synaqtan súrinbeı konkýrstyq irik­teý­den ótti. Sonyń 30-y bos laýa­zym­darǵa taǵa­ıyndaldy. Al 11 úmit­ker búginde departamenttiń kadr­lyq rezervinde tur. Budan bólek, Polısııa departamentiniń jol­­da­ma­symen Ishki ister mınıs­tr­li­­gi­niń Almaty qalasyndaǵy oqý orta­ly­ǵyna bastapqy daıarlyq kýrstaryna – 4, Aqtóbe oqý orta­lyǵyna – 9, Qaraǵandy akade­mııa­syna 9 taǵylymdanýshy jibe­ril­di», deıdi Qaırat Dálbekov.

О́ńirde mal urlyǵy ózekti másele bolyp tur. Qolǵa túsip, tıisti jazasyn alyp jatqan urylar da az emes. Mysaly, Túrkistan jáne Kentaý qalalarynyń aýmaǵynda quny 70 mıllıon teńgeden astam turatyn 150-den kóp jylqy men sıyr urlaýǵa qatysy bar, sol sııaqty oblystyń úsh aýdanynda jaıylymnan jylqy aıdap áketý urlyǵymen aınalysqan qylmystyq top anyqtaldy. Kú­dik­­tilerdiń 14 mal urlyǵy oqıǵa­sy­na qatysy bary belgili boldy. Jábirlenýshilerge kel­ti­ril­gen shy­ǵyn­nyń jalpy kólemi – 300 mıllıon teńgege jýyq. Al Shardarada birneshe jyl boıy zańsyz balyq aýlaýmen aına­lysyp kelgen uıymdasqan qyl­mys­tyq top ustaldy. General-maıor Qaırat Dálbekov budan bólek, páter urlyǵy, buzaqylyq, aýyr jáne asa aýyr qylmystardy ashý ju­mys­ta­rynda da aıtar­lyq­taı nátıje bar­yn aıtady. Polıseıler jyl basy­nan beri 52 qylmyskerdi ustaǵan. Olar­dyń 10-y aýyr jáne asa aýyr qyl­­mys­­tary úshin izdestirilýde júr­gen­der.

Polıseılerdiń áleýmettik máse­lesi de nazardan tys qal­ma­­ǵan. Búginge deıin 39 qyzmetkerge oblys orta­ly­ǵyn­daǵy Otyrar shaǵyn aýdanynan páter berilgen. Taıaýda taǵy da birneshe qyzmetker jańa páter­lerge qonystanatyn bolady. Al kelesi jyly Polısııa departamentiniń Jedel basqarý orta­lyǵy ǵımaratynyń qury­ly­sy bastalmaq.

 

Túrkistan oblysy

 

Sońǵy jańalyqtar

Sáresiniń berekesi

Rýhanııat • Keshe

Pandemııa sabaqtary

Bilim • Keshe

Koreı tolqyny

Kıno • Keshe

Ulttyń uly ustazy

Rýhanııat • Keshe

Ilim adamǵa ne úshin qajet?

Rýhanııat • Keshe

«Ýkaznoı molda»: Ol kim?

Rýhanııat • Keshe

Dollar qaıta qymbattap jatyr

Ekonomıka • Keshe

Uqsas jańalyqtar