"Mádenıet jáne sport mınıstrliginiń uıymdastyrýymen qolǵa alynǵan jumystyń maqsaty - orta ǵasyrlyq sáýlet óneriniń kórnekti eskertkishi Qoja Ahmet Iаsaýı kesenesiniń qabyrǵalary men qurylys materıaldaryn jáne Orta Azııadaǵy teńdessiz jádigerlerdiń biregeıi, ári kirpishten órgen eń úlken kúmbezdiń tehnıkalyq jaǵdaıyn saraptaýdan ótkizip, san ǵasyrlyq nysannyń qurylys jaǵdaıyna baqylaý júrgizý, tabıǵattyń tosyn áserleri men túrli faktorlardan bolǵan kemshilikterdi anyqtaý, keseneni saqtap qalý", deıdi "Áziret Sultan" memlekettik tarıhı-mádenı qoryq-mýzeıiniń baspasóz qyzmeti.
Atalmysh jumysty atqaryp jatqan Qazaq qurylys jáne sáýlet ǵylymı-zertteý ınstıtýtynyń mamany Syrymbek Erjanovtyń aıtýyna qaraǵanda, iske kirisip jatqan mamandar TMD, Orta Azııa elderinde tájirıbeden ótken bilikti adamdar. Qazirgi tańda bular kesenesiniń qurylys materıaldarynyń jaramdylyǵy men tózimdiligin, ishki jáne syrtqy áserlerdiń saldarynan zııan kelgen nemese jumys júrgizilýi tıis aımaqtardy anyqtap, óz usynystaryn daıarlaıdy.
Dál qazir anyqtalǵandaı, nysannyń irgetasy berik, óz qalpyn myzǵymaı saqtap tur. Bul baǵytta júrgizilgen restavrasııa jumystary da óziniń oń nátıjesin bergenin aıtýǵa bolady.
Al, qurylys ǵımaratynyń qabyrǵalary men keıbir bólikteri seısmıkaǵa, ózge de jaǵdaılarǵa tózimdiligin arnaıy qurylǵylar arqyly anyqtayp jatyr. Alynǵan taldamalardyń naqty sheshimi Almaty qalasyndaǵy ortalyqta tıisti ǵalymdardyń bas qosýynan keıin qabyldanyp, nátıjesi belgili bolady.
Sondaı-aq, keseneni kútip-saqtaý maqsatynda jyl saıyn túrli sharalar atqarylyp otyr. Byltyrǵy jyly IýNESKO Halyqaralyq uıymynyń mamandary da nysannyń qurylys jaǵdaıyna taldaý júrgizgen bolatyn.
"Qazqaıtajańartý" kásipornynyń dırektory Qanat Tuıaqbaevtyń aıtýynsha, aldaǵy ýaqytta kesenege zııandy áser beretin jerasty dúmpýlerdi baqylaıtyn qurylǵylar ornatalmaq eken.
Aıta ketsek, kesene – asa úlken portaldy kúmbezdi qurylys. Onyń eni – 46,5 m, uzyndyǵy - 65 m. Ǵımarattyń orasan zor portaly (eni - 50 metrge jýyq, portaldyq arka uzyndyǵy - 18,2 m) jáne birneshe kúmbezi bar. Onyń ortalyq zaly tóńiregine túrli maqsatqa arnalǵan 35 bólme ornalasqan. Jamaǵathana kúmbeziniń ushar basyna deıin eseptegendegi ǵımarattyń bıiktigi – 37,5 metr. Syrtqy qabyrǵalardyń qalyndyǵy – 2, qazandyq qabyrǵalarynyń qalyndyǵy – 3 metr. Jalpy turqy sımmetrııaly, jeke bólshekteri assımetrııaly bolyp keletin bul záýlim ǵımarat 8 túrli bólmeler tobynan turady.
