Qusqa tóngen zaýal toqtady

Qus tumaýyna qatysty bul keleń­­siz jaǵdaıdyń jaı-japsaryn Orta­lyq kommýnıkasııalar qyzmeti alań­ynda Aýyl sharýashylyǵy mınıstr­­liginiń Veterınarlyq baqy­laý jáne qadaǵalaý komıteti tóraǵa­sy­nyń mindetin atqarýshy Tur­syn Qab­doldanov keńinen aıtyp berdi. Onyń aıtýynsha, 11 qazanda Sol­tús­tik Qa­zaq­stan oblysynda jeke aýla­larda 22 bas qus ólimi tirkeldi. Elimiz­diń ózge óńirlerinde qus ólimi tirkel­megen.

Qyrkúıek aıynyń ortasynan bas­tap elimizdiń 7 oblysynyń 78 eldi mekeninde karantın engizilgen. Bul rette Aqtóbe jáne Túrkistan oblys­tarynda, Shymkentte, sondaı-aq Aqmola oblysynyń úsh aýdanynda, Jambyl oblysynyń eki aýdanynda, Qyzylorda oblysynyń bir aýda­nynda jáne Soltústik Qazaqstan ob­lysynyń eki aýdanynda qus tumaýy rastalmady. Jalpy, ótken aıdan bas­tap jeke qosalqy sharýashylyqtarda joǵary patogendi qus tumaýyn juq­ty­rýdyń saldarynan 25 myńǵa jýyq qus ólimi tirkeldi. Sonymen qatar ın­feksııa oshaqtarynan 20 177 bas qus tárkilendi. Osylaısha qazirgi ýaqyt­ta barlyǵy jeke qosalqy sharýa­shy­lyqtaǵy 45 110 bas qusqa, onyń ishinde 27 393 bas taýyq, 777 kúrke­taýyq, 10 141 qaz, 6 799 bas úırek úshin ótemaqy beriledi.

Qazaqstanda joǵarǵy patogendi qus tumaýynyń odan ári taralýyna qarsy tıimdi sharalardyń biri – zardap shekken aımaqtarda jáne jabaıy qustardyń ushý baǵyty boıynsha qustardy jedel ári jappaı vaksınalaý. 2020 jylǵy jospar boıynsha aqpan aıynda qus tumaýyna qarsy vaksınalaýǵa shamamen 3,4 mln doza bólindi. Qyrkúıek aıynda Soltústik Qazaqstan oblysynda qustardyń jappaı qyrylýy bastalǵan kezde indet tabylǵan oshaqtardy oqshaýlaý úshin qosymsha 2,3 mln doza, sodan keıin taǵy 2 mln doza bólingen bolatyn. Osylaısha májbúrli vaksı­nalaý aıasynda elimizdiń 3 261 eldi meke­ninde 2,8 mln-nan asa qus basy qus tumaýyna qarsy egildi. Búginde vaksınalaý Aqmola, Shyǵys Qazaqstan, Qyzylorda oblystarynda jáne Nur-Sultan qalasynda tolyǵymen aıaqtaldy.

Sondaı-aq vedomstvo ókili álem­degi qus tumaýy boıynsha epıde­mııalyq jaǵdaı shıelenise túskenin aıtty. 2020 jyldyń qyrkúıeginde álemniń 26 elinde joǵary patogendi qus tumaýy anyqtaldy. Mysaly, kór­shi Reseı Federasııasynda búginde jeke qosalqy sharýashylyqtarda já­ne bir qus fabrıkasynda 1,5 mln-nan asa qustyń qyrylýy tirkelgen.

«Qus fabrıkalaryndaǵy qus ólimi tolyǵymen toqtady. «Beskól qus fabrıkasy» JShS-inde bir aıda qus tu­maýynan 184 621 qus qyryldy. Bar­lyq zalal úshin ótemaqy beriledi. «Agro­ınterptısa» JShS-inde 391 myń­nan asa bas óldi. Onyń ishinde jel­detýdiń bolmaýy saldarynan as­fıksııadan 256 040 qus qyryl­dy, onyń ótemi bolmaıdy. Qus tumaýy­nan 135 384 bas qus qyryldy. Taǵy 41 642 bas tárkilenip, joıyldy. Osylaısha, eki qus fabrıkasyna 361 647 bas qus úshin ótemaqy beriledi», dedi T.Qab­dol­danov.

Bul rette mamandar ótemaqy alý úshin qusty qasaqana joıý týraly kú­dikti joqqa shyǵardy. Jeldetý vırýs­tyń odan ári taralýyna jol bermeý úshin óshirilgen.

Aýyl sharýashylyǵy mınıstr­li­giniń veterınarlyq, fıtosanıtarlyq jáne azyq-túlik qaýipsizdigi departa­mentiniń dırektory Gúljan Nurta­zı­nanyń aıtýynsha, 64 qus fabrıka­synyń tek ekeýinde qus tumaýy men qus ólimi tirkeldi. Olardyń ju­myrt­qa óndirisiniń jalpy kólemine qosqan úlesi shamamen 5%-dy quraıdy.

«Eger Reseı Federasııasynda shyǵyn 1,5 mln asa bas qusty qurasa, Qazaqstanda bul kórsetkish 2,5 ese­ge az. Biz qus sany týraly aıtyp otyr­myz, jumyrtqa ónimderi esep­ke alyn­baıdy. Turaqtandyrý qor­lary­nyń málimeti boıynsha 1 aılyq qus sharýashylyǵy óniminiń qory bar. Jergilikti atqarýshy organdar ta­rapynan baǵa belgileýdiń shekti ruq­sat etilgen kólemine baqylaý júr­gizilýde. Sondyqtan bul turǵydan alyp qaraǵanda bizde Reseıdegiden shy­ǵyn az», dedi maman.