Erteńgi kúnge josparlanǵan ıgi ister týraly Otyrar aýdanynyń ortalyǵy Sháýildirde ótken «Ábý Nasyr ál-Farabıdi tuńǵysh zertteýshi – Aqjan ál-Mashanı» taqyrybyndaǵy dóńgelek ústelde aıtyldy. Sondaı-aq bul kúni oblystyq mádenıet basqarmasy «Rýhanııat –Ábý Nasyr ál-Farabı mýzeıi» MKQK-nyń uıymdastyrýymen jáne Ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıteti Shyǵystaný fakýltetiniń farabıtanýshy, mashanıtanýshy mamandarynyń qatysýymen Sháýildirde «Otyrardan bastalǵan Ábý Nasyr ál-Farabı ustaz izimen» taqyrybynda Aqjan ál-Mashanıge arnalǵan kórme zaly ashyldy. «Aqjan ál-Mashanıdiń kózin kórip, batasyn alǵandardyń biri men edim. Eljandy, ultjandy Aqjan atamyz ál-Farabı baba murasyn zertteýdi maqsat etip qoıǵandaǵy eń alǵashqy qadamy, sapary osy Sháýildir, Otyrar óńirinen bastalǵan. Endeshe, ǵylym-bilim jolyn tańdaǵan búgingi urpaq Ábý Nasyr ál-Farabı jáne Aqjan ál-Mashanı izimen júrip, osy topyraǵy kıeli, qasıetti shańyraq Otyrardan bastaý alyp jatsa biz qýanyshtymyz. Ol kisiniń «Ál-Farabı jáne Abaı» sabaqtastyǵyn ǵylymı tilde baıandap ketken eńbegi eshqashan mán-maǵynasyn joımaı, qaıta ýaqyt ótken saıyn jaryq juldyzdaı jarqyraı túsip, keler urpaqqa da jaryq nuryn syılaıdy», dedi saltanatty rásiminde Otyrar aýdanynyń Qurmetti azamaty, aqyn Áselhan Qalybekova. Al etnograf, ólketanýshy Abdýlla Jumashov Ál-Farabı murasynyń naǵyz janashyry, olardyń saqtalýyna, halyqqa jan-jaqty nasıhattaýǵa zor úlesin qosqan, eki birdeı ustazy – Aqjan ál-Mashanı jáne Asantaı Álimulynyń izbasary, shákirti ekendigin maqtanyshpen aıtyp ótti. «Aqjan ál-Mashanı «HH ǵasyrdyń ál-Farabıi» degen qurmetti ataqqa sonaý 70-jyldardyń aıaǵynda ıe bolǵan. Onyń «Ál-Farabı jáne osy zamanǵy ǵylym» atty eńbegi jas zertteýshilerge úlken kómekshi qural. Sebebi Ál-Farabı ensıklopedıst ǵalym. Ol iz salmaǵan birde-bir ǵylym joq: til ǵylymynan bastap, pedagogıka, etıka saıasat, medısına, metafızıka taǵy da basqa tolyp jatqan ǵylymdarmen qosa, adamnyń jan-júıesin tanyp bilýshi ǵalym psıhologııa, adamnyń is-áreketin, maqsatyn, baqytqa jetý joldaryn aıqyndap ketken. Mashanıdiń «Ál-Farabı zamany endi týdy, Ál-Farabıdi osy zamandaǵy ǵylym jetistikterin qoldana otyryp tanı alamyz» degen sózderi aqıqatqa aınalyp otyr», dedi Ál-Farabı atyndaǵy QazUÝ Shyǵystaný fakýltetiniń ókili, mashanıtanýshy Gúlsim Sadaqbaeva. Otyrarlyq ólketanýshy Asantaı Álimulynyń isin jalǵastyrýshy izbasary, sýretshi, qolóner sheberi Maren Asantaıuly ákesiniń álemge ekinshi ustaz degen atpen tanymal Ál-Farabı murasyna óte uqyptylyqpen qaraǵanyn eske aldy. «Onyń «Otyrar oırany» degen sýretiniń ózi tarıhı-shejire. Osy kúni Otyrar arheologııalyq murajaıynda saqtaýly turǵan sýretti 9 jyl salǵan edi. Búginde sol sýretti qarap otyryp, ákemniń eren eńbegin, mańdaı terin kórgendeımin. Ál-Farabı, ál-Mashanı muralaryn zertteýge kópshilik bolyp atsalysýymyz kerek. Kıeli topyraqty Otyrar óńirinde sheberhanalar ashyp, jas urpaqqa atadan qalǵan ónerdi tabystaý endigi kúni bizdiń moınymyzdaǵy paryz ekenin jan dúnıemmen uǵamyn, sol paryzdy oryndaýǵa aıanbaı qyzmet jasaýdamyn», dedi M.Asantaıuly.
Sondaı-aq dóńgelek ústelde «Rýhanııat – Ábý Nasyr ál-Farabı mýzeıi» MKQK dırektory Almas Jumashov «Rýhanı jańǵyrý» baǵdarlamasy aıasynda atqarylǵan isterge toqtaldy. Ǵalymnyń eńbegin tereń zerttep halyqqa jetkizý maqsatynda ǵylymı-zertteý aýdarma ortalyǵyn qurýdy usyndy. Mýzeıdiń sýretshi-qalpyna keltirýshisi Shalataı Orazgeldiuly «Otyrar óńiri tarıhynyń shejireshisi – qazba jádigerleri» taqyrybynda óz oıyn ortaǵa saldy. Al mýzeıdiń ekskýrsııa júrgizýshisi Janbolat Oralbaıuly Aqjan ál-Mashanıdiń 115 jyldyq mereıtoıy qurmetine «Otyrardan bastalǵan Ábý Nasyr ál-Farabı ustaz izimen» taqyrybyndaǵy kórmede fotosýretteri, paıdalanǵan zattary, jaryq kórgen kitaptary jáne qoljazbalary qoıylǵandyǵyn atap ótti.
Túrkistan oblysy
