«Eshkim syıǵa tartqan joq»
Bul aǵylshyn tildi basylym Qasym-Jomart Toqaevtyń eldegi Parlament saılaýy aldynda jarııalaǵan «Táýelsizdik bárinen qymbat» atty maqalasynda reseılik saıasattanýshylardyń Qazaqstan terrıtorııasyna qatysty aıtqan sózine núkte qoıdy dep jazdy. «Qazaqqa osynaý ulan-ǵaıyr aýmaqty syrttan eshkim syıǵa tartqan joq» degen sózin mysalǵa keltirgen. Sheteldik BAQ «birlik» Qazaqstandaǵy basty saıası taqyryp ekenin alǵa tartady.
Sondaı-aq Prezıdenttiń «saıası reforma júrgizý – uzaq prosess» dep aıtýy zańdy delingen. Keıbir synshylar muny, tipti muzdyqqa teńeıtin kórinedi. Onlaın-basylym Q.Toqaevtyń «Saıası reforma bir kúnniń nemese bir jyldyń sharýasy emes. Muny el irgesin shaıqaltpaı, bereke-birligin buzbaı, baıyppen jáne birtindep iske asyrýymyz kerek» degenin sózbe-sóz keltiredi.
Qazaq halqy jer taqyrybyna kelgende erekshe belsendi ekenin atap kórsetken avtor jalpy, keritartpa, otarlyq túsinikter Qazaqstan ǵana emes, Ortalyq Azııaǵa da qarata jıi aıtylatynyn jazady. Degenmen kez kelgen bilimdi zamanaýı tarıhshy mundaı nanymdardyń shyndyqqa janaspaıtynyn aıtyp berer edi deıdi avtor. Maqala sońynda bul oqıǵalar (reseılik keıbir saıasatkerlerdiń Qazaq jerine qatysty aıtqan jónsiz pikirleri) eki el arasyndaǵy qarym-qatynasqa asa áser ete qoımaıtyn sekildi degen.
Bul sekildi keraǵar túsinikter dúnıe júzinde de jıi kezdesetin kórinedi. Máselen, amerıkalyq mıf Soltústik Amerıka kontınenti pılıgrımder kelgenge deıin bos jatqan degen pikir qalyptastyrǵan.
«Jer satylmaıdy»
Túrkııanyń belgili aqparat agenttigi Q.Toqaevtyń jer sheteldikterge satylmaıdy degen sózine nazar aýdarǵan. Sondaı-aq agenttik Qazaqstan terrıtorııasy babalarymyzdan qalǵan mura ekenine ekpin bergen.
«Babalardan mura bolǵan qasıetti jerimiz – eń basty baılyǵymyz. Qazaqqa osynaý ulan-ǵaıyr aýmaqty syrttan eshkim syıǵa tartqan joq. Búgingi tarıhymyz 1991 jylmen nemese 1936 jylmen ólshenbeıdi. Halqymyz Qazaq handyǵy kezinde de, odan arǵy Altyn Orda, Túrik qaǵanaty, Ǵun, Saq dáýirinde de osy jerde ómir súrgen, ósip-óngen. Qysqasha aıtqanda, ulttyq tarıhymyzdyń tereń tamyrlary kóne zamannyń ózeginde jatyr. Jalpy, tarıhpen saıasatkerler emes, tarıhshylar aınalysýy kerek», dep jazdy Anadolu agenttigi.
Qazaqstan Prezıdentiniń «qazaqtyń jeri eshbir sheteldiktiń menshigine berilmeıdi, eshqashan satylmaıdy» degen sózin alǵa tartqan agenttik táýelsiz Qazaqstannyń aýmaqtyq tutastyǵyn búkil álemdik qoǵamdastyq moıyndaǵanyn jáne oǵan eshkim daý aıta almaıtynyn atap ótti.
Jańa jyl lokdaýnnan bastaldy
Brıtanııa úkimet basshysy Borıs Djonson elde jalpyulttyq karantın jarııalanǵanyn habarlady. Shekteýler aqpanǵa deıin sozylmaq. Premer-mınıstr bul shara vırýstan qorǵanýdy kúsheıtý maqsatynda qabyldanǵanyn málimdedi.
Jańa ereje boıynsha eldegi dúkender jumysyn toqtatyp, bastaýysh jáne orta mektep oqýshylary sabaqtan bosatylmaq. Eresekter de qashyqtan jumys isteý rejimine kóshetini habarlandy. Meıramhanalar men kafeler tek tapsyryspen jumys isteıdi. Stýdentter ýnıversıtetterge barmaı, úıden oqıtyn boldy. Djonsonnyń aıtýynsha, eldegi vırýs juqtyrǵandar sany kún saıyn artyp, ólim kóbeıgen. «Aýrýhanalar pandemııa bastalǵannan beri lyq toly. Bul erejeler qıyndyq týǵyzatynyn túsinemin. Sizderdiń de sharshaǵandaryńyz anyq. Alaıda dál qazir burynǵyǵa qaraǵanda birige túsýimiz qajet», dedi úkimet basshysy.
Brıtanııa jańa rekordyn tirkep te úlgerdi. 58 784 jańa naýqas tirkelip, 407 ólim anyqtalǵan. Brıtanııa dárigerleri halyqqa áleýmettik qashyqtyqty saqtaý, qol jýý, maska taǵýdyń mańyzyn túsindirýden jalyǵar emes. Karantın jarııalanǵan bette taǵy da túsindirme jumystary júrgizilip, azamattarǵa saqtanýdyń mańyzy jaıly eskertildi. Anglııadan bólek Shotlandııa da tótenshe jaǵdaı jarııalaǵany habarlandy. Olar qańtardyń sońyna deıin shekteýler engizip otyr.
