Qoǵam • 02 Naýryz, 2021

Kóshbasshylyq kilti

73 ret kórsetildi

Taıaýda mıllıarder Ilon Mask kóshbas­shy­lyqqa qatysty qyzyq pikir bildirdi. Onyń aıtýynsha, qazirgi tańda MBA (Isker­lik basqarý magıstri) dárejesin ıelen­gen­derdi basshylyq qyzmetke qoıýdyń qajeti joq. Bul pikir amerıkalyq qoǵamdy dúr silkindirdi desek, artyq aıtqandyq emes.

Sonymen, jer-jahandy tegin ınternetpen qamtamasyz etip, Marsty mekendeýdi armandap júrgen Masktiń sózine súıensek, naǵyz kóshbasshy atanýǵa MBA baǵdarlamasyn oqý jetkiliksiz.

«Lıderlikke jetý joly MBA baǵdarla­masyn oqýǵa qatysty bolmaýy qajet. Kóshbas­­shy ataný úshin qarapaıym qyzmettiń dámin tatyp, paıdaly nárse jasaı otyryp, oǵan eńbek sińirý qajet. Bedeldi MBA baǵdarlamasyn támamdaǵan kóptegen túlek eshteńeni bilmesten, birden basshylyq qyz­metke jaıǵasady. Olar, bálkim, PowerPoint-ta jaqsy tanystyrylym jasap, jaqsy sóıleı alýy múmkin. Biraq neniń, qalaı jumys is­teı­tinin bilmeıdi. Olar basshy laýazymyna tómennen bastap kóterilýdiń ornyna, parashıýtpen sekirip túskendeı otyra qalady. Olar neniń qajet ekenin, jaqsy ónimdi qalaı jasaý kerektigin bilmeıdi», dedi I.Mask.

Kóshbasshylyq, basqarýshylyq týraly bir bilse, Ilon Mask biledi. Ol Tesla, SpaceX kompanııalarynyń negizin qalaǵan. Búginde atalǵan kompanııalar óz salasynyń úzdigi atanyp otyr. Tesla elektrkólikterdi shyǵarýda aldyńǵy qatarda tur. Máselen, búginge deıin kompanııa osyndaı 1,5 mln-nan astam avtomashınanyń kiltin jańa ıesine tabystaǵan. Búginde Tesla álemdegi eń qymbat brend sanalady.

SpaceX – ǵarysh salasyna tyń serpin ákeldi. Kompanııanyń zymyran tasyǵyshtary – qazirgi tańda eń úzdikterdiń biri. Máselen, Falcon raketalary basqalarǵa qaraǵanda ana­ǵur­lym arzan ári ǵaryshqa aýyr júkterdi jet­kizýge múmkindigi mol. Budan bólek, Space X shar­tarapty tegin ınternetpen qamtamasyz etpek.

Ilon Masktiń eki birdeı MBA dárejesi bar. Ol Ýorton bıznes mek­tebi men Pensılvanııa ýnıversıtetin úzdik támamdaǵan. Iаǵnı ekonomıka jáne fızıka baǵytynda bilim alǵan. Sondaı-aq biraz ýaqyt ýnıversıtette qyzmet etken. Qysqasy, basqarýshylyqty da, kóshbasshylyqty da, MBA-ny da bes saýsaǵyndaı biledi desek, qatelespeımiz. Bul, birinshiden.

Ekinshiden, orasan jetistikterge jetken, naǵyz kóshbasshylyqtyń úlgisin kór­set­kenderdiń ómirbaıanyna úńilsek, Ilon Masktiń sóziniń jany bar ekenine kózimiz jete túsedi. Máselen, álemniń eń baı adam­darynyń biri Djef Bezos eńbek jolyn Exxon kompanııasynda ınjener retinde bas­taǵan. Tipti kolledjde oqyp júr­gende MakDonalds tamaqtaný jelisinde ýaqytsha aspaz bolyp jumys istegen eken. Ýnıver­sıtetti támamdaǵan soń, Fitel kompanııasynda qarapaıym qyzmetker retinde jumysqa ornalasady. Túrli jumystardy istep júrip, óziniń talanty men biliktiliginiń arqasynda ol D.E.Shaw&Co kompanııasynyń vıse-prezıdenti atanady. Keıinirek Amazon kom­pa­nııasynyń negizin qalady.

Apple kompanııasynyń negizin qalaǵan Stıv Djobstyń eń alǵashqy jumysy tehnık bolǵan. IT salasynyń taǵy bir kentavry Bıll Geıts te bala kezden kompıýterge qyzyǵyp ósken. Ol jasóspirim shaǵynda-aq áıgili Microsoft Windows júıesiniń irgetasyn qalaǵan eken.

Ulybrıtanııanyń patshaıymy Elızaveta II de birden taqqa jaıǵasa salǵan joq. Ol jastyq shaǵynda sanıtarlyq avtokólik­tiń mehanık-júrgizýshisi bolyp ter tókti. Sodan beri Tumandy Albıondaǵy korol áýletiniń búkil múshesi eńbek jolyn qara­paıym qyzmetten bastaıdy. Máselen, hanzada Garrı 2007 jyly qaqtyǵys qyzyp turǵan Aýǵanstanda áskerı boryshyn ótep keldi.

Buǵan mysal bizdiń elde de jeterlik. Elbasy Nursultan Nazarbaev eńbek jolyn 1960 jyly «Kazmetallýrgstroı» trestiniń qurylys basqarmasynda bastaǵany belgili. Qaraǵandy metallýrgııa zaýytynyń dom­na peshterinde shyńdalyp, keıin Táýelsiz Qazaqstan Respýblıkasynyń Tuńǵysh Prezı­denti – Elbasy atandy, elimizdi álemge tanytyp, eń básekege qabiletti elý memlekettiń qataryna qosty.

Prezıdent Qasym-Jomart Toqaev ta qarapaıym qyzmettiń dámin tatty. Ol KSRO Syrtqy ister mınıstrligine jumysqa kirip, Sıngapýr Respýblıkasyndaǵy elshilikte eńbek etti.

Qoryta aıtqanda, kóshbasshylyqty meń­gerý, laýazymdy qyzmet atqarý úshin joǵary bilim jetkiliksiz. Oǵan qosa, tájirıbe de kerek. Endeshe, MBA oqyp kelip, oryntaqqa jaı­ǵasqandarǵa qaraǵanda, eńbek jolyn tómennen bastaǵandardyń túbinde asyǵy alshysynan túsetini anyq.

 

Sońǵy jańalyqtar

Izraıl «betperdesin sheshti»

Álem • Búgin, 16:32

Ilim adamǵa ne úshin qajet?

Rýhanııat • Búgin, 16:00

Palata otyrysynyń kún tártibi bekitildi

Parlament • Búgin, 15:48

«Ýkaznoı molda»: Ol kim?

Rýhanııat • Búgin, 15:25

Prezıdent Qaırat Kelimbetovti qabyldady

Prezıdent • Búgin, 14:43

Qaraǵandyda qylmystyq top quryqtaldy

Qoǵam • Búgin, 12:59

Dollar qaıta qymbattap jatyr

Ekonomıka • Búgin, 11:44

ShQO-daǵy Shar ózeninde balyq qyrylýda

Aımaqtar • Búgin, 10:49

Shymbulaq shyńynan 6 adam qutqaryldy

Qoǵam • Búgin, 10:32

Qurttyń ishinen esirtki tabyldy

Aımaqtar • Búgin, 09:43

«Astana» kósh bastady

Sport • Búgin, 09:40

Qyzylordada aýa sapasy nasharlaıdy

Aımaqtar • Búgin, 09:22

Shekarashy sarbazdar ant qabyldady

Qazaqstan • Búgin, 09:20

Jartylaı fınalda súrindi

Tennıs • Búgin, 07:56

Keńeıtilgen quram jarııalandy

Hokkeı • Búgin, 07:54

Uqsas jańalyqtar