Sonymen, jer-jahandy tegin ınternetpen qamtamasyz etip, Marsty mekendeýdi armandap júrgen Masktiń sózine súıensek, naǵyz kóshbasshy atanýǵa MBA baǵdarlamasyn oqý jetkiliksiz.
«Lıderlikke jetý joly MBA baǵdarlamasyn oqýǵa qatysty bolmaýy qajet. Kóshbasshy ataný úshin qarapaıym qyzmettiń dámin tatyp, paıdaly nárse jasaı otyryp, oǵan eńbek sińirý qajet. Bedeldi MBA baǵdarlamasyn támamdaǵan kóptegen túlek eshteńeni bilmesten, birden basshylyq qyzmetke jaıǵasady. Olar, bálkim, PowerPoint-ta jaqsy tanystyrylym jasap, jaqsy sóıleı alýy múmkin. Biraq neniń, qalaı jumys isteıtinin bilmeıdi. Olar basshy laýazymyna tómennen bastap kóterilýdiń ornyna, parashıýtpen sekirip túskendeı otyra qalady. Olar neniń qajet ekenin, jaqsy ónimdi qalaı jasaý kerektigin bilmeıdi», dedi I.Mask.
Kóshbasshylyq, basqarýshylyq týraly bir bilse, Ilon Mask biledi. Ol Tesla, SpaceX kompanııalarynyń negizin qalaǵan. Búginde atalǵan kompanııalar óz salasynyń úzdigi atanyp otyr. Tesla elektrkólikterdi shyǵarýda aldyńǵy qatarda tur. Máselen, búginge deıin kompanııa osyndaı 1,5 mln-nan astam avtomashınanyń kiltin jańa ıesine tabystaǵan. Búginde Tesla álemdegi eń qymbat brend sanalady.
SpaceX – ǵarysh salasyna tyń serpin ákeldi. Kompanııanyń zymyran tasyǵyshtary – qazirgi tańda eń úzdikterdiń biri. Máselen, Falcon raketalary basqalarǵa qaraǵanda anaǵurlym arzan ári ǵaryshqa aýyr júkterdi jetkizýge múmkindigi mol. Budan bólek, Space X shartarapty tegin ınternetpen qamtamasyz etpek.
Ilon Masktiń eki birdeı MBA dárejesi bar. Ol Ýorton bıznes mektebi men Pensılvanııa ýnıversıtetin úzdik támamdaǵan. Iаǵnı ekonomıka jáne fızıka baǵytynda bilim alǵan. Sondaı-aq biraz ýaqyt ýnıversıtette qyzmet etken. Qysqasy, basqarýshylyqty da, kóshbasshylyqty da, MBA-ny da bes saýsaǵyndaı biledi desek, qatelespeımiz. Bul, birinshiden.
Ekinshiden, orasan jetistikterge jetken, naǵyz kóshbasshylyqtyń úlgisin kórsetkenderdiń ómirbaıanyna úńilsek, Ilon Masktiń sóziniń jany bar ekenine kózimiz jete túsedi. Máselen, álemniń eń baı adamdarynyń biri Djef Bezos eńbek jolyn Exxon kompanııasynda ınjener retinde bastaǵan. Tipti kolledjde oqyp júrgende MakDonalds tamaqtaný jelisinde ýaqytsha aspaz bolyp jumys istegen eken. Ýnıversıtetti támamdaǵan soń, Fitel kompanııasynda qarapaıym qyzmetker retinde jumysqa ornalasady. Túrli jumystardy istep júrip, óziniń talanty men biliktiliginiń arqasynda ol D.E.Shaw&Co kompanııasynyń vıse-prezıdenti atanady. Keıinirek Amazon kompanııasynyń negizin qalady.
Apple kompanııasynyń negizin qalaǵan Stıv Djobstyń eń alǵashqy jumysy tehnık bolǵan. IT salasynyń taǵy bir kentavry Bıll Geıts te bala kezden kompıýterge qyzyǵyp ósken. Ol jasóspirim shaǵynda-aq áıgili Microsoft Windows júıesiniń irgetasyn qalaǵan eken.
Ulybrıtanııanyń patshaıymy Elızaveta II de birden taqqa jaıǵasa salǵan joq. Ol jastyq shaǵynda sanıtarlyq avtokóliktiń mehanık-júrgizýshisi bolyp ter tókti. Sodan beri Tumandy Albıondaǵy korol áýletiniń búkil múshesi eńbek jolyn qarapaıym qyzmetten bastaıdy. Máselen, hanzada Garrı 2007 jyly qaqtyǵys qyzyp turǵan Aýǵanstanda áskerı boryshyn ótep keldi.
Buǵan mysal bizdiń elde de jeterlik. Elbasy Nursultan Nazarbaev eńbek jolyn 1960 jyly «Kazmetallýrgstroı» trestiniń qurylys basqarmasynda bastaǵany belgili. Qaraǵandy metallýrgııa zaýytynyń domna peshterinde shyńdalyp, keıin Táýelsiz Qazaqstan Respýblıkasynyń Tuńǵysh Prezıdenti – Elbasy atandy, elimizdi álemge tanytyp, eń básekege qabiletti elý memlekettiń qataryna qosty.
Prezıdent Qasym-Jomart Toqaev ta qarapaıym qyzmettiń dámin tatty. Ol KSRO Syrtqy ister mınıstrligine jumysqa kirip, Sıngapýr Respýblıkasyndaǵy elshilikte eńbek etti.
Qoryta aıtqanda, kóshbasshylyqty meńgerý, laýazymdy qyzmet atqarý úshin joǵary bilim jetkiliksiz. Oǵan qosa, tájirıbe de kerek. Endeshe, MBA oqyp kelip, oryntaqqa jaıǵasqandarǵa qaraǵanda, eńbek jolyn tómennen bastaǵandardyń túbinde asyǵy alshysynan túsetini anyq.
