Aımaqtar • 31 Naýryz, 2021

Túrkistanda tarıhı kitaptardyń tusaýkeseri ótti

350 ret
kórsetildi
4 mın
oqý úshin

Mádenıet jáne sport mınıstrliginiń «Áziret Sultan» memlekettik tarıhı-mádenı qoryq-mýzeıi «Áziret Sultan» ensıklopedııasyn jáne «Dıýanı hıkmet», «100 ańyz», «Qoja Ahmet Iаsaýı kesenesi», «Túrkistanda jerlengen qazaq bıleri» atty jańa kitaptardy jaryqqa shyǵardy, dep habarlaıdy Egemen.kz.

Túrkistanda tarıhı kitaptardyń tusaýkeseri ótti

«Qazaqstan Respýblıkasynyń Tuńǵysh Prezıdenti – Elbasy N.Nazarbaevtyń «Bolashaqqa baǵdar: rýhanı jańǵyrý», «Uly dalanyń jeti qyry» baǵdarlamalyq maqalalary aıasynda jáne el Táýelsizdiginiń 30 jyldyq mereıtoıyna oraı «Áziret Sultan» ensıklopedııasyn tuńǵysh ret  baspadan shyǵaryp, kópshilik qaýymǵa usynyp otyrmyz. Osy ýaqytqa deıin elimizde Abylaı han, Abaı Qunanbaıuly, Shákárim Qudaıberdiuly, Shoqan Ýálıhanov, Jambyl Jabaev, Máshhúr Júsip Kópeevtiń kóptomdyq kitaptary jaryqqa shyqqany belgili. Alaıda, Qoja Ahmet Iаsaýıge arnalǵan ensıklopedııa joq. Osy oraıda «Áziret Sultan» ensıklopedııasynyń birinshi tomy usynylyp otyr. Qoryq-mýzeı qoryndaǵy 1842 jyly kóshirilgen Qoja Ahmet Iаsaýıdiń «Dıýanı hıkmet» kitaby shaǵataı tilinen qazaq tiline aýdaryldy. Sondaı-aq arnaıy ǵylymı ekspedısııa uıymdastyryp, el aýzyndaǵy jáne hatqa túsken ańyz-áńgimelerdi jınaqtaǵan bolatynbyz. Tańdamaly kitaptyń orys jáne aǵylshyn tilderindegi nusqasyn jaryqqa shyǵardyq. Bul usynys kesenege kelgen sheteldik týrısterdiń qyzyǵýshylyǵy negizinen týyndady», dedi «Áziret Sultan»  memlekettik tarıhı-mádenı qoryq-mýzeıiniń dırektory Nurbolat Ahmetjanov kitaptardyń tusaýkeser rásiminde.

«Áziret Sultan» ensıklopedııasyna IýNESKO-nyń Búkilálemdik mádenı muralar tizimine 2003 jyldan bastap engen Orta Azııadaǵy biregeı sáýlet eskertkish Qoja Ahmet Iаsaýıdiń kesenesi, ondaǵy arab, parsy tilderinde jazylǵan jazýlar men onyń mán-maǵynasy, Ámir Temirdiń buıryǵymen jasalǵan ortaǵasyrlyq túpnusqa HIV ǵasyrdyń shyraǵdandary, taıqazan, laýha (týdyń ushy), esikteri, Qoja Ahmet Iаsaýıdiń  artynda qalǵan  baǵa jetpes muralary, uly tulǵanyń sońynan ergen shákirtteri, olardyń eńbekteri, Túrkistanda jerlengen qazaqtyń handary, sultandary, bıleri, batyrlary, dinı-rýhanı jáne ıgi jaqsylary týraly málimetter, qoryq-mýzeı qorynda saqtalǵan qundy jádigerler, Iаsaýı esimimen baılanysty tarıhı oryndar  jáne  qoryq-mýzeı quramyndaǵy  halyqaralyq, respýblıkalyq mańyzy bar eskertkishter týraly málimetter engizilgen. Al Qoja Ahmet Iаsaýıdiń «Dıýanı hıkmet» kitabyn qoryq-mýzeıdiń tapsyrysymen shaǵataı tilinen T.Qydyr jáne K.Asetova aýdarsa, Kenjeǵalı Qoshym-Noǵaı kórkem aýdarma  jasaǵanTúrkistan óńirindegi kıeli jerler men Qoja Ahmet Iаsaýıge qatysty el aýzynda saqtalǵan ańyz-áfsanalarǵa arnalǵan «100 ańyz» kitabynyń qazaqsha nusqasy 2018 jyly jaryq kórgenbolatyn. Jańa nusqasyna orys jáne aǵylshyn tilderindegi  aýdarmasy engen. «Túrkistanda jerlengen qazaq bıleri» kitaby da qazaq, orys, aǵylshyn tilderinde jaryq kórdi. Kesene tarıhy, ondaǵy jazýlardyń máni, Ámir Temir dáýirinen saqtalǵan tarıhı muralar, Túrkistannyń tarıhy qamtylǵan «Qoja Ahmet Iаsaýı kesenesi» kitaby daúsh tilde daıyndalǵan.

Túrkistan oblystyq ámbebap Ál-Farabı kitaphanasynyń ekspozısııalyq zalynda ótken tusaýkeser rásimine «Áziret Sultan» memlekettik tarıhı-mádenı qoryq-mýzeıiniń dırektory Nurbolat Ahmetjanov, fılosofııa jáne teologııa ǵylymdarynyń doktory, professor  Dosaı Kenjetaı, tarıh ǵylymdarynyń kandıdaty, dosent, ıasaýıtanýshy Zikirııa Jandarbek, tarıh ǵylymdarynyń kandıdaty, arheolog-ǵalym Marat Tuıaqbaev qatysty. Qoryq-mýzeı qorynda saqtalǵan «Dıýanı hıkmet» kitabynyń qoljazbasy, 1895-1910 jyldar aralyǵynda Qazan, Táshkent, Ystambul baspasynan shyqqan «Dıýanı hıkmet» kitabynyń nusqalary, Qoja Ahmet Iаsaýıdiń izbasary Sheıh Hýdaıdad Tash Muhammed Býharıdiń «Býstan ýl-mýhıbbın» qoljazba kitaby, Ábý Hanıfanyń «Ál-fıhk ál-akbar» syndy qundy kitaptar kópshilik nazaryna usynyldy.

Sońǵy jańalyqtar

Tarazda bir ana eki balasyn terezeden laqtyryp jiberdi

Tótenshe jaǵdaı • Búgin, 12:50

Astana qalasynyń prokýrory aýysty

Taǵaıyndaý • Búgin, 11:35