Tehnologııa • 20 Sáýir, 2021

Kompıýter qazaqsha mátindi dybystaı alady (Nazarbaev Ýnıversıtet ǵalymdarynyń jańa ónimi)

36 ret kórsetildi

Kompıýter qazaqsha mátindi dybystaı alady. Bul Nazarbaev Ýnı­­ver­sıtetiniń Aqyldy júıeler men jasandy ıntellekt ıns­tı­­tý­ty (ISSAI) ǵalymdarynyń jańa jobasynyń nátıje­sin­de jú­­zege asty.

Olar qazaq tilinde sóz sıntezdeý nemese basqasha aıtqanda, qa­zaq mátinin dybystyq sıgnalǵa túr­l­endirý tehnologııasyn jasady. Sıntez tehnologııasy kompıý­t­erge kez kelgen qazaqsha má­tindi adam daýysyna óte uqsas daýyspen oqyp shyǵýǵa múm­kin­­dik beredi. Ázirleýshilerdiń aı­týynsha, mun­daı tehnologııa Qazaq­stan­da buryn bol­maǵan.

«Qazaqstanda bul tehnologııa erek­she qajettilikteri bar adamdar úshin, vırtýaldy kómek­shi­lerde jáne qazaqsha mátindi dy­­bystaý qajet bolatyn qyz­met­­­ter úshin paıdalanylýy múm­­kin. Mundaı tehnologııa – kom­pıýterdiń qazaq máti­nin dybys­taýdy qajet etetin ın­te­rak­­tıv­ti vırtýaldy assıs­tentter, navıgasııalyq júıeler, ha­barlaý júıeleri sııaqty kóp­tegen qosymshalardyń mańyzdy quramdas bóligi. Jańa tehnologııa kózi nashar kóretin adamdar úshin de paıdaly bolýy múmkin. Bul qazaq mátinin aýdıoǵa aı­nal­dyrý ar­qyly adam men ro­bottyń ózara is-qımylyn ret­teý­ge múmkindik beredi, – deıdi ISSAI postdok­toran­ty Erbolat Hasanov, – biz­diń joba­myz­dyń basty maqsa­tynyń biri – sıfr­ly tehnologııalardy qazaq­sha­laý. Buǵan deıin biz qazaq tilinde osyǵan uqsas tehnologııalardy kezdestirmedik».

Ǵalymdar bul tehnologııany qazaqsha durys ıntonasııa jáne qarqynmen áıel jáne er daýysyna salyp sóıleıtin eki nusqasyn jasady.

Búkil álemde bul tehnologııa den­saýlyq saqtaý, elektrondy oqytý, daýystyq kómekshiler sııa­q­ty salalarda keńinen qol­dany­la­dy. Ǵalymdar jańa teh­no­logııa sıfrly keńistikte qazaq tiliniń qa­tysýyn art­tyrýǵa múmkindik be­retinine senimdi.

Ǵalymdar jınalǵan máli­met­ter baza­syn, aldyn ala da­ıyn­dal­ǵan modelderdi jáne joba kodyn ashyq túrde usynady. Osynyń kómegimen kez kelgen uıymdar men kompanııalar qazaq­sha sóz sıntezdeý jobalaryn jasaı alady.

 

 

Sońǵy jańalyqtar

Qazaqstanda alty óńir «qyzyl» aımaqta tur

Koronavırýs • Búgin, 09:57

13 mamyrǵa arnalǵan aýa raıy boljamy

Qazaqstan • Búgin, 09:39

Batys Qazaqstanda jańa qaýly shyqty

Aımaqtar • Búgin, 09:16

Balýan Sholaqtyń dombyrasy

О́ner • Búgin, 09:00

Jazǵa sálem joldaıyq

О́ner • Búgin, 08:55

Jylqyshy aýyldyń jaqsylyǵy

Aımaqtar • Búgin, 08:54

Sýdy únemdeý el úmitin aqtaı ma?

Aımaqtar • Búgin, 08:50

Qanmen jazylǵan kartınalar

Tarıh • Búgin, 08:45

Stýdentterdiń sóz saıysy

О́ner • Búgin, 08:41

Halyq únine qulaq asatyn ortalyq

Qoǵam • Búgin, 08:39

Egilgen tal-terektiń obalyna qalmaıyq

Ekologııa • Búgin, 08:37

Ońtaıly onlaın aýksıon

Tehnologııa • Búgin, 08:35

Qoldy bolyp jatqan qaraýsyz mal

Aımaqtar • Búgin, 08:30

Brakonerge buǵaý bolmaı ma?

Aımaqtar • Búgin, 08:28

2021 jyl – qalpyna kelý kezeńi

Koronavırýs • Búgin, 08:25

Kıik kúıik pe?

Ekologııa • Búgin, 08:18

Qaýiptiń betin vaksına qaıtarady

Medısına • Búgin, 08:15

Halyqpen 200-den astam kezdesý ótkizdi

Parlament • Búgin, 08:14

«Osyǵan deıin nege birikpedi?»

Medısına • Búgin, 08:13

Qorqynyshty seıiltý quraly

Medısına • Búgin, 08:11

«Qazaqstanym!» dep, qalamy júıtkip tur

Qazaqstan • Búgin, 08:10

Hantáńirden qanat qaqqan qaıratker

Qoǵam • Búgin, 08:08

8 raýndta – 8 mıllıon dollar

Boks • Búgin, 08:07

Úı salǵanǵa – úlken kómek

Qoǵam • Búgin, 08:05

Bartımen sheberlik baıqasty

Tennıs • Búgin, 08:05

«Jigitter bar narqasqa...»

Sport • Búgin, 07:59

Ekonomıka damý jolaǵyna shyqty

Ekonomıka • Búgin, 07:58

Túrkistannyń jańa dáýiri

Qoǵam • Búgin, 07:55

Avıasııa salasy qoldaýǵa muqtaj

Qoǵam • Búgin, 07:50

Merkeldiń memleketshildigi

Álem • Búgin, 07:47

Uqsas jańalyqtar