Kartına jazý boıaýdy kenepke tóge salý emes. Árbir tús tamshysynan ómir kórinisterin izdeý. Bálkim, taǵdyr sýretteri... Tap basyp aıta almaısyń. Qylqalamnyń qupııasy da sonda sekildi. Kez kelgen týyndy bárine birdeı túsinikti bolýy tıis emes. Oqyrman shyǵarmanyń jan dúnıesine boılap, júregin ıitip, kóńil kórinisterin qarashyǵyna quıyp, oı órisine jarylys alyp kelýimen qundy. Biz ony óner qaıratkeri, belgili grafıka mamany Isataı Isabaev shyǵarmashylyǵyna qarap túısindik. Tereńirek, tolyǵyraq. Mysaly, «Malshylar» kartınasy.
Ǵajaby sol, onyń qylqalamynyń ushynda qazaq halqynyń epostyq saryny bar. Árbir týyndysy babatanymmen tindesip, tulǵalanyp, toptasyp kelýimen erekshe. Qoı baǵyp júrgen aýyl balasynyń ómirinen tartyp, sol dáýirdiń keskin-kelbetin syzyp shyǵady. Bylaısha aıtqanda, baıyrǵy qazaqtyń beınesin kórgińiz kelse, avtordyń sheberhanasyna baryńyz. Onda sizge kerek rýhanı jaýharlardyń barlyǵy bar. Batyrlar jyry, jyraýlar jaquty, salt-dástúr, keńestik kertartpa kezeń, Alash arystary, Abaı taǵylymy, bári-bári boıaýǵa ulasyp, rýhyńdy kóteredi. Kór de marqaı.
Shynynda ofort, akvatınta ádisteri asa aýyr baǵyt. Sýretshiniń eńbegin osydan-aq baǵalaýǵa bolatyndaı. Grafıka – jaqynnan qaraýdy, árbir syzyǵyń men núkteń oryn-ornynda bolýdy tileıtin, zergerdeı shydamdy tileıtin sala. Al Isataı Isabaev sol salada júrgen qatepti qara nardyń soıy desek te bolady.
Onyń qoltańbasy daqtan góri ıirimdi shtrıhqa áýes. Oqys bastalyp, kilt toqtap, kúrt damyp, shıryǵyp-shıelenisip, qaıyrmasy shalqar áýendeı, kerile-sozyla túsip, tym árige samǵap, kókjıekke sińip keter edi. Myń-mıllıon shtrıh-syzyqtar onyń halqyna degen mahabbatyna tunyp turǵan júıke talshyqtary dersiz. Senbeseńiz, kartınaǵa bajaılap qarańyzshy. Atasynyń tálimin at ústinde qaıtalaǵan nemeresi qamshyny oń qolyna ustap, qozy-laqty qýyp barady. Kartınanyń ekinshi planyndaǵy beıit pen balbal tas, eki detal erekshe kózge túsedi. Babalar qorǵaǵan jerdi balalary erkin jaılap, qora-qora mal jaıyp júrgeni, túıeniń bıiktigindeı tóbeni aınala otyryp áńgime órbitken áke men bala, jylqyshy jigit obrazdary kartınanyń mánin ashyp tur. Qazanbuzarlyǵy joq halyqtyń qalypty ómiriniń qońyr sýreti.
Áńgime sózbe-sóz, jolma-jol aýmaı qalǵanda emes, basqada. Ideıa men obraz ekeýi tutasyp, jańa bir oı keńistigin túzýinde. Maldyń sońynda júrgen qazaqtyń ǵumyrynan ónege órbitip, rýhanı máner qalaıdy. Úlkenge – qurmet, kishige – izet prınsıpiniń názik úlgisin aq pen qara tústerdiń shımaıymen jetkizedi. Al ómirdiń ózi aq pen qaranyń maıdany emes pe?
Dástúr boıynsha sýretshi shyǵarmashylyq laboratorııasy jyl attap, jańa bıikke kóterilip otyrýy tıis. Isataı Isabaev Reseı asyp, sińirip kelgen oqý bilimin ulttyq muramyzdy baıyta túsýge sarp etti. 70-jyldardan keıingi sýretshi shyǵarmashylyǵyna kóz júgirtseńiz, onyń sýret áleminiń qoıýlana túsýimen qatar, stıldik baǵytynyń sál bolsa da ózgeshelik tapqanyn, plastıkalyq máneriniń kúrdelene túskenin ańdaısyz. Áýelgi, qatań sımmetrııalyq ádisterden assımmetrııaǵa qaraı oıysty. Onyń el bile bermeıtin «Álem ádebıetiniń injý-marjany», «Asyl mura» serııalaryna jasaǵan ofort, lınogravıýra paraqtary, «Qazaq halqynyń turmysy», «Qazaqtardyń ánderi» trıptıhy sol jyldardyń jemisi. «Malshylar» kartınasyn da atap ótpeı ketýge bolmas. 1971 jyly jazylǵan kartına qazaq beıneleý óneriniń qoryna qosylǵan altyn kenish.
О́nerdi súıýdiń ózindik formýlasyn jasaǵan sheberdiń shyǵarmashylyǵy teńiz túbinde jatqan gaýhar tas sekildi. Sol teńizdi keship ótýge ázirge eshkimniń júregi daýalar emes. Baıyrǵy qazaqtyń batyl beınesin qaıta tiriltýge umtylǵan sýretshiniń taǵylymy áli de ýaqyt tarazysyna salynyp, óz baǵasyn alady degen oıdamyz. Atamyz shopan bolǵan soń ba, biz tek «Malshylar» kartınasynyń mańaıyna ǵana bardyq. Ári qaraı ýaqyt enshisinde.
