Álem mádenıetiniń taǵylymdy tulǵasy

Jıyn shymyldyǵyn ashqan Qazaq­stan Jazýshylar odaǵynyń tóraǵasy, aqyn Ulyqbek Esdáýlet Oljas shyǵar­mashylyǵy haqynda oı terbep, elshi bolǵan kezinde elmen-eldi, al kemeline kel­gen shaǵynda  álem mádenıetin jaqyn­dastyryp júrgen tulǵanyń  eren eńbegi jaıynda baıandady. «Oljas Súleı­menov eliniń otarsyzdandyrý qolymen jasyrylǵan, óshirilgen tarı­hyna  júginip qana qoımaı, qatarlas­tary­nyń kókiregin oıatyp,  «Biz kimbiz, qaıda baramyz?» degen suraqqa birge jaýap izdedi. Kóshpeli órkenıet pen mádenı mu­raǵa qaldyrǵan izgilik mektebin qalyptastyrdy» degen odaq tóraǵasy qaı­rat­kerdiń ómir belesteri men ónegeli joly qaı kezde de urpaqqa úlgi bola beretinin  aıtty.

Aqynnyń álem nazaryn aýdarǵan «Az ı Iа» eńbeginiń jazylǵanyna  qyryq jyl­dan assa da lıngvıster, tarıhshylar men saıasatkerler osy eńbek jaıly áli kúnge pikir talastyryp keledi. Til tarıhyn zerttegen jazýshy-ǵalymnyń «Myń bir sóz» taǵy da basqa kóptegen eńbegi búginde elimizdiń ǵana emes álemdik muralar tiziminen oryn alar týyndylar ekendigine talas joq. Aqynnyń «Nevada-Semeı» qozǵalysynyń qurylýyna mu­ryndyq bolyp, qanshama janǵa qasiret shek­tirgen polıgonnyń jabylýyna zor úles qosýy tarıhı erlik. Qaıratkerdiń eldiń saıası ómirine etene ara­lasa júrip, tarıh pen tanymǵa, babalar jolyn zert­teýge arnaǵan qoltańbalary da az emes.

Oljas Omarulyn mereıli mejesimen onlaın formatta quttyqtaǵan Máde­nıet jáne sport vıse-mınıstri Nur­ǵısa Dáýeshov vedomstvo basshysy Aqtoty Raıymqulovanyń ystyq lebi­zin  jetkizdi. Quttyqtaýda aqynnyń shy­ǵar­mashylyǵy men qaıratkerligi haqynda aıtylyp, adamzat damýyna qos­qan úlesi keńinen sóz etildi. «Oljas Súleı­menovtiń poe­zııasy – ádebıettiń ǵajaıyp fenomeni. Jazýshy, synshy Asqar Súleımenov aıtqandaı, onyń býyndary qazaq jeriniń erke samalynan demalyp, Mahambet pen Qurmanǵazy kúıiniń poetıkalyq yrǵaǵyn kórsetedi. Oljas Súleımenov qazaq halqynyń san ǵasyrlyq tarıhyn muńy men qýanyshyn óz óleńine arqaý ete otyryp, adamzat rýhanııatynyń damýyna zor úles qosty» delingen quttyqtaýda.

Aqyndy mereıtoıymen quttyqtap, júrekjardy lebizin bildirgen Ál-Fara­bı atyndaǵy QazUÝ rektory Jan­seıit Túımebaev qazaq halqynyń, túr­ki ále­miniń maqtanyshyna aınalǵan tulǵa­nyń óleńderi arqyly álemdik rýhanııat aýqymyn qamtyp, halyqaralyq minber­lerde adamzatqa ortaq máselelerdi kó­ter­gendigin, qoǵamdaǵy kúrmeýi qıyn isterge beıjaı qaramaı, ult múddesine qyzmet etýdegi batyl qadamdary ja­ıynda oı tolǵady.  «Qazaqstannyń Tuńǵysh Prezıdenti – Elbasy Nursultan Nazarbaevpen kezdesýinde Fransııanyń eks-prezıdenti Jak Shırak sizdiń óle­ńińizdi oqyp, qazaq halqyna aıryqsha qur­met kórsetkeni esimizde. Seksenniń bel ortasyna shyǵyp, azamattyq ajary aıqyn, qaıratkerlik kelbeti kelisken tolymdy tulǵaǵa aınalǵanyńyz úshin   myń alǵys aıtamyz» dep atap ótip, álem azamaty deńgeıine kóterilgen aqyn­­nyń rýhty jyrlary búginde mıl­lıon­daǵan oqyrmannyń júregine jol tap­qandyǵyna toqtaldy.

Oljas Omarulynyń mereıtoıy QazUÝ qalashyǵynda halyqaralyq týrnırmen bastalsa, endigi kezekte aqyn qurmetine oraı aýdıtorııa jáne murajaı buryshy ashylatyn bolady.

Qazaq Ulttyq agrarlyq ýnıver­sıtetiniń rektory Tilektes Espolov  atalǵan oqý orny stýdentteriniń Oljas Súleımenovpen kezdesýi erekshe serpin berip, rýh syılaıdy dep atap ótti. Búginde ýnıversıtet qabyrǵasynda ótetin dástúrli kezdesýlermen qatar uıymdastyrylyp turatyn voleıbol týrnıriniń mańyzy bir bólek. Al aqyn esimimen atalatyn áleýmettik bilim ınstıtýty, «Taza planeta»  ǵy­lymı-tanymdyq ortalyǵynyń stýdentter úshin mańyzy erekshe. Oljas Omarulynyń aýyl balalary oqıtyn ýnıversıtetke yqylasy erekshe. О́ıtkeni qazaq halqynyń mádenı bolmysy, salty men dástúriniń qaınary aýyldary­myzda. Sondyqtan da jyldar boıy el ekonomıkasynyń kúretamyryna aınal­ǵan aýyl balalarymen kezdesýdiń ózin­dik mańyzy bar. Búginde  «Dostyq» stýdentter assambleıasy, «Jas aqyndar» mek­tebinde  mádenı-rýhanı baǵyttaǵy maz­mundy kezdesýler uıymdastyrylyp turady.

Almaty ákimdigi atynan quttyq­taý lebizin bildirgen Mádenıet basqar­masynyń basshysy Ǵanı Maılybaev ónegeli ómir ıesiniń shyǵarmashylyǵyna toqtaldy. Sóz oraıy kelgende  qalalyq ákimdik tarapynan aqyn mereıtoıyna jáne «Adamǵa tabyn, Jer, endi» poemasynyń jazylǵanyna 60 jyl tolýyna oraı  «Kúntizbe-kúndelik» jaryq kórgenin ataı ketken jón.  Mereıtoılyq basylymda uly aqynǵa qurmet retinde óleńderinen úzindiler men dáıeksózder berilgen. Al jıynda sóz alǵan tehnıka ǵylymdarynyń doktory, professor Ǵalym­qaıyr Mutanov mereıtoı ıesin qut­tyq­taı kele, aqyn qoltańbasynyń erek­­she­ligi men tereńdigi haqynda oı qoz­ǵady.

Ári qaraı konferensııa jeke sessııa­lar boıynsha jalǵasyn tapty. Al­ǵash­­qy ses­sııanyń jumysyn aqyn, Qazaq­­stannyń eńbek sińirgen qaı­rat­­keri Baqytjan Qana­pııanov júr­gizdi. Konferensııada fılologııa ǵy­lym­darynyń doktory, professor, Tótenshe jáne ókiletti elshi Myrzataı Joldasbekov, Reseı Halyqtar dostyǵy ýnı­versıtetiniń birinshi prorektory, professor Nur Qırabaev, Irannyń parsy tili men ádebıeti akademııasynyń akade­mıgi, professor Safar Abdýllo, IýNESKO Mádenıetterdi jaqyndastyrý orta­lyǵynyń ǵylymı qyzmetkeri Igor Krýp­ko qatarly ǵalymdar baıandama jasady.

ALMATY