Qazaqstanda 17 jasqa deıingi 6 mln-ǵa jýyq bala bar, bul el halqynyń 30%-yn quraıdy. Kámeletke tolmaǵandardyń quqyqtary men bostandyqtaryn qamtamasyz etý, birinshi kezekte balalardy qylmysqa aralastyrýdan qorǵaý memlekettiń basym baǵyttarynyń biri bolyp tabylady. Sońǵy 5 jylda kámeletke tolmaǵandarǵa qatysty jasalǵan qylmystar sany 3,3 myńnan 1,7 myńǵa deıin azaıdy.
Balalardy jáne olardyń quqyqtaryn qorǵaý jónindegi qabyldanyp jatqan zańnamalyq sharalarǵa qaramastan, jastar arasynda sýısıdtiń, kámeletke tolmaǵandar arasynda býllıngtiń taralýy, onyń ishinde áleýmettik jelilerdegi messendjerler arqyly jiberilýi bizdiń qoǵamymyzdaǵy mańyzdy áleýmettik problema bolyp otyr. Senattyń Konstıtýsııalyq zańnama, sot júıesi jáne quqyq qorǵaý organdary komıtetiniń tóraǵasy Vladımır Volkov balalarǵa qazirgi zaman kórinisteri asa qaýipti ekenin, sondyqtan bizden basa nazar aýdarýdy jáne olarǵa degen qamqorlyqty kúsheıtýdi talap etetinin atap ótti.
«Qalyptasqan problemalardy sheshý aldyn alý jónindegi birikken sharalardy, onyń ishinde normatıvtik turǵyda bekitýdi, sondaı-aq memlekettik tetikter men azamattyq qoǵamdy, ata-analardy jáne balalardyń ózderin belsendi tarta otyryp kúsh-jigerdi biriktirýdi talap etedi», dep atap ótti Vladımır Volkov.
Ishki ister mınıstriniń orynbasary Marat Qojaev kámeletke tolmaǵandar arasyndaǵy quqyq buzýshylyqtardyń aldyn alý men balalarǵa qaýipsiz orta qalyptastyrý, sondaı-aq zańnamalyq jáne normatıvtik quqyqtyq bazany jetildirý jóninde qabyldanyp jatqan sharalar týraly aıtyp berdi. Ol bul jumysta balalarǵa qatysty qatygezdik jaǵdaılaryn anyqtaý jáne olarmen jumys isteý boıynsha mekemearalyq ózara is-qımylǵa erekshe mán beriletinin atap ótti.
Otyrys qatysýshylary talqylaý barysynda býllıngtiń, quqyq buzýshylyqtar men sýısıdke beıimdiliktiń aldyn alýda balalardy jumyspen qamtý mańyzdy ról atqaratynyn atap ótti. Osyǵan baılanysty balalardyń bilim berý, shyǵarmashylyq jáne sporttyq demalys júıesin jetildirý qajettigi týyndaıdy.
Bilim jáne ǵylym mınıstrligi Balalardyń quqyqtaryn qorǵaý komıtetiniń tóraǵasy Esenǵazy Imanǵalıev aǵymdaǵy jyldyń qańtar aıynda memlekettik bilim berý tapsyrysyna qosymsha bilim berý engizýdi kózdeıtin zań qabyldanǵanyn, bul jergilikti atqarýshy organdarǵa balalardy qamtýdy kezeń-kezeńimen ulǵaıtý, qyzyqtyratyn salalar boıynsha jumyspen qamtýdy qamtamasyz etý, olardyń úılesimdi ósýi úshin sporttyq, shyǵarmashylyq, zııatkerlik áleýetti iske asyrý jasóspirimder arasyndaǵy quqyq buzýshylyqtardy azaıtý máselelerin sheshýge múmkindik beretinin habardar etti.
Otyrysqa qatysýshylar bala quqyqtaryn qorǵaý máselelerine qatysty «qýdalaý (býllıng)», «áleýmettik jeliler» jáne «messendjerler» uǵymdaryn zańnamaǵa engizý, Qazaqstan aýmaǵynda «onlaın-platformalar» qyzmetin, áleýmettik jelilerdiń sheteldik kontentterin jáne «messendjerlerdi» retteý, sondaı-aq olarǵa birqatar mindettemeler júkteý jónindegi zań jobasyn ázirleýshi depýtattardyń bastamasyna qoldaý bildirdi.
Depýtattardyń balalarǵa arnalǵan medısınalyq jáne áleýmettik ońaltý, psıhologııalyq-pedagogıkalyq qoldaý ortalyqtaryn qurýdaǵy jergilikti atqarýshy organdardyń quzyretterin bekitý jónindegi, sondaı-aq bilim berý uıymdarynyń psıhıkalyq densaýlyqty nyǵaıtý jáne qoldaý, kámeletke tolmaǵandar arasynda sýısıdter men quqyq buzýshylyqtyń aldyn alý jónindegi qyzmetin úılestirýdegi bilim berý organdarynyń quzyretin keńeıtý jónindegi usynystary da talqylandy.
Senator Lázzat Súleımen otyrysty qorytyndylaı kelip, óskeleń urpaqtyń zııatkerlik, fızıkalyq, sondaı-aq adamgershilik damýyna basa nazar aýdarý men balalardy tárbıeleý men salaýatty qoǵam qalyptastyrýda joǵary talaptar qoıý qajettigin atap ótti. Otyrys jumysynyń qorytyndysy boıynsha komıtettiń qorytyndysy daıyndaldy, ol barlyq múddeli taraptarǵa jiberiledi.
