Túlekter tartýy

Mysaly, Sozaq aýdanyna qa­ras­ty Aqqol­tyq eldi mekenindegi Shoqan Ýálı­hanov atyndaǵy jalpy orta mek­tepti bitirgenine 20 jyl bolǵan túlekter tozyǵy jetken meshit­te jóndeý jumystaryn júr­giz­di. Meshittiń kúmbezin aýystyryp, ajaryn keltirdi. Aldyna 15 metrlik bas­tyr­ma, kópshilik jınalatyn oryn jasady, ashana saldy. Ot jaǵatyn qazandyǵyn jańartyp, jyly edendi tósedi. Meshittiń ishinara árleý-syrlaý jumystaryn júrgizip, jańartty. Qu­ry­lys jumystaryna 10 mln teńge qara­jat jumsalǵan. «Aýylda qa­lyp­­­tasqan dástúr bar. Mektep bi­tirý­shi túlekter jylda aýyl­­­­dy kór­keı­týge atsalysyp, jaǵdaıy tómen otba­sylarǵa kómek qolyn sozady. Bilim oshaqtaryn umytpaıdy. Al­dyń­ǵy jyldary meshitke «GAZel» avto­­kóligin de syılaǵan bolatyn», deıdi aýyl okrýginiń ákimi Bolat Esenqabyluly.

Al Sozaq aýdany, Tasty aýylynyń Abaı jalpy orta mektebin 2001 jyly bitirgen túlekteri aýyldyń orta­lyq Naýryz jáne Abaı kóshesine ja­ryq­­tan­dyrý jumystaryn júrgizdi. Osy aýyldyń 2011 jyly mektep bitirgen túlek­teri latyn tilinde ja­zyl­ǵan «júrekshe TASTY» maǵy­na­synda­ moný­mentin tartý etti. Sondaı-aq Sozaq aýylynyń «Sozaq» mektep-gımn­a­zııasynyń túlekteri jal­ǵyz­basty anaǵa turǵyn úı salyp berdi. Tórt bólmeli úıde aýyz sý, ja­ryq jáne jylý júıesi ornatylǵan. Sońǵy úlgidegi zamanaýı quraldarmen jabdyqtalǵan. Aýlasy da árlengen. Jańa baspanaǵa ıe bolǵan jalǵyzbasty ana Salamat Eralıeva qýanyshyn bólisip, jerlesterine alǵysyn bil­dir­di. Jalpy sozaqtyq mektep biti­rý­shi túlekterdiń 20 jyldyq mere­­kelerine oraı demeýshilik jasap, týǵan jerdiń túleýine úles qosýy dás­túrge aınalǵan. Máselen, byltyr bir úı kópbalaly jalǵyzbasty anaǵa berilse, bıyl Sozaq aýylynda úsh úı boı kóterýde. Sonymen qatar, buǵan deıin aýyldyń kireberisine kıiz úı men aýyl ortalyǵyna báıterektiń músini ornatylǵan bolatyn.

Túlkibas aýdanynyń ortaly­ǵyn­daǵy Abaı atyndaǵy mektep-lıseıiniń 20 jyl burynǵy túlekteri turǵyn úıge qol jetkize almaı júrgen kópbalaly otbasyǵa 4 bólmeli baspana syılady. Otaǵasynyń múgedektigi bar otbasy 13 jyl jaldamaly páterde turyp kelgen. Budan ózge, aýdandaǵy Qaraǵashty aýylynda Daýan jalpy orta mektebiniń túlekteri tórt birdeı múmkindigi shekteýli jany bar Tájibaevtar otbasynyń qulap qalǵan úıin qaıta turǵyzyp, baspanasyn jańartyp, ortalyq meshittiń jylý júıesin júrgizip bergen. Al Túrkistan qalasynyń jastary jalǵyzbasty, kópbalaly anaǵa úı syılady. «Bekzat» shaǵyn aýdanynyń 1990 jyly tý­ǵan jigitteri 6 balanyń anasyna jańa úı soǵyp, tartý etti. Aıta keter­li­gi, úıdiń qurylys jumystaryn de­meý­shiler men jigitter asarlatyp, ózderi júrgizgen. Buǵan deıin «Bekzat» shaǵyn aýdanynyń 1988 jáne 1989 jyly týǵan jigitteri Naýryz merekesi qarsańynda eki otbasynyń baspanaly bolýyna sebepshi bolǵan edi. Sondaı-aq Kentaý qalasyna qaras­ty Ashysaı aýyly №7 J.Jabaev mektebiniń 2001 jylǵy túlekteri saıabaqqa balalar oıyn alańshasyn ornatyp, bal­dyr­ǵandardy qýantty. Dál osyndaı tar­týdy 1984 jyly týǵan túlekter 9 mamyr – Jeńis kúnine oraı, aýyl par­kinde ornalasqan «Máńgilik alaý» mo­nýmentin qaıta jańartyp, Uly Je­ńistiń 76 jyldyǵyna keremet syı jasaǵan bolatyn. Tóle bı aýdany Qaınar eldi mekeniniń «Qaınar» jalpy orta mektebiniń 20 jyl buryn túlep ushqan shákirtteri «Týǵan jerge týyńdy tik» marafony aıasynda aýyldyń ataýy jazylǵan kireberis qaqpa ornatyp, arnaıy ashylý saltanatyn ótkizdi. Qazyǵurt aýdanynda bilim uıasynan osydan 20 jyl buryn túlep ushqan Qanysh Sátbaev mektebiniń shákirtteri ózderi bilim alǵan mektepke zamanaýı, quny 4 mln teńgelik jazǵy sport alańshasyn salyp berdi.

Qaıyrymdylyq sharalary jer­gi­likti máslıhat depýtattary tara­pynan da jasalýda. Mysaly, Jetisaı aýdandyq máslıhatynyń hatshysy, Nur Otan partııasynan saılanǵan aýdan­dyq máslıhat depýtaty Álıhan Ýtanov otbasynyń atynan «Asyqata» jalpy orta mektebine zamanaýı sport alań­shasyn salyp berdi. Shaǵyn fýtbol, voleıbol jáne basketbol oınaýǵa bolatyn nysannyń ashylý saltanatynda depýtat búgingi jetken jetistikterdiń barlyǵy da mektepten alǵan bilim men tárbıeniń arqasy ekenin atap ótti. «Biz bul mektepti bitirip ketkenimizben qazir bizdiń per­zent­­terimiz, nemerelerimiz osynda bilim alyp jatyr. Keleshekte túrli jyl­darda mektep bitirgen túlekter jı­nalyp, ózderi oqyǵan mektepterine osyndaı alańshalar salyp, kómek berip otyrsa eken degen nıettemiz», deıdi zań ǵylymdarynyń doktory, professor, Joǵarǵy Sot janyndaǵy ǵylymı-konsýltatıvtik keńestiń múshesi Muqtarhan Ýtanov.

Báıdibek aýdany, Keńestóbe aýy­lyn­da oblystyq máslıhat depýtaty, kásipker Ǵabıden Qapalbaevtyń demeýshiligimen salynǵan zamanaýı shaǵyn fýtbol alańshasy paıdalanýǵa berildi. Fýtboldy jaqsy kóretin aýyl jastary úshin bul – tamasha syılyq. Iаǵnı shynyǵamyn, shyńdalamyn degen aýyl jastary úshin bul alańshanyń esigi árdaıym ashyq bolmaq. Bul óńir­de­gi qaıyrymdylyq jáne aýyldyń gúl­den­ýine úles qosý maqsatyndaǵy is-sharalardyń birqatary ǵana jáne osy baǵyttaǵy ıgi ister jalǵasyn tabatyny sózsiz.