10 Qańtar, 2014

О́timdi ónim

205 ret kórsetildi

Saýda oryndarynan «KEMMI-diń»  ónimderin satyp alǵan kezde nemese dastarqan basynda tamaqtanyp otyryp biz ylǵı da «Nan jaıyp, kespe kesýge ýaqytyń jetpeı asyqqanda nemese jalpy jumysbasty áıelderge jaqsy. Sonda bul jaıma juqa nan, kespelerdi  kim jasaıdy eken ózi?» dep  oılap júretinbiz. Sóıtip, kásiporynnyń bas dırektory Andreı Krıgermen  kezdestik. Taǵy da bir alys issapardan kelip otyrǵan beti eken. Bizdi jylyshyraıly, jarqyn kóńildi, burynnan biletin adamdaı qarsy aldy.

– Biz otbasymyz, áke-sheshem bárimiz Germanııa jaqqa kóship ketsek te, osy eldiń, osy jerdiń týmasy, aýylda ósken jergilikti nemis ultynyń ókilderimiz ǵoı. Oblystaǵy Sharbaqty aýdanynyń Orlovka aýylynda qazaqtar arasynda, qarapaıym otbasynda óstik, – deıdi Andreı Krıger.

Saýda oryndarynan «KEMMI-diń»  ónimderin satyp alǵan kezde nemese dastarqan basynda tamaqtanyp otyryp biz ylǵı da «Nan jaıyp, kespe kesýge ýaqytyń jetpeı asyqqanda nemese jalpy jumysbasty áıelderge jaqsy. Sonda bul jaıma juqa nan, kespelerdi  kim jasaıdy eken ózi?» dep  oılap júretinbiz. Sóıtip, kásiporynnyń bas dırektory Andreı Krıgermen  kezdestik. Taǵy da bir alys issapardan kelip otyrǵan beti eken. Bizdi jylyshyraıly, jarqyn kóńildi, burynnan biletin adamdaı qarsy aldy.

– Biz otbasymyz, áke-sheshem bárimiz Germanııa jaqqa kóship ketsek te, osy eldiń, osy jerdiń týmasy, aýylda ósken jergilikti nemis ultynyń ókilderimiz ǵoı. Oblystaǵy Sharbaqty aýdanynyń Orlovka aýylynda qazaqtar arasynda, qarapaıym otbasynda óstik, – deıdi Andreı Krıger.

Kásiporyn qaqpasynan ishke engen bette-aq kórinip tur: aınala tap-taza, tap-tuınaqtaı. Ybyrsyp, shashylyp jatqan qoqys joq. Nemis halqynyń biz úırener, úlgi alar órkenıettik tártibi, talaby degen osy. Qarap turyp, shyn máninde rıza bolasyń.

– Búgingi zaman bárimizden, Prezıdent Nursultan Nazarbaev aıtqandaı, kóp eńbek etýdi qajet etedi. Elimiz ekonomıkasy kúnnen-kúnge ósýde. О́zińiz aıtqandaı, tipti, jaıma, kespemen as daıyndaýǵa da ýaqyt jetpeıtini bar. Al, úıińizde «KEMMI» bolsa, esh ýaıymdamaısyz, – dep ázildeı kúldi kásiporyn basshysy.

«90-jyldary, elimizde kásipkerlikke, ózińniń jeke sharýańmen aınalysýǵa múmkindik ashylǵan kezde makaron ónimderin shyǵarýdy qolǵa aldyq. Sol kezdegi naryq sheńberine qarasaq, bári de makaron shyǵarǵysh bolyp ketti. Biz etke jaıma nan salyp jeıtin, kespe kóje jasaıtyn qazaqtar arasynda óstik qoı. Úıde anamyz da kórshilerden kórip et asyp, jaıma salyp as ázirleıtin. Jergilikti jerde makaronnan góri jaıma nan men kes­pege suranys bolatynyn isti bastamaı jatyp-aq bildik», – dedi Andreı áńgimesin jalǵastyryp. Al, búginde «KEMMI» kompanııasy elimizdegi jaıma nan, laǵman, sorpaly kespe jáne makaron ónimderiniń kóshbasshy óndirýshisi bolyp otyr. О́ziniń "KEMMI" atty jeke taýarlyq belgisi bar. О́nimderi elimizdiń barlyq óńirlerine, Qyrǵyzstanǵa, Germanııaǵa, Reseıge jetkizilýde.

Jalpy, kompanııanyń jumysy 1997 jyly bastaldy. Ol kezde qytaılardan kórip, tez daıyndalatyn kes­pe de jasady. Biraq, sol kezden-aq, qazaq halqynyń ulttyq asy – etke salatyn jaıma juqa nan, úı kespesin jáne laǵman daıyndaý únemi «KEMMI-diń» oıynda júrdi. Al, qazirgi kúnderi kásiporynda jaıma nan, kespe daıyndaý úshin álemdegi aldyńǵy qatarly Ońtústik Koreıa, Italııa, Germanııa kásiporyndary jabdyqtarynyń úlgileri qoldanylady. Tipti, kompanııa bul taǵamdardy jasaýda óziniń jeke jelisin quryp, alǵashqy eksklıýzıvti ónimderin shyǵara bastady.

– Bul – noý-haý! Iаǵnı, biz jaıma nan, kespe jasaý óndirisinde kópshilik áli bile bermeıtin, basqalardyń aldynda básekeli bolatyn erekshe tehnologııa jasap shyqtyq. О́zimiz jasaǵan ónimderimizdi Reseıdiń talaı halyqaralyq kórmelerine alyp bardyq. Bir qyzyǵy, olar biz jasaǵan jaıma nanǵa qarap «bul kvadrattar ne ózi?» dep tórtburyshtalyp kesilgen jaımalarǵa tańdanyspen qarap turady, – dedi A.Krıger bizben birge kásiporyn ishin aralap kórsetip júrip.

Kásiporyn túgelimen avtomattandyryl­ǵan. Jansúısinerlik muntazdaı tazalyq. Aınala tártip. Barlyǵy robot, kompıýter, jaıma nan, kespe jasaý úshin tetikterdi basyp qalsań boldy. Ulttyq taǵamdar óndirisindegi Andreı Krıgerdiń boljamy durysqa shyǵyp, tutynýshylar bul ónimderdi jyly qabaqpen qarsy aldy. Jumysbasty qyz-kelinshekter de qoraptaǵy daıyn qamyr turǵanda, undy ıleý úshin kóp kúsh jumsaýdyń qajeti joǵyn túsine bastady. Sapaly, dámdi. Al, kásiporyn jelileri arqyly jasalynǵan jaıma nan, kespeni úıde daıyndaý múmkin emes, sebebi, mashına qamyrdy bir sharshy santımetrge 120 kelilik qysymmen ıleıdi. О́nimderdi daıyndaýǵa 01-01 nómirimen tehsharttar (TSh) quryldy, sáıkestilik sertıfıkattary alyndy. Qazirgi ýaqytta «KEMMI» suranysymen qurylyp, iske asyrylǵan osy ónimniń ST № 001 memlekettik jeke standarty bar.

«KEMMI» ónimderin daıyndaý ońaı emes ekenine kóz jetkizdik. Kompanııa óz qaramaǵyna túriktiń dıirmen keshenin satyp alypty. Endi «KEMMI» óziniń jeke joǵary sortty unyn óndirýde. Sapaly ónimniń daıyndalýyna negiz degen osy. Bul unnyń negizine bıdaıdyń alýan túrliligi zor áser tıgizedi, qatty jáne jumsaqqa jaqyn bul bıdaıdyń ósýine soltústikte jatqan Pavlodar jeriniń aýa raıy jaqsy yqpal etedi.

– Jerimizdiń tabıǵatyn, odan shyqqan tabıǵı ónimderdi paıdalana bilýimiz kerek. Sondyqtan, bizdiń ónimderimiz esh qospasyz jasalady, – deıdi A.Krıger.

Joǵary sortty undy óndire otyryp, «KEMMI» kompanııa­sy jaıma nan, kespemen qatar, tuty­nýshylar júregin makaron ónim­derimen jaý­laýdy josparlaǵan. Bú­gin­gi kúnniń ózinde, jeke kompıýter­men basqarylatyn nemistik «Bıýller» kompanııasy jelisinde, makaron ónim­deriniń 20-ǵa tarta túri óndiriledi. Bul ónim tutynýshylar arasynda úl­­ken suranysqa ıe. Biz kelgende kór­­genimizdeı, kásiporyn qazir jańa óndi­ristik sehtardy salyp jatyr. Iаǵ­nı  óz ónimderin óz elimizben qatar, Reseı, Germanııa dúkenderine jetki­zedi.

Daıyn jaıma nandy, kespeni qoraptarǵa salý kezinde muqııat bolý kerek. О́te názik ónimder. Sol sebepten de arnaıy «KEMMI» úshin álemdik deńgeıdegi aldyńǵy qatarly mashına jasaý zaýyty konstrýktorlar syzbalarymen daıyndalǵan qurylǵy ornalastyrdyq, dedi kásiporyn basshysy bizge  jumys barysyn ózi kórsetip.  Al, oramdardy jetkizýde, «KEMMI» mamandarynyń suranystaryn qanaǵattandyratyn, joǵary jáne tómen temperatýralarǵa tózimdi oramdardy daıyndaıtyn kompanııalarǵa artyqshylyq beriledi. Oramdy taný ońaı, ol jasandy ónimderden qorǵanýǵa múmkindik beredi. «KEMMI» kespesi uzaq merzim boıy saqtalady.

– Bizdiń kásiporyn jumysshylary arnaıy  avtobýstarmen jumysqa keledi. Olar 4 aýysymda jumys jasaıdy. Kúni-túni ashana qyzmet etedi. Kompanııanyń óz jylyjaıy, kókónis qoımasy bar. Sondyqtan da ashanada dámdi, nárli taǵamdar ázirlenedi. Dúken bar. Jumysshylardyń arnaıy  jumys kıimderi bar. Dýsh bólmeleri jasalǵan.  Jumys ornynda jáne eńbek qaýipsizdigi elimizdiń Eńbek kodeksine sáıkes uıymdastyrylǵan, arnaıy qurylǵan qyzmet qaýipsizdik jaǵdaıyn baqylaıdy. Jalaqy aı saıyn tólenedi, –dedi áńgimege aralasqan  kompanııanyń atqarýshy dırektory Ekaterına Vasılevna. Al, Andreı Krıgerdi mazalaıtyny bilikti, bilimdi jas mamandardyń jetpeıtini. О́ndiris esigi olarǵa árqashan ashyq. Jumys qoly jetpeı jatady. Elimizde tabys kózin tapqysy keletin adamǵa  jumys  bar. Bizdiń kásiporynda jumys jasaımyn degen adamdarǵa, ásirese, jastarǵa barlyq jaǵdaı jasalǵan. Kelińder, eńbek etińder jastar dep otyr, kásiporyn basshysy. Bul kásiporynda tamyr-tanystyq, saýda-sattyq, bireýdiń eńbegimen kún kórý, urlyq-qarlyq, tekserý oryndary keldi eken dep jalpaqtaý, jylpostyq joq. Tek elimizdiń zańdaryna sáıkes jumys júrgiziledi, qatań tártip, talaptyń naǵyz órkenıetti úrdisi, úlgisin kóresiz. Andreı Krıgerdiń  naǵyz isker, tek jumystyń, istiń adamy atanǵan, naǵyz órkenıetti oılaıtyn kásipker ekenine tánti bolasyz. Alda jumys jos­pary, boı kóteretin qurylys jospar-jobalary jeterlik eken.

– Prezıdentimiz Nursultan Nazar­baev «Qazaqstan-2050» Strategııasynda  aldymyzǵa álemniń ekonomıkasy  damyǵan 30 eliniń qataryna qosylý jóninde aýqymdy maqsat qoıdy. Elbasynyń «Qýatty ekonomıka degenimiz kásipkerliktiń qýattylyǵy, otandyq kásiporyndardyń básekege qabilettiliginiń joǵarylyǵy, olar­dyń kooperasııasy. Men otan­dyq bıznesti qoldaýdy Jańa saıa­sı baǵdardyń mańyzy jaǵynan ekin­shi baǵyty retinde belgiledim» dege­nin árdaıym nazarda ustaımyn. Elimizde kásipkerlerge Elbasynyń arqasynda únemi qoldaý kórsetilip keledi. Sol úshin alǵys aıtqym keledi. Bıznestiń ashyqtyǵy men ony júrgizý úshin jeńildetilgen jaǵdaı týǵyzý jónindegi reformalardyń kóshbasshysy sanalady. Biryńǵaı ekonomıkalyq keńistikke jáne keleshekte Eýrazııalyq ekonomıkalyq odaqqa qatysý strategııalyq turǵyda, árıne, tıimdi ekeni sózsiz. Bıznestiń áleýmettik jaýapkershiligi de bizdiń  moınymyzda tur. Kásipkerler ulttyq bıznesti damytýǵa aldaǵy ýaqytta úles qosamyz, – dedi qoshtasarda kásiporyn basshysy.

Farıda BYQAI,

«Egemen Qazaqstan».

PAVLODAR.

 

Sońǵy jańalyqtar

Jetim kórseń, jebeı júr

Aımaqtar • Keshe

Ar aldynda arylý

Rýhanııat • Keshe

Talanttar Otanyn tastap ketkende...

Rýhanııat • Keshe

Kedeı elderge kómek

Ekonomıka • Keshe

Ǵasyr ájimi

О́ner • Keshe

Ǵazymbektiń ǵazız beınesi

Aımaqtar • Keshe

Almatyǵa jaryq qaıta berildi

Aımaqtar • Keshe

Uqsas jańalyqtar