Kollajdy jasaǵan Amangeldi Qııas, «EQ»
El Táýelsizdiginiń 30 jyldyǵy aıasynda uıymdastyrylyp otyrǵan úshinshi ulttyq halyq sanaǵy bıyl 1 qyrkúıekten bastalyp, 30 qazanǵa deıin jalǵasady. 2020 jyldyń qazan aıynda ótedi dep josparlanǵan sanaq dúnıe júzin dúrliktirgen pandemııaǵa baılanysty 2021 jylǵa aýystyrylǵan bolatyn.
Halyq sanaǵy elimizdegi áleýmettik-ekonomıkalyq ahýal jaıly naqty aqparat jınaýǵa múmkindik beretinin atap ótken bıýro basshysy bıylǵy sanaqtyń BUU jarııalaǵan halyq jáne turǵyn úı qory sanaqtaryn ótkizý boıynsha eýropalyq statıstıkter konferensııasynyń usynymdaryna sáıkes júrgiziletinin de eske salyp ótti.
Halyq sanaǵy barysynda naqty qandaı derekterge qol jetkiziletinine jeke-jeke toqtalǵan N.Aıdapkelov josparlanǵan mańyzdy naýqannyń maqsat-mindetterin de tarqatyp aıtty.
«Sanaqtyń mańyzdylyǵy tek halyq sany týraly derekter alýmen shektelmeıdi. Bul naýqan eldegi demografııalyq, áleýmettik, demokratııalyq, memleketimizdiń saıası damýyna qatysty keń kólemdi ári naqty aqparat jınaýǵa múmindik beredi. Iаǵnı adamǵa baılanysty, onyń bilim deńgeıine, densaýlyǵyna, nekedegi jaǵdaıyna, otbasy qurylymyna, jumys isteýi, tabys kózi, turǵylyqty jerdegi úı jaıyna baılanysty suraqtardy qamtıtyn tolyqqandy aqparat jınalady», dedi bıýro basshysy.
Brıfıng barysynda eldegi kúrdeli epıdemııalyq ahýaldy eske salyp, «Osyndaı qıyn kezde sanaq ótkizýdiń qajettiligi qansha?» degen jýrnalısterdiń suraǵyna jaýap bergen spıker: «Bıyl álemniń 61 elinde halyq sanaǵy ótedi. Sanaq júrgizetin memleketterdiń arasynda Reseı Federasııasy da bar. Bıýdjettiń bir bóligi jumsaldy, uıymdastyrý máseleleri joǵary deńgeıde sheshildi. Sondyqtan halyq sanaǵyn keıinge qaldyrýǵa bolmaıdy», dedi.
N.Aıdapkelov sondaı-aq epıdemııalyq jaǵdaıǵa baılanysty jan-jaqty daıyndyq jumystarynyń júrgizilgenin aıtyp ótti.
«Sanaq kezinde turǵyndardy aralaý úshin tek vaksına saldyrǵan adamdardy tartamyz, olardy qorǵanys quraldarymen tolyq qamtamasyz etemiz, qashyqtyqty saqtaý úshin arnaıy oqytamyz. Osylaısha, mańyzdy naýqan kezinde indettiń órship ketpeýi úshin ózimizdi de, azamattardy da qorǵaımyz», dedi ol.
Barlyq aqparattyń árbir eldi meken boıynsha jeke jınalatynyn eskertip ótken spıker memlekettik organdardyń derekter bazasynan alynatyn málimetterdiń sanaq nátıjeleri úshin jetkiliksiz ekenin málimdedi. Onyń aıtýynsha, memlekettik bazadaǵy aqparattar tolyq emes.
«Sanaq halyq sanyn shyǵarý úshin ǵana ótkizilmeıdi. Bizge turǵyndardyń bilim deńgeıi, tilderdi bilýi, neke jaǵdaıy, otbasy qurylymyna qatysty adam ómiriniń barlyq aspektileri boıynsha sapaly derekter alý mańyzdy. Sebebi sanaq kezinde azamattardyń tirshilikterinde qandaı áleýmettik shekteýler bar, sheshimin tappaǵan eńbek máseleleri qandaı, halyqtyń negizgi tabys kózderi nede degen mańyzdy suraqtarǵa jaýap alynady. Sondyqtan búkil álem naqty qysqa ýaqytta halyqtyń jaǵdaıyn jazyp alý jáne bolashaqta demografııalyq, ekonomıkalyq taldaý úshin paıdalanylatyn derekterdi alý úshin sanaq júrgizedi. Bul óz kezeginde memlekettik organdarǵa sanaq kezinde alynǵan derekterdi áleýmettik baǵdarlamalar jasaýǵa, aýmaqtardy damytýǵa, tipti árbir azamattyń tynys-tirshiligin jeńildetý úshin qoldanýǵa kómektesedi», dedi spıker.
Qazirgi kezde sanaqqa daıyndyq jumystary aıaqtalyp, qyrkúıek aıynan bastap osy jumysqa jumyldyrylatyn azamattardy oqytý prosesi júrgiziledi. Bıylǵy sanaq 1 qyrkúıek pen 15 qazan aralyǵynda onlaın formatta jáne 1 qazan 30 qazan aralyǵynda jalpy saýaldama túrinde ótkiziledi. Sanaq kezinde turǵyndarǵa jalpy 91 suraq qoıylady. Bıylǵy saýaldama azamattardyń tirshilik áreketiniń shektelýi, pandemııaǵa baılanysty, QR aýmaǵynda ýaqytsha turatyn azamattar týraly jáne kóshi-qon, jumyspen qamtylý, neke jaǵdaılaryna, tilderdi meńgerý, tabys kózderine qatysty suraqtarmen tolyqtyrylǵan. Al suraqtardyń barlyǵy Qazaqstandaǵy halyq sanaǵyna qatysty halyqaralyq uıymdardyń sarapshylarynyń jáne elimizdiń memlekettik organdarynyń kelisiminen ótken.
