Ekonomıka • 14 Qazan, 2021

Munaı rekordtyq jaǵdaıda qymbattady

179 ret kórsetildi

Munaı baǵasy sońǵy úsh jylda bolmaǵan mejege jetti. ICE Futures londondyq bırjasyndaǵy Brent markaly munaıdyń quny 2,03 paıyzǵa qymbattap, barreline 84,06 dollarǵa jetken. Nıý-Iork taýar bırjasyndaǵy WTI munaıynyń baǵasy da barreline 80,95 dollarǵa ósken. Bul aldyńǵy sessııamen salystyrǵanda 1,59 paıyzǵa joǵary.

Sarapshylar munaı baǵasy­nyń qymbattaýyna qatysty sebepti túrli jaǵdaıdan izdeıdi. Olardyń birqatary «qara altyn» qunynyń ósýine tabıǵı gazdyń qymbattaýy áser etti dep esepteıdi. Qazir Eýropada gazdyń baǵasy aspandap tur: 6 qazanda TTF nıderland habyn­daǵy saýda kezinde gaz baǵasy myń tekshe metrge 1900 dollardan asyp túsip, tarıhı rekord jasady. Jalpy, 1 shildeden beri Eýropada gaz baǵasy 4 márte qymbattaǵan. Osydan kelip treıderler munaıdy balama taýar retinde tutyna bastaǵan.

Sonymen qatar munaıǵa degen suranystyń da arta túsýi – baǵa sharyqtaýyna óz áserin tıgizbeı qoımaıdy. Ja­qyn­da ótken OPEK+ qatysýshy elderiniń otyrysynda Ener­getıka mınıstri Maǵzum Myr­zaǵalıev Qazaqstannyń kelesi aılarda munaı óndirisin arttyratynyn málimdegen edi.

«Otyrys qorytyndysy bo­ıynsha kelisimge qatysýshylar shekteýlerdi alyp tastamaıynsha táýligine 400 myń barrel bolatyn qazirgi óndiris deńgeıin ujymdyq túrde ósirý týraly sheshim qabyldandy», delingen mınıstrlik taratqan aqparatta. Bul sheshim aıasynda Qazaqstan qazan aıynda táýligine 1,524 mln barrel munaı óndirýi tıis. Tıisinshe, ár aı saıyn óndiris kólemi táýligine 16 myń barrelge artyp otyrady.

Munaı qymbattaǵan saıyn «teńge nege kúsheımeıdi?» deı­tin dástúrli saýal týyndaıdy.

«Munaı baǵasy óte mańyzdy rólge ıe, biraq bul basty faktor emes. Teńge baǵamyna áset etetin syrtqy faktorlar qatarynda munaı baǵasynan bólek DXT ındeksi túrindegi dollar baǵasy, saýda seriktes el­deriniń ekonomıkalyq jaǵ­daıy jáne geosaıası ahýal bar. Ishki faktorlar – tólem balansy kórsetkishteriniń dınamı­ka­syndaǵy ózgerister, salyq ap­ta­lary, túrli maýsymdyq jaǵ­daı­lar jáne ekonomıkalyq bel­sen­dilik trendteri de yqpal etedi.

2020-2021 jyldary munaı baǵasy tómen, soǵan qaramastan teńge quny áldeqaıda myǵym bolǵan sátter jıi ushyrasty. Bul kezeńder – 2020 jyldyń mamyr-shilde aralyǵy: Brent markasynyń baǵasy – barreline 29-44 dollar, al teńge baǵamy – 397-410. Sondaı-aq bıyl aqpanda munaı baǵasy barreline 60-65 dollar bolyp turdy, al teńge – 415-417», dep jazady tele­gramdaǵy Tengenomika kanaly.

Munaı baǵasyna qatysty Ulttyq bank tóraǵasynyń orynbasary Álııa Moldabekova da túsinikteme bergen. Onyń aıtýynsha, Eýropa men Azııada jylý berý maýsymy qarsańynda gaz qymbattap ketip, nátıjesinde kóp kompanııa munaı tutynýǵa kúrt aýysqan. «Ida» daýylynan keıingi Meksıka shyǵanaǵyndaǵy óndiristiń baıaýlap qalýy da – kóp faktordyń biri.

«Ulttyq valıýta úshin ir­geli faktorlardyń biri bolyp tabylatyn munaı baǵasy teń­gege sózsiz qoldaý kórset­ti. Alaı­da sheteldik valıýtaǵa jal­ǵasyp otyrǵan ishki sura­nys jáne jahandyq qarjy na­ryq­taryndaǵy kúshti teris sen­tı­ment teńge serpinindegi basym faktorlarǵa aınaldy. Birinshiden, AQSh memlekettik baǵaly qaǵazdary kiristiliginiń ósýi jáne dollardyń jahandyq deńgeıde nyǵaıýy damýshy el­derdiń valıýtalaryna qysym kórsetti. Munaı baǵasynyń aıtarlyqtaı ósýine qaramastan, damyǵan jáne damýshy elder­diń shıkizat ekonomıkasy valıýta­larynyń kópshiligi teris aımaqta boldy. Kanada dollary – 0,5, Norvegııa krony – 0,6, Indonezııa rýpııasy 0,3 paıyzǵa álsire­di. Sonymen birge ekonomıka­lyq belsendiliktiń qalpyna kelýi jáne ımporttyń ósýi teńgeniń nyǵaıýyn shekteıdi» deıdi Á.Moldabekova.

 

Sońǵy jańalyqtar

Beısenbige arnalǵan aýa raıy boljamy

Aýa raıy • Búgin, 09:12

Besinshi orynǵa kóterildi

Sport • Búgin, 08:58

Jerlesimizge jankúıer bolaıyq

Sport • Búgin, 08:57

Eki belbeý sarapqa salynady

Sport • Búgin, 08:52

Golovkın-Alvares: Trılogııa qyrkúıekte ótedi

Kásipqoı boks • Búgin, 08:50

Fransııadan oljaly oraldy

Sport • Búgin, 08:49

О́render shyqty saıysqa

Sport • Búgin, 08:47

Sýperfınalda 5 medal jeńip aldy

Sport • Búgin, 08:45

Shaıyr «ılegen» sheber

Aımaqtar • Búgin, 08:43

Balǵyndardyń bilim básekesi

Bilim • Búgin, 08:40

Aqynǵa eskertkish qoıyldy

Qazaqstan • Búgin, 08:37

Ult ustazynyń ulaǵatty joly

Ahmet Baıtursynuly • Búgin, 08:30

Jastar bıznesti jaǵalap júr

Bıznes • Búgin, 08:27

Qoǵamnyń belsendiligi qajet

Referendým-2022 • Búgin, 08:24

Daýys berý – azamattyq paryz

Referendým-2022 • Búgin, 08:20

Baıqaýshylardyń róli basym

Referendým-2022 • Búgin, 08:18

Jastarǵa berilgen jańa múmkindik

Referendým-2022 • Búgin, 08:15

Sharýalar referendýmǵa qatysýǵa nıetti

Referendým-2022 • Búgin, 08:13

Call ortalyqtar – 7/24 rejimde

Referendým-2022 • Búgin, 08:10

Referendýmǵa daıyndyq kezeńderimen tanystyrdy

Referendým-2022 • Búgin, 08:06

Salyq salasyna ózgerister engiziledi

Úkimet • Búgin, 08:00

Ikbal álemi

Tanym • Keshe

Halyqaralyq uıymdardyń máni zor

Referendým-2022 • Keshe

Áskerdegi ádebı kún

Aımaqtar • Keshe

Damýdyń kilti

Qoǵam • Keshe

Infarkqa ıilmeýdiń joly kóp

Medısına • Keshe

Uqsas jańalyqtar