Ekonomıka • 14 Qazan, 2021

Munaı rekordtyq jaǵdaıda qymbattady

79 ret kórsetildi

Munaı baǵasy sońǵy úsh jylda bolmaǵan mejege jetti. ICE Futures londondyq bırjasyndaǵy Brent markaly munaıdyń quny 2,03 paıyzǵa qymbattap, barreline 84,06 dollarǵa jetken. Nıý-Iork taýar bırjasyndaǵy WTI munaıynyń baǵasy da barreline 80,95 dollarǵa ósken. Bul aldyńǵy sessııamen salystyrǵanda 1,59 paıyzǵa joǵary.

Sarapshylar munaı baǵasy­nyń qymbattaýyna qatysty sebepti túrli jaǵdaıdan izdeıdi. Olardyń birqatary «qara altyn» qunynyń ósýine tabıǵı gazdyń qymbattaýy áser etti dep esepteıdi. Qazir Eýropada gazdyń baǵasy aspandap tur: 6 qazanda TTF nıderland habyn­daǵy saýda kezinde gaz baǵasy myń tekshe metrge 1900 dollardan asyp túsip, tarıhı rekord jasady. Jalpy, 1 shildeden beri Eýropada gaz baǵasy 4 márte qymbattaǵan. Osydan kelip treıderler munaıdy balama taýar retinde tutyna bastaǵan.

Sonymen qatar munaıǵa degen suranystyń da arta túsýi – baǵa sharyqtaýyna óz áserin tıgizbeı qoımaıdy. Ja­qyn­da ótken OPEK+ qatysýshy elderiniń otyrysynda Ener­getıka mınıstri Maǵzum Myr­zaǵalıev Qazaqstannyń kelesi aılarda munaı óndirisin arttyratynyn málimdegen edi.

«Otyrys qorytyndysy bo­ıynsha kelisimge qatysýshylar shekteýlerdi alyp tastamaıynsha táýligine 400 myń barrel bolatyn qazirgi óndiris deńgeıin ujymdyq túrde ósirý týraly sheshim qabyldandy», delingen mınıstrlik taratqan aqparatta. Bul sheshim aıasynda Qazaqstan qazan aıynda táýligine 1,524 mln barrel munaı óndirýi tıis. Tıisinshe, ár aı saıyn óndiris kólemi táýligine 16 myń barrelge artyp otyrady.

Munaı qymbattaǵan saıyn «teńge nege kúsheımeıdi?» deı­tin dástúrli saýal týyndaıdy.

«Munaı baǵasy óte mańyzdy rólge ıe, biraq bul basty faktor emes. Teńge baǵamyna áset etetin syrtqy faktorlar qatarynda munaı baǵasynan bólek DXT ındeksi túrindegi dollar baǵasy, saýda seriktes el­deriniń ekonomıkalyq jaǵ­daıy jáne geosaıası ahýal bar. Ishki faktorlar – tólem balansy kórsetkishteriniń dınamı­ka­syndaǵy ózgerister, salyq ap­ta­lary, túrli maýsymdyq jaǵ­daı­lar jáne ekonomıkalyq bel­sen­dilik trendteri de yqpal etedi.

2020-2021 jyldary munaı baǵasy tómen, soǵan qaramastan teńge quny áldeqaıda myǵym bolǵan sátter jıi ushyrasty. Bul kezeńder – 2020 jyldyń mamyr-shilde aralyǵy: Brent markasynyń baǵasy – barreline 29-44 dollar, al teńge baǵamy – 397-410. Sondaı-aq bıyl aqpanda munaı baǵasy barreline 60-65 dollar bolyp turdy, al teńge – 415-417», dep jazady tele­gramdaǵy Tengenomika kanaly.

Munaı baǵasyna qatysty Ulttyq bank tóraǵasynyń orynbasary Álııa Moldabekova da túsinikteme bergen. Onyń aıtýynsha, Eýropa men Azııada jylý berý maýsymy qarsańynda gaz qymbattap ketip, nátıjesinde kóp kompanııa munaı tutynýǵa kúrt aýysqan. «Ida» daýylynan keıingi Meksıka shyǵanaǵyndaǵy óndiristiń baıaýlap qalýy da – kóp faktordyń biri.

«Ulttyq valıýta úshin ir­geli faktorlardyń biri bolyp tabylatyn munaı baǵasy teń­gege sózsiz qoldaý kórset­ti. Alaı­da sheteldik valıýtaǵa jal­ǵasyp otyrǵan ishki sura­nys jáne jahandyq qarjy na­ryq­taryndaǵy kúshti teris sen­tı­ment teńge serpinindegi basym faktorlarǵa aınaldy. Birinshiden, AQSh memlekettik baǵaly qaǵazdary kiristiliginiń ósýi jáne dollardyń jahandyq deńgeıde nyǵaıýy damýshy el­derdiń valıýtalaryna qysym kórsetti. Munaı baǵasynyń aıtarlyqtaı ósýine qaramastan, damyǵan jáne damýshy elder­diń shıkizat ekonomıkasy valıýta­larynyń kópshiligi teris aımaqta boldy. Kanada dollary – 0,5, Norvegııa krony – 0,6, Indonezııa rýpııasy 0,3 paıyzǵa álsire­di. Sonymen birge ekonomıka­lyq belsendiliktiń qalpyna kelýi jáne ımporttyń ósýi teńgeniń nyǵaıýyn shekteıdi» deıdi Á.Moldabekova.

 

Sońǵy jańalyqtar

Túrkistan oblysynda eki brakoner ustaldy

Aımaqtar • Búgin, 13:06

Efıopııada pilder qyrylyp jatyr

Álem • Búgin, 11:58

Qazaqstanda un óndirý kólemi tómendedi

Ekonomıka • Búgin, 11:45

Dastın Pore: Makgregor – ótken shaq

Jekpe-jek • Búgin, 11:40

Gazǵa aýysqan kólikter sany artty

Qazaqstan • Búgin, 10:50

Alvares aýyr salmaqta alypqa aınala ma?

Kásipqoı boks • Búgin, 10:35

Elimizde 62 myńnan astam bala vaksına aldy

Koronavırýs • Búgin, 10:00

Dollar qaıtadan qymbattaı bastady

Qarjy • Búgin, 09:55

Qazaqstanda karantındik sharalar kúsheıtiledi

Koronavırýs • Búgin, 09:40

Uqsas jańalyqtar