О́ner • 17 Qazan, 2021

Qushtarlyq qııaǵa qanat qaqtyrady

355 ret kórsetildi

Elorda tórinde taǵy bir jańa teatrdyń tusaýy kesildi. Qanattylar dep atalatyn bul aıryqsha teatr elimizdegi erekshe jandardyń talantyn ashýǵa baǵyttalyp otyr.

Múmkindigi shekteýli jandarǵa bógetsiz bolashaq qalyptastyrý – kún tártibinen túspeıtin másele. Oǵan Prezıdent Qasym-Jomart Toqaev ta aıryqsha mán berip, óziniń halyqqa arnaǵan Joldaýynda: «Qamqorlyǵynda múmkindigi shekteýli balalary bar otbasylarǵa erekshe kóńil bólinýi tıis» dep quzyrly organdarǵa naqty tapsyrmalar bergen bolatyn. Sondaı-aq Memleket basshysy Parlamenttiń VII shaqyrylymdaǵy birinshi otyrysynda ınklıýzıvti kedergisiz qoǵam qurýdyń, ınfraqurylymdyq qoljetimdilikti qamtamasyz etýdiń mańyzdylyǵyn atap ótti. Prezıdent mán bergen máseleniń búgingi tańda qoǵamda ońtaıly sheshim taýyp jatqany kóńilge qýanysh ornatady. Sonyń aıqyn bir mysaly – ótken jumada Nur-Sultan qalasy ákimdiginiń qoldaýymen Jastar teatry janynan qurylǵan Qanattylar ınklıýzıvti teatrynyń tusaýy kesildi. Elimizde tuńǵysh ret ashylyp otyrǵan erekshe jandarǵa arnalǵan teatr aqyn, Memlekettik syılyqtyń laýreaty Gúlnar Salyqbaıdyń «Qanattylar» mý­zykalyq-poetıkalyq qoıylymymen shymyldyǵyn túrdi. Jas teatrdyń tusaýkeserine Mádenıet jáne sport mınıstri Aqtoty Raıymqulova, Nur-Sultan qalasynyń ákimi Altaı Kólginov qatysty.

Fızıologııalyq erekshelikteri bar adamdardyń tasada jatqan talantyn ashý, olardy sahnada juldyzdaı jarqyratyp, kórermeniniń kózaıymy etýdi, qoǵam uzaq ýaqyt boıy baıqamaǵan múmkindikterin júzege asyrýdy maqsat tutqan jańa teatr­dyń jasaqtalýy da, ondaǵy iriktelip alyn­ǵan akterlerdiń ónerge, ómirge degen qushtarlyǵy da aıryqsha.

– Inklıýzıvti teatr ashý ıdeıasy kópten beri oıda júrgen armandarymnyń biri edi. Mádenıet jáne sport mınıstriniń shtattan tys keńesshisi bolǵannan keıin osy máseleni Aqtoty Raıymqulovaǵa aıtyp, óz usynystarymdy jetkizdim. Mınıstr oıymdy birden qoldady. Erekshe jandarǵa arnalǵan teatrdyń qurylýyna barlyq jaǵynan qoldaý bildiretindigin aıtty. Keıin bul másele Nur-Sultan qalasy ákimi Altaı Kólginovtiń tikeleı yqpal etýimen naqty iske asty. Búgin sol tarıhı sáttiń kýási bolyp otyrmyz. Qanattylar teatry arqyly elimizdegi talantty jas­tar­dyń basyn bir sahnada túıistirip, olardyń búginge deıin kópshilik bilmeı, baıqamaı kelgen ónerlerin jurt aldynda pash etip, el múmkindigi shekteýli dep sanaıtyn erekshe jandardan ónerdiń naǵyz juldyzyn jasap shyǵarý hám sol arqyly kórermenderimizdi boıyndaǵy baryna shúkirshilik ete bilýge úndegimiz, oı salǵymyz keldi. Sol armanym búgin oryn­dalǵandaı, – deıdi Qanattylar ın­klıý­­zıvti teatrynyń jetekshisi Arnur Ysqaqov.

Teatr jetekshisi atap ótkendeı, dál qazirgi ýaqytta teatr trýppasyna bar­lyǵy 18 akter qabyldanypty. Bul, árıne ázirge. Aldaǵy ýaqytta ónerli jandarmen teatr quramyn tolyqtyrý álbette kún tártibinde bar másele. Taǵy bir qýanyshty jańalyq – el ishinen erekshe talanttardy izdep qana qoımaı, bolashaqta elordadaǵy Qazaq Ulttyq óner ýnıversıteti ishinen erekshe jandardy akterlik mamandyq boıynsha kásibı túrde oqytyp, dıplom beretin arnaıy kafedra ashý máselesi qolǵa alynyp jatqanynan da habardar boldyq.

– Iá, bul týraly Mádenıet jáne sport mınıstri Aqtoty Rahmetollaqyzymen sóılesip, aqyldasyp kórdik. Jaqynda Qazaq Ulttyq óner ýnıversıteti janynan erekshe jandardy oqytatyn kafedra ashylatyn boldy. Alla jazsa, jaqyn kúnderi múmkindiginiń shekteýliligine qaramastan múmkin emesti múmkin etip júrgen ómirge shyn ińkár jandar kásibı bilim alyp, trýppa quramyn to­lyq­ty­ra­tyn bolady. Ázirge ujymda 18 akter bar. Olardyń 8-i qulaǵy nashar estıtin, 6 ónerpaz arbaǵa tańylǵan azamat bolsa, qalǵan úsheýiniń kózi kórmeıdi. Biraq soǵan qaramastan olardyń ónerge degen qushtarlyǵy da, sahnalyq tartym­dy­lyǵy da erekshe. Áý basta bul teatr­dy qurǵan kezde jekeleı emes, ártúr­li toptaǵy erekshe jandardyń basyn qos­qymyz keldi. Sol arqyly júreginde ja­lyn, kózinde oty bar jastarǵa jańa múm­kindik syılasaq deımiz. Árıne, bizge qu­ryla salyp, birden úlken teatrǵa aınalyp ketý qıyn. Sondyqtan da qala ákimimen aqyldasa otyryp, Jastar teatrynyń qanatynyń astynan óz óner ordamyzdy quratyn bolyp sheshim qabyldadyq. Bul jaǵynan Jastar teatry ujymy tarapynan kásibı turǵydan da, rýhanı turǵydan da úlken qamqorlyq, qoldaýdy sezindik, alǵysym sheksiz, dep jańa teatrdyń jetekshisi Arnur Ysqaqov oıyn ári qaraı tarqatty.

Iá, peshenege jazylǵan taǵdyr adamzat balasyna áý bastan-aq árqıly syı tartary belgili. Degenmen, qamshynyń sabyndaı ómirdi mándi ótkizý árkimge ortaq murat bolmaq. О́zgeden erek jandardyń osynaý almaǵaıyp álemde meıirim men Izgilikten jaralǵan qos qanaty bar. Sáýle-ǵumyrda sol uly sezimder barda máńgilik mahabbat saltanat qurary sózsiz... Jańa teatrdyń shymyldyǵyn ashqan G.Salyqbaıdyń «Qanattylar» dep atalatyn poetıkalyq qoıylymynyń basty leıtmotıvi negizinen osy oıdan tarqatylady. Erekshe jandardyń erekshe talantyn ashýǵa atsalysqan qoıylym rejısseri, Qazaq mádenıetiniń qaıratkeri Nurfat Vahıtov jańa spektakl jaıly bylaı dedi:

– Osydan jarty jyl buryn jańa da erekshe teatrdyń shymyldyǵyn ashatyn qoıylymǵa daıyndyqty bastaǵanda «Qandaı dramatýrııa, qandaı janrmen jumys istesek, sátti týyndy shyǵara alamyz?» degen kókeıde san suraq saırap turdy. «Klassıka durys pa álde folklor ma?» degendeı aldymyzdan kóp másele shyqty. Teatr basshylyǵymen otyryp aqyldastyq. Sońynda erekshe jandardyń ózderiniń ómiri, basynan keshken túrli oqıǵalary jaıly baıandaıtyn, olardyń ishki álemindegi qaıshylyqtar men kóńil túkpirindegi asyl armandary týraly sóz bolatyn arnaıy pesa jazǵyzý kerek degen sheshimge keldik. Sóıtip qazaqtyń talantty aqyny, Memlekettik syılyqtyń laýreaty Gúlnar Salyqbaıǵa qolqa saldyq. Nátıjesine ózderińiz kýásizder. Meni bir tánti etkeni – qoıylymǵa qatysqan árbir jannyń ónerge degen qushtarlyǵy. Kásibı bilim almasa da, olardyń sahnaǵa degen súıispenshiligi men ónerge degen sheksiz ińkárligi bizdiń ózimizdi tańǵaldyrdy. Árıne, teatr trýppasyna akter qabyldaǵanda irikteý boldy. Qansha úmitkerlerdiń arasynan janyp, jalyndap turǵan 18 talantty tańdap aldyq. Bir sózben aıtqanda, erekshe jandardyń arasynan erekshesin tańdadyq. О́ıtkeni sahnada jumys isteý úshin úlken qajyr men eńbek kerek. Sol jaýapkershilikti sezinetin, eńbektenýden jalyqpaıtyn rýhy myqty, sezimi sergek naǵyz talanttardy toptastyrýǵa tyrystyq. Olardyń bári erekshe. So­n­dyq­tan da olardyń ár áreketin sahnadan tamashalaý kórermenderimiz úshin de qyzyq bolady dep oılaımyz, – dep sózin sabaqtady qoıylym rejısseri.

Spektakl rejısseriniń sózinshe, jańa qoıylymda sahnalaý úshin 6 aı úzdiksiz daıyndyq júripti. Ár ta­lap­kerdi sahnaǵa beıimdeý, olardyń ózindik erekshe qyrlaryn ashý qyr­ýar qajyrdy talap etken. Soǵan qa­ra­mastan ónerge qushtar jandar bar­lyq qıyndyqty jeńip shyǵyp, kórer­me­ni­ne tamasha qoıylymdy tartý etti. Baıqaǵanymyzdaı, teatr quramyna tar­­tylǵan jandardyń bar­lyǵy shyny­men erekshe. Máselen, qoıy­lym­da basty rólde oınaıtyn Malıka Muq­ta­­rova esimdi qostanaılyq arý ar­baǵa tańylǵanyna qaramastan, 6 jyl boıy sahnada bı bılep, alys-jaqyn shetelderde ótetin festıval, baıqaýlarda óner kórsetip júrse, eki kózi birdeı kórmeıtin Júzbaı Serik – sýret áleminde baǵyn synyp júrgen talant. Osyndaı ónerli jandardyń basyn bir teatr tórinde túıistirgen shyǵarmashylyq ujym jańa qoıylymnyń premerasyn jarqyratyp ótkizdi. Spektaklde plastıka, qozǵalys, mýzyka, yrǵaq pen jaryq óte shynaıy oryndalǵany sonsha – ártister sahnada oınaǵannan góri shynaıy ómir súrgen sııaqty áser qaldyrdy. Bul, álbette esep­siz tógilgen mańdaı ter men ónerge degen shek­siz ińkárliktiń jemisi ekeni sózsiz.

– Sahnada óner kórsetý meniń ǵana emes, osy teatrǵa qabyldanǵan barlyq dostarymnyń armany bolǵany anyq. Mine, búgin sol armanymyz oryndaldy. Jasym 50-den assa da, sol bala kúngi armanyma qaıta oralǵandaı erekshe tolqyp turmyn. Ol kezde bul oı tek meniń qııalym sııaqty ǵana kórinse, búgin mine, sol aıaý­ly armanym aqıqatqa aınaldy. О́mirde barlyǵy múmkin ekenine taǵy da bir márte kóz jetkizip otyrmyn. Tek armanyńa adal bolyp, sol jolda eńbektenseń bolǵany. Múmkindigimizdiń shekteýliligine qara­mastan bizge sahna tórinde óner kórse­týge múmkindik syılaǵan barsha ıgi jan­darǵa aıtar alǵysymyz sheksiz. Bul – izdenisimizdiń basy ǵana. Alda áli talaı ju­mystarymyzben kórermenderimizdi tańǵaldyramyz dep oılaımyn, dep aǵy­nan jaryldy teatr akteri Júzbaı Serik.

Bir jarym saǵat júrgen qoıylym tek akterlerge ǵana emes, zalda otyrǵan kórermenderdiń kóńiline de erekshe qanat bitirgendeı. Spektakl sońynan sahna tórine shyǵyp sóz alǵan Mádenıet jáne sport mınıstri óz tolqynysyn jasyrmady:

– Táýelsizdigimizdiń 30 jyldyǵynda taǵy da bir erekshe teatr óz shymyldyǵyn túrip otyr. Bul – shynymen óner ále­mindegi aıryqsha oqıǵa. Qanattylar ınklıýzıvti teatry múmkindigi shekteýli jan­darǵa tamasha shyǵarmashylyq múm­­kindik pen qolaıly orta syılap otyr. Aldaǵy ýaqytta da túrli janr­lar­daǵy san alýan qoıylymdardy, kon­sertter men poetıkalyq keshterdi kópshilikke usynasyzdar dep senemin. Jyl saıyn elimizde qazan aıynyń ekinshi jeksenbisinde erekshe kútimdi qajet etetin jandar kúni atap ótiledi. Osy kúnniń qarsańynda Qanattylar teatrynyń tusaýkeseri erekshe ótkenin aıtqym keledi. Osy óner oqıǵasymen quttyqtaımyn sizderdi. Búgin sizder «qudaıǵa shúkir», «táýbe» degendi bári­mizdiń esimizge taǵy bir márte túsir­dińizder. Qoıylymnan oılanyp shy­ǵyp baramyz. Kóp rahmet sizderge! Qanat­taryńyz talmasyn! dep Aqtoty Raıymqulova shyǵarmashylyq ujymǵa aq jol tiledi.

Baılyǵymyz bar bizderdiń

jan atty,

Jan kónbeıdi tusaý menen noqtaǵa...

Táýelsizdik qurdasymyz qanatty,

О́mirimiz sál ózgeshe tek qana!

Osylaı dep qoıylym núktesin qoıǵan bas keıipker sózi shyn máninde Qanattylar teatrynyń urany ispetti. Jan jylýynan nár alyp, jan-jaǵyna izgilik pen meıirim shýaǵyn shashqan erekshe jandardyń ómiri ǵana emes, óneri de erekshe. О́zderine «Qanattylar» dep at bergen jas teatr ujymyna óner álemindegi qanattaryń talmasyn deıik endeshe!

Sońǵy jańalyqtar

Kaspıı teńizine úsh adam batyp ketken

Aımaqtar • Búgin, 21:18

Tekeli laı kóshkininen tazartylyp jatyr

Aımaqtar • Búgin, 19:53

Bıyl Almatyda myń jas baspanaly bolady

Aımaqtar • Búgin, 17:44

AQSh-ta shirkeýge shabýyl jasaldy

Oqıǵa • Búgin, 17:15

Batys Qazaqstanda jastar shtaby quryldy

Aımaqtar • Búgin, 16:23

Dollar qymbattady

Qarjy • Búgin, 15:55

Uqsas jańalyqtar