Aımaqtar • 19 Qazan, 2021

Barlyq salada ósim bar

57 ret kórsetildi

Túrkistan oblysynda týrızm salasy tarıhı-tanymdyq, emdik-saýyqtyrý jáne ekologııalyq bolyp, 3 baǵytta damyp keledi. Jyl sońyna deıin 38 týrıstik ınvestısııalyq joba júzege asady. Nátıjesinde, 1 050 jańa jumys orny ashylady dep kútilýde. Túrkistan qalasyna kelýshi týrıster sany da kóbeıgen. Bıylǵy toǵyz aıda 1,1 mln adam kelip, ótken jyldyń tıisti kezeńimen salystyrǵanda 5,6 ese artqan.

mamandardy daıarlaý, servıstik qyzmet kórsetý sapasyn jaqsartý maqsatynda Túrkistan qalasynda ashylǵan Halyqaralyq týrızm jáne meımandostyq ýnıversıtetinde 2 myńǵa jýyq jas bilim alýda. Ýnıversıtet stýdentteri halyqaralyq úlgidegi eki dıplom alady. Bul olarǵa óz mamandyǵy boıynsha álemniń kez kelgen núktesinde kedergisiz jumys isteýge múmkindik be­re­di. Búginde óńirge keletin qonaqtar, týrıstermen jumys júrgizetin gıd-ekskýrsovodtardyń bilikti kadrlar sanyn ulǵaıtý úshin 50 maman daıarlandy. Taý-shańǵy týrızmin damytý maqsatynda Tóle bı aýdanynda «Qasqasý týrıstik-rekreasııalyq ortalyǵy» salynady. Qazirgi tańda ınjenerlik ınfraqurylym qurylysy júrgizilýde. Oblys aýmaǵynda 1 663 tarıh jáne mádenı eskertkishter ornalasqan. Jalpy, týrızm salasy ǵana emes, sońǵy úsh jylda Túrkistanda 445 mlrd teńgege jańa 257 nysannyń qurylysy júrgizildi, onyń 230 mlrd teńgesi jeke ınvestısııalar esebinen. Al 123 nysannyń qurylysy aıaqtalǵan. Oblysta saýda, aýyl sharýashylyǵy, qurylys, ınvestısııa, shaǵyn jáne orta bıznes salalarynda ósim bar. О́ńirlik jalpy ónimniń kórsetkishi boıynsha oblys respýblıkada ekinshi orynda.

Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevqa óńirdiń áleýmettik-ekono­mı­ka­lyq damýynyń bıylǵy 9 aıdaǵy qorytyndylary týraly baıandaǵan oblys ákimi О́mirzaq Shókeev osyndaı derekter keltirdi. Prezıdent oblysta atqarylyp jatqan jumystarǵa oń baǵa berdi. Oblys ákimi ózine júktelgen fýnksııalar men mindetterin oryndaýy týraly jetinshi shaqyrylymdaǵy oblystyq máslıhat depýtattarynyń jáne Qoǵamdyq keńes aldynda da esep bergen bolatyn. Kóp­shilik esep berýdegi bul erekshelikti bir­lik pen bir maqsatta ortaq til tabysa jumys isteýdiń nátıjesine balap otyr. Oblys ákimi óz esebinde atqarylǵan istermen qatar mańyzdy josparlarmen de bólisti.

«Úsh jylda jalpy óńirlik ónim kólemi 41%-ǵa artyp, 2,4 trln teńgege jetti. О́nerkásip ónim kólemi 18%-ǵa, aýyl sharýashylyǵy 34%-ǵa, ınvestısııa 2,4 esege artty. 735,5 myń sharshy metr turǵyn úı paıdalanýǵa tapsyrylyp, ósim 90% boldy. Oblystyq bıýdjettiń kólemi 2 ese ulǵaıyp, 1,1 trln teńgeni qurady. Koronavırýs indetine baılanysty shekteýlerge qaramastan bıylǵy  8 aıynda oblystyń negizgi áleýmettik-ekonomıkalyq damý kórsetkishteriniń oń ósimi saqtaldy. Jalpy, óńirlik ónim kólemi 552,1 mlrd teńgeni nemese ótken jyldyń tıisti kezeńimen salystyrǵanda ósim 103,9%-dy qurady. Jyl qorytyndysymen 2,6 trln teńgege jetkizý josparlanýda», dedi oblys ákimi.

Sondaı-aq bıylǵy 8 aıda óńdeý ónerkásibinde 187,7 mlrd teńge ónim óndirilip, toqyma buıymdarynyń óndirisi – 2,5 esege, sýsyndar óndirý – 34,8%, qaǵaz buıymdarynyń óndirisi – 32,6%, tamaq ónimderi 5,8% ósken. Eńbek ónimdiligi jan basyna shaqqanda 27,5 myń dollar qurap, 5,8% artty. Onyń deńgeıin 106,3% jetkizý josparlanýda. Ýran jáne metallýrgııa óndirý kóleminiń 2,1%-ǵa artýy esebinen taý-ken ónerkásibi ónim kólemi 180 mlrd teńgeni qurady. Al aýyl sharýashylyǵynda 405,6 mlrd teńgeniń ónimi óndirilip, ótken jyldan 67,5 mlrd teńgege artqan. Kásipkerlik salasy boıynsha 143 166 shaǵyn jáne orta kásipkerlik sýbektilerimen 215 mlrd teńgeniń ónimi óndirilip, ótken jyldyń sáıkes kezeńimen salystyrǵanda 2 ese ósimdi qurap otyr. Oblys ákimi keltirgen derekke júginsek, óńirdiń ındýstrııalyq áleýetin jaqsartý maqsatynda 698,2 gektar aýmaqta 9 ındýstrııalyq aımaq qurylyp, ınfraqurylym tartylǵan. Indýstrııalyq aımaqtarda jalpy quny 37,1 mlrd teńge bolatyn, 4 293 jumys ornyn ashýǵa múmkindik beretin 59 joba júzege asyrylýda. Búginde 37 joba iske qosylyp, 1 572 jumys orny ashyldy, ınvestısııa kólemi – 27,8 mlrd teńge. Bıyl 683 jumys ornymen 6 jobany iske asyrý josparlanǵan. Bıznes-klımatty jaqsartý boıynsha iri jobalardy iske asyrýǵa oblysqa 321,7 mlrd teńge ınves­tı­sııa baǵyttalǵan, bul ótken jyldyń tıisti kezeńine qaraǵanda 20,2%-ǵa artyq.

Sondaı-aq bilim, densaýlyq saqtaý, mádenıet, sport salalaryn jáne jastar saıasatyn damytý jónindegi is-sharalar nátıjeli júzege asyrylýda. Mysaly, oblys boıynsha 18,2 mlrd teńgege 78 mekteptiń qurylysy júrgizilýde. Onyń ishinde, 70 mektep – oblystyq bıýdjet esebinen (16,1 mlrd tg.), 8 mektep – «Aýyl – el besigi» jobasymen (2,1 mlrd tg). Odan bólek, Túrkistan qalasynda 720 oryndyq Nazarbaev zııatkerlik mektebi salynýda. Halyqty sapaly aýyz sýmen qamtamasyz etý maqsatynda oblysta bıyl 60 sýmen jabdyqtaý nysanynyń qurylysyna bıýdjetten 12,7 mlrd teńge bólindi. Jyl qorytyndysynda aýyz sýmen qamtylǵan eldi mekenderdiń jalpy sany 710-ǵa jetip, qamtý kórsetkishi 93,3% bolady dep josparlanýda. Bul oraıda Qazyǵurt aýdanynda О́gem ózeninde kaskadty GES-pen birge sý qubyry qurylysy jobasy iske asyrylady. Joba quny – 130 mlrd teńge, iske asyrý merzimi – 2021-2025 jyldar. Qurylys barysynda 500 jumys orny ashylady. Jobany iske asyrý oblystyń ońtústik aımaqtaryndaǵy 1 mln adamdy turaqty aýyz sýmen qamtamasyz etýge múmkindik beredi. Jalpy, aldaǵy 5 jylda eldi mekender 100% aýyz sýmen qamtamasyz etiledi. Al gazben qamtylǵan eldi mekender sanyn bıyl 444-ke jetkizý, 5 jylda 85,4%-ǵa nemese 722 eldi mekendi qamtamasyz etý josparlanýda. Bıyl 58 elektrmen jabdyqtaý nysandarynyń qurylysyna 9,1 mlrd teńge bólingen. Jyl qorytyndysynda 16 eldi meken (23 500 halyq) sapaly jaryqpen qamtylatyn bolady. Sonymen qatar Túrkistan qalasynda memleket-jekemenshik árip­tes­tigi aıasynda jylý-energetıkalyq orta­lyǵy salynady. Bıýdjet esebinen tehnıkalyq-ekonomıkalyq negizdemesi jáne jobalaý-smetalyq qujattamasy ázirlenýde. Investısııa kólemi – 36,5 mlrd teńge. Qurylys barysynda 450 jańa jumys orny qurylady. Nátıjesinde, Túrkistan qalasy tolyq jylý jáne elektr qýatymen qamtylady. О́ńirdegi qurylys jumystarynyń kólemi 148,1 mlrd teńgeni qurap, 23,9%-ǵa artty, jyl sońyna deıin 305,9 mlrd teńgege jetkizý josparlanýda. Jyl qory­tyndysy bo­ıynsha jalpy 85 kóp­qabat­ty turǵyn úı nemese 328,3 myń sharshy metr paıdalanýǵa tapsyrylmaq. Iаǵnı 5 229 otbasy baspanaly bolady, onyń ishinde 708 páter – áleýmettik osal top­taǵy otbasylarǵa, 1 103 páter – az qam­tylǵan kópbalaly otbasylarǵa satyp alý quqyǵynsyz berilse, 3 418 páter áleý­mettik kredıttik páterler retinde jeńil­de­tilgen baǵamen satylatyn bolady.

О́ńirde atqarylǵan tirlik aýqymdy, erteńgi kúnniń enshisindegi jumystar da az emes. Bul oraıda Memleket basshysy sýmen qamtamasyz etý jumystaryn jáne aımaqtaǵy ózge de qolǵa alynǵan jobalardy kezeń-kezeńimen, ýaqtyly júrgizip, tııanaqty aıaqtaýdy tapsyrdy.

Sońǵy jańalyqtar

Qyrǵyzstanda tynyshtyq kúni ornady

Álem • Búgin, 12:30

Koronavırýstyń jańa shtammyna ataý berildi

Koronavırýs • Búgin, 11:37

Vaksına saldyrǵandar sany artty

Koronavırýs • Búgin, 09:35

Pavlodar oblylysy «qyzyl» aımaqtan shyqty

Koronavırýs • Búgin, 09:16

905 adamnan koronavırýs anyqtaldy

Koronavırýs • Búgin, 09:08

Bek pen Aıdos jattyǵýǵa kiristi

Kásipqoı boks • Keshe

Uqsas jańalyqtar