Rýhanııat • 20 Qazan, 2021

Aqyl alyby

146 ret kórsetildi

Adamzattyń alyby kim dese, qazaq oılanbaı «Abaı» deıtini anyq. О́ıtkeni onyń shólin basqan káýsar bulaǵy, tynysyn ashqan jupar aýasy, jylynar jalyn oty, týra joldy kórsetetin baǵdarshamy, boı túzer qubylanamasy – sol alyp aqyn. Danalyqtyń darııasyna bir shomylyp shyqsańyz, sizdiń ǵumyryńyzǵa tatıtyn ıgilik ózi-aq izdep keledi. Sýretshi Qýanysh Esirkeevtiń «Abaı» kartınasy osyny meńzep turǵandaı.

Uly Abaıdyń beınesin árkim ártúrli kóredi, ártúrli sezinedi. Munda tek onyń syrt­qy qalybyna emes, ishki jan-dertine degen kózqaras jatyr. Aqynnyń bekzada bolmysyn jazý-beıneleý ónerine ǵumyryn arnaǵan árbir sýretshiniń asqaq armany. Sodan da bolar, uly tulǵanyń daralyǵy men jan-jaqtylyǵyn sıpattaıtyn kóptegen kartına jazylyp, mú­sindik jáne grafıkalyq kompozısııalar jasaldy. Áli de úlken shyǵarmalar ómirge keletini daý­syz. Biz búgin sonyń birine toqtalyp otyrmyz.

Hakimniń ómiri men ónegesi qaraǵandylyq sýretshisi Qýanysh Esirkeevtiń shyǵarma­shylyǵyna arqaý bolypty. Sýretshi ádet­tegi kóshirme portretterden ózgerek, na­qyshy bólek portret jazǵan. Avtor keıipkerin óz qııalynyń jelisimen basqa deńgeıge kótergen.

Bul jerde shyǵarmashylyq shabyttyń qarqyndy prosesin anyq baıqaımyz. Qara­ńyzshy, kórkem portret-metafora grafıkalyq túrde oryndalǵan. Qolynda qalam men qaǵaz paraǵyn ustaǵan qazaqtyń uly oıshyly oıǵa batyp otyr. Sýretshi fondardy ádeıi bólshektep, pishindi kúsheıtedi. Keskindemeniń árbir sheti óziniń reńkimen belgilengen. Kóldeneń syzyqtar qatań vertıkaldarǵa qarama-qaıshy keledi. Bul da – qyzyq sheshim.

Qylqalam ıesi qanyq jáne qoıý tústerdi qoldana otyryp kompozısııadaǵy shıelenis pen aýyr sezimdi arttyrady. Uly Abaıdyń ar­tyndaǵy eki bólikten turatyn fon shynaıy álem men (oń jaqta jasyl-kók tústegi dala kórinisi) shyǵarmashylyq keńistikti (sol jaq­ta kúreń qyzyl túste) kórsetedi. Bul – aqyl aly­bynyń shyǵarmashylyq izdenis kezindegi keıpi. Janaryna uıalaǵan izgilikti qaǵazǵa quıyp otyr.

Sońǵy jańalyqtar

Qyrǵyzstanda tynyshtyq kúni ornady

Álem • Búgin, 12:30

Koronavırýstyń jańa shtammyna ataý berildi

Koronavırýs • Búgin, 11:37

Vaksına saldyrǵandar sany artty

Koronavırýs • Búgin, 09:35

Pavlodar oblylysy «qyzyl» aımaqtan shyqty

Koronavırýs • Búgin, 09:16

905 adamnan koronavırýs anyqtaldy

Koronavırýs • Búgin, 09:08

Bek pen Aıdos jattyǵýǵa kiristi

Kásipqoı boks • Keshe

Uqsas jańalyqtar