«Men qazaqtyń qyzymyn!» degen asqaq oıdy aıtyp, ulttyq namysyń men jigerińdi alystan-aq janyp jiberetin mynaý prınt-kúrteni kıip kóshede ketip bara jatqan sát kóz aldyǵa elestep, osynshama ǵajap sezim syılaıtyn sándi kúrteni Dıananyń daıyndap usynǵanyn astaryna japsyrylǵan saýda qaǵazy aıqyndap tur.
«Qazaqstanda jasalǵan»! Keýdege maqtanysh uıalatatyn biraýyz sózde altynnyń býy bar sekildi, áp-sátte býynymyz bosaı qaldy. «DB-art Sdelano v Kazahstane» degen brend belgisimen shyqqan ádemi qystyq kúrte ári sándi, ári jyly. Etıketkasyna telefon nómirin de jazypty, qyzyǵyp, satyp alǵysy kelgen adamnyń qolma-qol qońyraý shalýyna yńǵaıly. Otandyq ónimdi óristetýge qosqan úlesine rahmetimizdi aıttyq, jas kásipker meziretin bildirip, birden osy kúrteni ázirlep jatqan tigin sehyna shaqyrdy.
Keń aýlanyń ishindegi eki qabatty úıdiń ústińgi atshaptyrym zalyna tolyqtaı tigin sehy ornalasqan. On eki tiginshi bas kótermeı kúrte tigip otyr. Qyzyl-jasyl kúrtelerdiń daıyn bolǵany útiktelip, shetinen kıim ilgishke ilinip jatyr. Kúrtelerdiń jaǵasynda «DB-art» degen jazý japsyrylǵan. «DB-art degen ne?» dedik. «Ol men – Dıana Bazarovamyn» dep ózin qaıyra tanystyrdy kásipker. «Bul taýarlar osy jerden anaý irgeńde ornalasqan úlken bazarǵa baratyn bolar?» dep terezeden Almatynyń dáý baraholkasyn ıekpen nusqap Dıanaǵa qaradyq. «Joq. Reseıge ketedi». Tańyrqaǵanymyz suraýly júzimizden tanylǵan bolýy kerek, Dıana endi sharýasynyń jaıyn shıratyp aıta bastady.
Negizinen, kashemır, drap matalarmen jumys isteıtin Dıana sońǵy kezde sánge shyqqan prınt úlgilerge basymdyq bergen. «Jospar boıynsha bir aıdaǵy taýar kólemi 3500 birlikti quraıdy. Bilemin, bul sonshalyqty qomaqty kórsetkish bolmaýy múmkin, biraq meniń múmkindigimde bul óte aýqymdy jumys. Seh shaǵyn. Jumysshylardyń tapshylyǵynan osy birliktiń ózin áreń ıgerip otyrmyz. Taýardyń bári Reseıge ketedi. Sizge unaǵan kımeshegi bar kók kúrteni orystyń qyz-kelinshekteri pyshaq ústinen talasyp turyp alady. Nege ekenin bilmeımin, basqa ulttyń qyzdary bul kúrteni arnaıy izdep kelip suraıdy. Bul da naryqtyń biz túsinbeıtin bir qupııasy bolar.
Sehta 12 tiginshi, bir tehnolog, bir kıim pishetin maman jumys isteıdi. Kıim qandaı matadan, qandaı sán úlgisimen tigilýi kerek, qaı jerinde túımesi, qaltasy, sýreti bolady, sınteponnyń qalyńdyǵy qansha bolýy tıis – osynyń bárin tehnolog ekeýmiz aqyldasa otyryp saraptamasyn jasap, syzbasyn ázirleımiz. Bıyl sánge qandaı tús endi, qaı aımaq qandaı tústi unatady, uzyny kerek pe, qysqasy qajet pe, jalpy sıpat-sulbasyn ázirlep alǵan soń ǵana jumysty bastaımyz. Osy úlgi egjeı-tegjeıli talqydan ótip, tolyqtaı maquldanǵannan keıin bir úlgisi 2-3 nusqada tigilýge ketedi. Ol daıyn bolǵan soń qatesi men kemshiligin taǵy da talqylap, tolyqtyryp, pysyqtaımyz. Mamyq kúrteler eki-úsh qaıtara tigilip, minsiz qalypqa kelgennen keıin ǵana óndiriske joldama alady» deıdi D.Bazarova.
Mundaǵy Jansaıa esimdi eń sheber tiginshi kúnine 7 kúrte tigedi, qalǵandary 3 pen 5-tiń aralyǵynda tapsyrys oryndaıdy. Dıana jaqynda Túrkııada ótken jeńil ónerkásip salasyna arnalǵan halyqaralyq kórmege qatysyp qaıtty. Byltyr Koreıa kásipkerleri «Qazaqstan óndirisin órkendetýge kómektesemiz» dep elimizge arnaıy kelip, mata kórmesin uıymdastyrǵan bolatyn. Qystyq kúrtege arnalǵan sońǵy sándegi qalyń matalardy kásipker, negizinen, osyndaı salalyq kórmelerden satyp alady. Biraq shekara jaǵynan yńǵaıly bolǵandyqtan, matalardy Túrkııadan tasymaldaǵan tıimdi.
«DB-art» brendi Reseıdiń eń úlken ınternet saýda jelileriniń biri Wildberries-pen kelisimshart jasasqan. Dıananyń aıtýynsha, basqa eldermen salystyrǵanda, Qazaqstanda ınternet dúken jelisi damymaǵan, adamdar áli de bolsa bazardan, dúkenderden saýda jasaýdy jón sanaıdy, al Reseıde ekiniń biri Wildberries-ten kıinetinin maqtanyshpen aıtatyn kórinedi. «DB-art» taýarlary qazir básekemen ǵana ómir súretin Ozon, Amazon marketpleısterinen de kórinis tapty. Amazon-men kelisim jasaý degen sóz – bul álemdik saýda jelisiniń aınalymynan tabylý, sheksizdik álemimen tabysý, myń birlik taýardyń mıllıondarmen almasýy degen sóz. Búgingi 3 500 birliktiń 350 mln-ǵa nemese odan da kóp birlikke aınalýy degen sóz. Qansha óndirgiń keledi – óndir, tek naryqtyń jyldamdyǵyna ilese alsań, shań qaýyp, shashylyp qalmasań, bolǵany. Amazon-men kelisimge otyrǵannan keıin tek áıelderdiń qysqy kıimine ǵana baǵyttalǵan brend kompanııa endi erlerge arnalǵan kúrtelerdi de tige bastady.
– Biz, qyz-kelinshekter, óte qyzyq halyqpyz, – deıdi Dıana. – Salmaǵy – 80 kılo, 50-52 ólshemdegi kıim kıetin áıelder ınternet dúkenniń jarnamasyndaǵy symbaty men syny kelisken 46 ólshemdegi model qyzdyń ústindegi kıimge tapsyrys beredi. Bes bıeniń sabasyndaı jaıqalǵan, keń pishilgen denesine qaramaıdy, ol ózin sýrettegi 46 ólshemdegi qyz sekildi elestedi. Al tap osy jarnamaǵa 52-54 ólshemdegi kıimdi paıdalansaq, taýar ótpeıdi. Internet dúkenniń de jumbaǵy, qupııa qyry men syry kóp, únemi zertteý men saraptaýdy qajet etetin ózinshe jatqan bir álem ekenine endi kózim jetip júr.
Janyna bir tiginshini alyp, Dıananyń óz úıiniń jertólesinde bastalǵan shaǵyn kásip tórt jyldyń ishinde «DB-art» degen ataýdy ıelenip Reseı naryq alańyna aıaq basqan aýqymdy kompanııaǵa aınalyp úlgerdi. Bir mashınasy ekeý bolyp, bir tiginshiniń janyna taǵy 4-5-eýi jaıǵasqan soń, jertólege syımaı, jer alyp, bir jyldyń ishinde búgingi eki qabatty sehty saldy. Tigin mashınasyn alsa, jumyskeriniń jalaqysyn tóleı almaı, qymbattaý mataǵa qyzyqqanymen, qolynyń qysqalyǵynan satyp ala almaı qatal básekelestik jolynda talaı qınalsa da, qaısar minezdi qyz keri shegingen joq. Seh shaǵyn bolǵan soń kiris te az, az kiristi únemdep jınap, mashınalar satyp ala otyryp, búgin, mine onyń sanyn on ekige jetkizdi. Dıananyń tek túıme qadaıtyn mashınasynyń ózi 970 myń teńge turady. Kıimniń etek-jeńin ádipteıtin, prınt salatyn, tigetin mashınalarynyń baǵasy da osy shamalas. «Búgin úlken kórinip turǵan bul seh bolashaqta qoıma ǵana bolyp qalýy da múmkin» deıdi jas kásipker. Jas kásip ıesi úshin qıyndyq ta joq emes. Eń úlken qıyndyq – mamannyń tapshylyǵy. Jumyssyz tiginshi kóp bolǵanymen, jumysqa qulyqtysy az. Joǵary oqý oryndary men kolledjderdiń jeńil ónerkásip fakýltetin támamdaǵan boıjetkenderdiń birazyn jumysqa shaqyryp kórdi – qolyna ıne ustaı almaıdy. Adamnan asqan tózimdilikti qajet etetin tigin ónerin meńgerip, kúrte tikkennen góri bireýdiń tyrnaǵyn boıaǵandy táýir kórip, taıyp turady.
Dıananyń jary Arǵyntaı da plastmassa buıymdaryn shyǵaratyn eldegi iri kásipkerlerdiń biri. Eriniń tabysyn uqsatyp, tórt balanyń tárbıesimen úıde otyrsa da jarasar edi. Biraq qarshadaıynan on saýsaǵynan óner tamǵan ismer anasy Gúlǵalıfanyń janynda júrip eńbekpen shynyǵyp ósken ójet qyz óz qabiletin batyldarǵa ǵana bas ıetin bıznes básekesinde synap kórýge bel býdy. Erte turyp, kesh jatatyn Dıananyń bar maqsaty – úzdiksiz damý. Keshegige qaraǵanda búgin myqtyraq bolý. «Bazarda satýshy emes, tutynýshy patsha bolýy kerek» dep esepteıtin Dıana ár tutynýshysy rıza bolatyndaı taýaryn talǵammen, sapaly tigýge tyrysatyn «DB-art» kompanııasyn Qazaqstan naryǵyndaǵy básekelestikke boı aldyrmaıtyn mańyzdy brendke aınaldyryp, óz ýaqytyna saı túletý úshin tynymsyz eńbektenedi. Aǵylshyn tiliniń mamany bola turyp, óz júrek qalaýy men ómirlik maqsatyn dál anyqtaǵan Dıananyń dóńgelengen sharýasyna qarap, shaǵyn kompanııanyń kelesheginiń kemel bolatynyna kúmánsiz sengiń keledi.
