Foto: istockphoto.com
«Frıdom Fınans» advokaty Nazerke Rızabekova
- «KazTAG» pen «Frıdom Fınans» arasyndaǵy daý biraz ýaqyttan beri jalǵasyp keledi. Kompanııa tarapynan bul jaǵdaıǵa qandaı túsinikteme bere alasyz?
- Kompanııa ózin qandaı da bir qaqtyǵystyń qatysýshysy retinde qarastyrmaıdy. Bastapqyda ol órkenıetti túrde jáne zań talaptaryna sáıkes «KazTAG»-qa shyndyqqa janaspaıtyn málimetterdi taratýdy toqtatý týraly oryndy ári ádil talaptar joldady. Iá, aqparat agenttiginiń áreketterinen maqsatty ári aýqymdy aqparattyq shabýyldyń barlyq belgilerin baıqaýǵa bolady. Uzaq ýaqyt boıy «Frıdom Fınansqa» qatysty sot shyndyqqa sáıkes kelmeıdi jáne kompanııanyń iskerlik bedeline nuqsan keltiredi dep tanyǵan málimetter taratyldy. Faktiler burmalanyp, táýelsiz jýrnalıstıka retinde quqyqtyq negizi joq aıyptaýlar jarııalandy. Kásibı etıka men quqyqtyq mádenıet turǵysynan alǵanda, jalǵan aqparatty júıeli túrde taratýǵa jol berýge bolmaıdy.
«KazTAG» sotqa deıingi talap-aryzǵa jaýap bermegennen keıin kompanııa dál sol talaptarmen azamattyq sotqa júgindi. Sot jarııalanǵan málimetterdiń shyndyqqa sáıkes kelmeıtinin anyqtady. Bul sheshim qylmystyq sot úshin oqıǵanyń nemese árekettiń oryn alǵan-almaǵanyn anyqtaý bóliginde preıýdısııalyq mánge ıe. Biraq sot prosesi kezinde de (keıin belgili bolǵandaı, sot sheshiminen keıin de) bizdiń pikirimizshe, «KazTAG» shyndyqqa janaspaıtyn aqparattardy jarııalaýdy jalǵastyryp, kompanııa talaptaryn elemeıtinin kórsetti. Polısııaǵa júginý bizdiń quqyqtarymyzdyń jalǵasyp jatqan jáne úılestirilgen túrde buzylýyn toqtatý maqsatyndaǵy májbúrli shara boldy.
- «KazTAG»-pen bolǵan jaǵdaıǵa deıin «Frıdom Fınans» osyndaı aqparattyq shabýyldarǵa tap boldy ma?
- Joq, kompanııa úshin bul buryn-sońdy bolmaǵan jaǵdaı. Biz alǵash ret jýrnalıstıkanyń negizgi qaǵıdattaryn osyndaı deńgeıde elemeý áreketimen betpe-bet keldik. Zań buqaralyq aqparat quraldaryn materıal jarııalar aldynda faktilerdi obektıvti tekserýge mindetteıdi. Alaıda bul jaǵdaıda «KazTAG» atalǵan standarttardy saqtamady. Kompanııaǵa da, memlekettik organdarǵa da suraýlar tek kózboıaýshylyq úshin joldanǵan, al jarııalanymdar resmı jaýaptardy kútpesten jappaı jarııalanyp otyrǵan.
- Sizdiń oıyńyzsha, «KazTAG»-tyń mundaı áreketke barýyna qandaı sebep boldy?
- Uıymdastyrýshylardyń maqsaty qoldan qoǵamdyq rezonans týǵyzyp, brendtiń bedelin túsirý arqyly «Frıdom Fınansqa» qoǵamdyq qysym jasaý boldy. Kompanııa munyń iri qarjy uıymyn belgili bir jeńildikter jasaýǵa jáne úshinshi tulǵalardyń paıdasyna aqsha tóleýge májbúrleý úshin jasalǵanyn joqqa shyǵarmaıdy. Alaıda kompanııanyń mundaı tólemderdi júzege asyrýǵa zańdyq mindettemesi joq jáne ol olardyń jeke qarjylyq shyǵyndary úshin jaýap bermeıdi. «Frıdom Fınans» ustanymy ózgermeıdi: kompanııa tek quqyqtyq alańda áreket etedi jáne aqparattyq bopsalaý ádisterine kónbeıdi.
- Soǵan qaramastan, «Frıdom Fınans» tatýlasýǵa daıyn ekenin málimdedi. Bul ustanym ózgergen joq pa?
- Kompanııa bir jyl buryn sotqa deıingi talapta da, qazir de daýdy retteýge ashyq ekenin málimdedi. Biraq tatýlasý tek bastapqydan beri ózgermegen ádil ári oryndy talaptar oryndalǵan jaǵdaıda ǵana múmkin:
- jarııalanymdardyń shyndyqqa sáıkes kelmeıtinin moıyndaý;
- olardy resmı túrde teriske shyǵarý;
- kórineý jalǵan aqparat taratylǵanyn jáne buqaralyq aqparat quraldary týraly zań talaptary buzylǵanyn moıyndaý.
Eger qorǵaý tarapy shynymen daýdy retteýge daıyn bolsa, aldymen osy talaptardy oryndaýdan bastaýy kerek. «Frıdom Fınans» úshin ádildikti qalpyna keltirý jáne kompanııanyń abyroıly atyn qorǵaý asa mańyzdy. Eger sottalýshylar bul talaptardy oryndamasa jáne olardy júzege asyrý tetikterin talqylaýǵa usynys jasamasa, onda istiń sońǵy núktesin Qazaqstan Respýblıkasynyń zańnamasyna sáıkes sot qoıady.
«KazTAG» aqparat agenttiginiń bas redaktory Amır Kasenov «Frıdom Fınans» AQ-qa qarsy aýqymdy aqparattyq shabýyldy uıymdastyrdy dep aıyptalýda. Al agenttiktiń bas dırektory Aset Mataev kommersııalyq uıymdaǵy basqarýshylyq mindetterin tıisinshe oryndamady jáne buzaqylyq jasady degen kúdikke ilingen.
«Frıdom Fınans» málimetinshe, 2025 jyly «KazTAG» kompanııaǵa qarsy alaıaqtyq, qarjy pıramıdasyn qurý jáne klıentterdiń qarajatyn shyǵarý týraly aıyptaýlar qamtylǵan kóptegen jaǵymsyz jarııalanymdar shyǵaryp, aqparattyq shabýyl bastaǵan.
Tergeý nusqasyna sáıkes, «KazTAG» bas dırektory Aset Mataev basqarýshylyq mindetterin tıisinshe oryndamaı, redaksııa qyzmetine jetkilikti baqylaý júrgizbegen. Sonyń saldarynan «Frıdom Fınans» úshin aýyr zardaptarǵa ákelgen zańbuzýshylyqtarǵa jol berilgen.
Sondaı-aq Aset Mataev buzaqylyq týraly is boıynsha da jaýapqa tartylyp jatyr. Eske salsaq, 2026 jylǵy 17 naýryzdan 18 naýryzǵa qaraǵan túni Almaty qalasyndaǵy Dostyk Plaza saýda-oıyn-saýyq ortalyǵynyń mańynda Mataev tanysymen birge mas kúıinde eki 20 jastaǵy jigitpen janjaldasyp, onyń sońy tóbeleske ulasqan. Tergeý onyń áreketin adamdar tobynyń kúsh qoldaný arqyly jasaǵan buzaqylyǵy retinde saralaǵan.
Buǵan deıin «Frıdom Fınans» kompanııasy «KazTAG» basshylyǵy kinásin moıyndaǵan jaǵdaıda tatýlasýǵa daıyn ekenin málimdegen bolatyn.
