– Taekvondo sheberimen eń alǵash qalaı kezdesip edińiz?
– Seni osy suhbatyń arqyly alysta qalǵan sol sátti esime túsiresiń. Mustafa Mıýnhenge qonaqqa kelgende, onymen alǵash ret kezdestim. Ol meni únemi aıaldamada kútip turatyn. Únemi keshki asqa shaqyratyn, sózi, júris-turysy asa mádenıetti jigit boldy. Shynymdy aıtsam, osyǵan deıin ondaı mádenıetti adamdy kezdestirgen emespin. Sol úshin bul kúnderi ony saǵynamyn, saǵynyshym sheksizdikke jalǵasady. Oǵan aıtar syrymdy kúnge, túnge aıtamyn. Eger bireý menen «Dúnıede sheksiz ári uzaq ne bar?» dep surasa, men «Ol – saǵynysh» dep jaýap berer edim.
– Mustafa О́ztúrik eń alǵash taekvondo mektebin ashqan qazaqtyń biri. Sol mektepterdiń qazirgi jaǵdaıy qalaı?
– Meniń bilýimshe, onyń jattyqtyrý mektepteri Qazaqstannyń birneshe qalasynda ashylǵan bolatyn. Al qazir sol mektepter týraly eshteńe bilmeımin, ony kimderdiń ashqany, jumystary qalaı júrip jatqany, qazirgi jaǵdaıy degenderden múlde habarsyzbyn. О́ıtkeni eshkim bizge aqparat bermeıdi. Eger kúıeýim irge tasyn qalaǵan sol taekvondo mektepteri týraly aqparat ala alsam, tóbem kókke jetkendeı qýanar edim. Sebebi ol mektepti ashýǵa Mustafa bar kúsh-qýatymen, erik-jigerimen, qala berdi júregimen kirisken edi. Men úshin Mustafanyń ár istegen isi qymbat hám qasterli.
– Ol kisi kezinde «Altaı» atty fılmniń ssenarııin ózi jazyp, bas rólin ózi oınapty, bul kınony qaıdan kórýge bolady?
– Siz aıtyp otyrǵan «Altaı» atty fılm 1987 jyly Túrkııanyń Ystanbul qalasynda túsirilgen, eger ınternetten izdeseńiz, taba alasyz. Bul da Mustafanyń artyna qaldyrǵan bir eńbegi.
– Marqum aǵamyz Qazaqstan men Túrkııanyń qarym-qatynasyna aıryqsha yqpal etken tulǵa boldy degendi estidik...
– Durys aıtasyz, Mustafa eki eldiń prezıdentteriniń kezdesýine, ekijaqty iskerlik qatynas ornatýyna óz úlesin qosa bildi. Tipti eki el basshylarynyń kezdesip, jınalystar ótkizýine de sebepker boldy. Bul jóninen ol óziniń eliniń aldyndaǵy azamattyq paryzyn óteı aldy.
– Jıyrma jyldan astam Germanııada turyp jatyrsyzdar, elge qaıtý josparyńyz bar ma?
– Iá, men kóp jyldardan beri Germanııada turyp kelemin. Osynda úırenip qaldyq. Mustafa ekeýmiz osynda shańyraq kóterip, balalarymyzdy ósirdik, tárbıeledik. Mustafa atajurtymyz Qazaqstanǵa baryp, sonda turǵysy keldi. Biraq Allanyń basqa ornalastyrýy bar ekenin kesh bildik.
– Turyp jatqan elderińiz sizderge nesimen unaıdy?
– Maǵan bul jerdiń halyqqa jasaıtyn kómegi men ishki tártibi kóbirek unaıdy. Bul elde muqtaj jandarǵa arnaıy kómek beriledi, ár adamda medısınalyq saqtandyrý bar. О́mir súrýge yńǵaıly, qoǵam ádiletti.
– Balalaryńyz nemen aınalysyp jatyr?
– Ulym Nazırbek sýretshi bolyp jumys isteıdi. Al úlken qyzym Násilıhan ánshi, kompozıtor. Eki balanyń anasy. Kishi qyzym Asylıhan Mıýnhendegi patenttik mekemede menedjer mamany.
– Kúıeýińizdiń ólimi týraly shyndyq áli tolyq ashylmady ma?
– Bar shyndyqty Alla ǵana biledi dep oılaımyn. Onyń ólimi týraly árkim ártúrli aıtyp jatady. Biraq shyndyq ashylǵan kúnde de, endi eshkim ony tiriltip bere almaıdy ǵoı. Medısınalyq saraptama ony ýlanǵan dedi. Biraq onyń ómirden ótýiniń ózi eshkim sheshe almaıtyn jumbaq kúıinde qaldy.
– Mustafa О́ztúriktiń oryndalmaǵan armandary bar ma?
– Mustafanyń armany óte kóp edi. Tipti ol keı armanyn júzege asyrý úshin ózin tártipke baǵyndyryp, eńbek etti. Biraq oryndalmaǵan armany áli de kóp bolatyn. Amal ne?! Aınalasyndaǵylarǵa qolushyn bergendi jany qalaıtyn. Keıingi kúnderi eline qyzmet etý týraly kóp aıtyp júrdi, adamdardy baı, kedeı dep bólmeıtin qasıeti de bar edi.
– Eýropadaǵy qazaqtarda ana tilin umytý qaýpi joq pa?
– Ana tili – ana sııaqty. Anany eshqashan umytýǵa bolmaıdy. Germanııadaǵy qazaqtar túrikshe, qazaqsha sóıleıdi. Qazaq mádenıetin damytý qoǵamy da biz turatyn qalada ornalasqan.
– Sizshe Otan degen qandaı uǵym?
– Balalarym qaıda bolsa, meniń Otanym sonda.
Áńgimelesken
Dúısenáli Álimaqyn,
«Egemen Qazaqstan»
