Pikir • 01 Sáýir, 2022

Saıası reformalardyń tujyrymdamalyq negizi

317 ret
kórsetildi
2 mın
oqý úshin

Jurtshylyqty birazdan beri eleńdetip otyrǵan el Prezı­dentiniń Joldaýy qoǵamdyq-saıası ómirimizdiń asa kúrdeli máselelerine arnalǵan baǵdarlamalyq tarıhı qujat boldy deýge bolady.

Saıası reformalardyń tujyrymdamalyq negizi

Sóziniń álqıssasyn «Qańtar qasiretiniń» sebepteri men saldaryna arnaǵan Memleket basshysy biraz túıindi oılaryn ortaǵa saldy. Odan arǵy oılaryn osy qasiretten sabaq ala otyryp, Jańa Qazaqstandy qurýdaǵy saıası reformalar­dyń tujyrymdamalyq negizde­me­lerin sala-salaǵa bólip tarata aıtty. Bul reformanyń jú­ıe­li keshendi sıpatta júzege asyrylatynyn eskertti. Elimizdegi basqarý júıesi prezıdenttik bılikke shoǵyrlanyp qalǵanyn tilge tıek ete kelip, budan bylaı «Kúshti prezıdent – Yqpaldy parlament, Esepti úkimet» degen úsh tarmaqty bılik júıesine jedel kóshý qajettigin kórsetti. Bul degenińiz prezıdenttik bı­lik­tiń biraz bóligi Parlament pen Úkimetke beriletindigin bil­diredi. О́kiletti bıliktiń bar­lyq satysynyń pármeni kúsheıip, qoǵamdyq uıymdarmen baılanys nyǵaıady. Ortalyq bıliktiń biraz qyzmeti óńirlerge berile otyryp, jergilikti jerdiń bel­sendiligin arttyrýǵa da basa mán beriledi degen sóz.

Árıne, Joldaýdan talaı as­tar­ly oılardy sýyrtpaqtaýǵa bolady. Eń bastysy, osy reformalardy daıyndaýda halyq pen qoǵamdyq ınstıtýttar­dyń usy­nys-tilekteri barynsha eskerilgendigin Prezıdent atap kórsetti. Sonyń nátıjesinen bolar, Joldaýda kórsetilgen kóp­te­gen naqty is jurtshylyq kóńili­nen shyqqanyna daý joq sııaq­ty. Máselen, ózimizge una­ǵan onyń birqatar tujyrymda­masy mynalar: «Prezıdent óki­lettigin barynsha shekteý», «Pre­zı­denttiń saıası partııa­ny basqarýyn toqtatý», «bılik­te otyr­ǵan Prezıdenttiń týǵan-týys­qandarynyń saıası bılik­ke aralaspaýy, tipti kvazımem­lekettik mekemelerdi basqarýǵa da qatyspaýy», «kásibı jáne majorıtarly saılaý júıesin engizý», «Máslıhattardyń rólin kóterý», «Saıası partııalardy tirkeýdi jeńildetý», «Saılaý júıesin jetildirý», «Azamattyq qoǵam ınstıtýttary men BAQ ókilderiniń pármenin arttyrý», «Konstıtýsııalyq Keńestiń  Konstıtýsııalyq Sot bolyp ózgerýi», «Ulttyq Quryltaı» ınstıtýtyn qurý», t.b osyndaı tolyp jatqan jaqsy jańa­lyqtar bar. Solardyń ishinde barshanyń júregine jyly tıgen jańalyq Abaı oblysy, Jetisý oblysy, Ulytaý oblysy sııaqty tarıhı sanamyzǵa tańbalanǵan, qazaqy rýhymyzǵa serpin beretin kıeli óńirlerdiń jańasha órken jaıýy bolsa kerek. Bir sózben aıtqanda, Mem­leket basshysynyń bul Jol­daýynyń árbir taraýy arnaıy áńgime jasaı otyryp sara­laıtyn, el bolashaǵy úshin baǵ­darlamalyq mańyzy bar tarıhı qujat deýge bolady.

 

Kenjehan MATYJANOV,

M.O.Áýezov atyndaǵy Ádebıet jáne óner ınstıtýtynyń bas dırektory,

Qazaqstannyń eńbek sińirgen qaıratkeri

Sońǵy jańalyqtar