Ahmet Baıtursynuly • 26 Mamyr, 2022

Ult ustazynyń ulaǵatty joly

3175 ret kórsetildi

Ult ustazy atanbaı turyp-aq, «El búginshil, meniki erteńgi úshin» dep maqsat qoıǵan Ahmet Baıtursynuly 1891 jyly Ybyraı Altynsarın negizin qalaǵan Torǵaıdaǵy eki synyptyq orys-qazaq mektebinde oqyp, tárbıelendi. Ybyraı aǵartý isiniń negizin salýshy bolsa, Ahmet Baıtursynuly – Ybyraı bastaǵan abyroıly isterdi jalǵastyrýshy, bilim salasyn jetildirýshi.

Ybyraı Altynsarın «Qazaq halqynyń keleshegi osy mektepterde» dese, Ahmet Baıtursynuly «Mektepterde bilim beretin muǵalim qandaı bolsa, mektebi de hám sondaı bolmaqshy», deıdi. Sóıtip, 1895 jyly Orynbor pedagogıkalyq ýchılıshesin bitirisimen ustazdyq jolǵa tústi. Osy jolda bar-joǵy 15 jylǵa tarta aýyldyq, bolystyq mektepterde, pedagogıkalyq klasta, ýchılıshelerde ustazdyq, basshylyq qyzmet etken Ahmet Baıtursynuly «Oqý jaıynan» atty maqalasynda bul saparǵa shyqqan adam óz isin neden bastaý kerektigin jazyp, usynady. Bul sózin «Jolaýshy jalǵyz júrip adassa qıyndyqty ózi ǵana kóredi, al kópke basshylyq jasap júrip adassa, jurt isine, jurtqa zııany tıedi», dep bastaıdy. Qazaq halqynyń aldaǵy armanyna, ǵylym-bilim alýǵa oqý arqyly jetetinin bilip, osy jolda bastaýysh muǵalimderdiń adaspaýyn eskertedi.

«Basshy túzý bolsa, uzyn jol qysqa, basshy olaq bolsa, qysqa jol uzyn. Qysqa jolǵa ýaqyt az, uzyn jolǵa ýaqyt kóp ketedi», degen pikirdi Ahmet Baıtursynuly «Az ýaqytta kóp bilý jolynyń basy» atty maqalasynda aıta kelip, HH ǵasyrdyń «Bilim ǵasyry» atalǵanyn jetkizedi. Buǵan qosa uly ustaz «Qazaqsha oqý jaıynda», «Oqý jaıy», «Mektep kerekteri», «Oqytý jaıynan», «Baýlý mektebi», t.b. keleli máseleler kótergen kóptegen maqala jazdy. Munda aǵartý isiniń olqylyqtary aıtylyp, oqý isiniń jaqsartylý joldary kórsetildi.

Balany oqytý úshin biz eń aldymen, olarǵa arnalǵan kitaptardyń durystap shyǵarylýyn «Áýeli, biz bala oqytatyn kitaptarymyzdy túzep, saılap alyp, sonan soń neden bastap, nege deıin oqytatynymyzǵa Josyq belgileýimiz kerek», dep ótken ǵasyr basynda-aq aıtyp ketken.

Qazaq isindegi kemshiliktiń bári oqý isimen túzeletinin atap ótken ult ustazy bıliktiń de, halyqtyń da oqýmen túzeletinin aıta kelip, qazaq balasynyń qazaqsha oqyp, jaza bilgennen keıin ǵana oryssha oqýyna bolatynyna asa mán bere jazady.

 

Orazaly ShAHANOV,

«№12 balabaqsha – bastaýysh mektep» kesheni» dırektory

Sońǵy jańalyqtar

TúrkPA-nyń ataýy ózgeredi

Parlament • Keshe

Almaty joldaryn sý basty

Aımaqtar • Keshe

Álemde altyn arzandady

Álem • Keshe

Uqsas jańalyqtar