Foto: Álı Ǵalym
Oqý-aǵartý birinshi vıse-mınıstri Sholpan Karınova Memleket basshysynyń tapsyrmasyn iske asyrý maqsatynda 2025 jylǵa deıin elimizde 1,2 mln oqýshyǵa arnalǵan 1080 mektep salynatynyn málimdedi.
Partııanyń saılaýaldy baǵdarlamasyn júzege asyrý aıasynda byltyr 160 myńnan astam oqýshyǵa arnalǵan 277 jańa mektep ashyldy. Soǵan qaramastan, elimizde úsh aýysymdy jáne apattyq jaǵdaıdaǵy mektepter sany artyp keledi. Eger jyl basynda elimizde 136 úsh aýysymdy jáne 31 apattyq jaǵdaıdaǵy mektep bolǵan bolsa, búginde úsh aýysymdy mektepter sany 151-ge, al apattyq jaǵdaıdaǵy mektepter 37-ge jetti. Munyń bir sebebi – óńirlik bilim basqarmalary qurylysty kóshi-qon prosesi men demografııalyq ahýaldy eskermeı josparlap otyr.
«Jumys istep turǵan mektepterdi kúrdeli jóndeýden ótkizýge qajet qarajat ýaqytyly bólinbeıdi nemese múldem berilmeıdi. Sonyń kesirinen ǵımarattyń tozyǵy jetedi. Jergilikti atqarýshy organdardyń aqparaty boıynsha, 791 mektep ǵımaraty kúrdeli jóndeý jumysyn qajet etedi. Al 716 mektepte oryn sany tapshylyǵy bar. Iаǵnı, bular – apattyq jaǵdaıdaǵy mektepter. Tıisinshe, úsh aýysymdy bilim oshaqtarynyń qataryna jatady», dedi Sholpan Karınova.
Aıta ketý kerek, byltyr úsh aýysymdy jáne apattyq jaǵdaıdaǵy 40 mekteptiń máselesi sheshildi. Bıyl osyndaı 35 mektep problemasyn aldyn alý josparlanýda.
Keńes tóraǵasy, Májilis depýtaty Juldyz Súleımenova málimdegendeı, «AMANAT» partııaynyń saılaýaldy ýádelerin oryndaý sheńberinde bıyl 220 orta bilim berý mekemesin paıdalanýǵa berý josparlanyp otyr.
«Onyń 148-in jyl sońyna deıin tapsyrý josparlansa, qalǵan 72 mektep 1 qyrkúıekten bastap oqýshylardy qabyldaýǵa daıyn bolýy tıis. Alaıda, búginde tek 15 mekteptiń daıyndyq deńgeıi 90%-dy quraıdy. Nur-Sultan qalasynda, Túrkistan jáne Aqtóbe oblystarynda qurylys jumystary baıaý júrip jatqany baıqalady. Buǵan qurylys zattarynyń kúrt qymbattaýyna baılanysty qarajat tapshylyǵy sebep bolyp otyr. Qańtar aıynan beri bul zattar 50%-ǵa, al keıbireýi 70%-ǵa qymbattady. Sonyń saldarynan jobalyq-smetalyq qujattamany qaıta bekitýge týra keledi. Al bul jumys qurylys barysyn jáne mektepterdiń ýaqytyly paıdalanýǵa berilýin keshiktiredi. Sondyqtan respýblıkalyq jáne óńirlik keńesterdiń músheleri Memleket basshysynyń 2025 jyldyń sońyna deıin 1000 mektep salý týraly tapsyrmasyn eskere otyryp, bul máseleni baqylaýda ustaýǵa tıis,», dedi Juldyz Súleımenova.
Sonymen qatar jıyn barysynda Keńes músheleri birqatar óńirde mektepter salý jáne jóndeý boıynsha qabyldanyp jatqan sharalarmen tanysty. Máselen, byltyr Nur-Sultanda 31,4 oryndyq 15 mektep salyndy. Bul 4 úsh aýysymdy mekteptiń máselesin sheshýge jáne taǵy 7 mekteptiń júktemesin jeńildetýge múmkindik berdi. Alaıda mektepterdegi oryn tapshylyǵy búginde 20 myńǵa jetip otyr.
«Búginde elordadaǵy mektepterde 20 083 oryn tapshylyǵy bar. Sonymen qatar úsh aýysymda bilim beretin 4 mektep jáne tyǵyz jumys kestesimen 15 mektep jumys istep jatyr. Bıyl 23850 oryndyq 11 mektepti paıdalanýǵa berý josparlanyp otyr. Sondaı-aq 38 bilim berý nysanynda jóndeý jumystary júrgiziledi», dedi qalalyq bilim basqarmasy basshysynyń orynbasary Narıman Elamanov.
Túrkistan oblysyndaǵy jaǵdaı týraly óńir ákiminiń orynbasary Sáken Qalqamanov aıtyp berdi. Onyń aıtýynsha, bıyl 34 mektep paıdalanýǵa beriledi.
«Jaıly mektep» Ulttyq qanatqaqty jobasynyń aıasynda oblys aýmaǵynda 2023-2025 jyldar aralyǵynda 86 mektep salý usynyldy. Bul eki aýysymda 128600 oqýshynyń bilim alýyna múmkindik beredi», dedi ol.
Almatyda bıyl jyl sońyna deıin 13820 oryndyq 18 bilim berý nysanyn iske qosý josparlanýda. Sondaı-aq 9 mektepte qalpyna keltirý jumysymen seısmıkalyq nyǵaıtý jáne kúrdeli jóndeý jumystary júrgizilýde. Onyń 4-in jyl sońyna deıin tapsyrý kózdelýde. Jetisý oblysynda 2025 jylǵa deıin 19 mektep salý josparlanyp otyr. Onyń 10-y osy jyldyń sońyna deıin aıaqtalady. Sondaı-aq 2 mektepte kúrdeli jóndeý jumystary aıaqtaldy.
Otyrys qorytyndysy boıynsha, Keńes kúrdeli jóndeýdi qajet etetin bilim berý nysandarynyń tizilimin ázirleýdi usyndy. Sebebi ǵımarattardy jóndeýmen qatar, mektepterdi zamanaýı qural-jabdyqtarmen jabdyqtaý qajet.
