Pikir • 29 Qyrkúıek, 2022

Agrarlyq ǵylymnyń jańa kezeńi

445 ret
kórsetildi
4 mın
oqý úshin

Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev «Ádiletti memleket. Birtutas ult. Berekeli qoǵam» Joldaýynda «Aýyl sharýashylyǵyn damytý – negizgi problemanyń biri. Osy saladaǵy ahýal memleketimiz­diń azyq-túlik qaýipsizdigine tikeleı áser etedi. Elimizdiń aýyl sharýashylyǵy ónimderiniń kólemin jáne onyń qosymsha qunyn arttyrý qajet. Bul – strategııalyq mindet», dedi.

Agrarlyq ǵylymnyń jańa kezeńi

Bul oraıda Qazaqstanda alǵash ret «Qazaqstan Respýblıkasynyń 2021-2025 jyldarǵa agro­óner­kásip keshenin damytý boıynsha Ulttyq jobasy» daıyn­daldy. Atalǵan joba eńbek ónimdi­ligi men agroónerkásip kesheni ónimderi eksportyn eki ese arttyrý jáne halyqty áleýmettik maǵynasy bar otandyq azyq-túlik taýarlarymen qamtamasyz etý arqyly básekelestikke qabiletti Agroónerkásip keshenin qurýdy qarastyrady.

Bıylǵy otandyq ǵylymdaǵy basty jańalyq – Prezıdent áli de túıtkildi máseleler jetkilikti eke­nin, olardy kezeń-kezeńimen sheshý úshin Akademııanyń már­tebesin óz­ger­tý sııaqty basym­dyqtarǵa nazar aýdarý qajet­ti­gin, ýnıversıtet ǵyly­myn ny­ǵaıtý, ǵylymı-zertteý jáne tá­­ji­rıbelik-konstrýktorlyq ju­mystardy qol­daý júıesin jetil­dirý, sondaı-aq ǵylymı-teh­n­ıkalyq damýdy tıimdi uzaqmerzimdi jos­parlaýdyń kerektigin tilge tıek etti.

«Akademııa ǵylymı oı ortaly­ǵyna jáne saraptama qyzmetin júzege asyratyn bedeldi qurylymǵa aınalýǵa tıis. Onyń rólin arttyrý biz úshin óte mańyzdy. Osyǵan baılanysty Akademııaǵa memleket­tik mártebe beriledi, ol bıýdjetten qarjylandyrylady. Qazirdiń ózinde oryndalyp jatqan min­dettermen qatar, basqa da maq­sat­tar naqty aıqyndalýǵa tıis. Atap aıtqanda, dál osy qury­lym ǵylymı-zertteýlerdiń basym baǵyttaryn aıqyndaýǵa tıis», dedi Memleket basshysy.

Búginde elimizdegi jańa Ǵylym jáne joǵary bilim berý mınıstr­­liginiń qurylýyn otan­dyq ǵylymǵa asa kóńil bólingen memleket saıa­satyndaǵy úlken serpilis deýge bolady. Bul otan­dyq joǵary bilimdi kadrlardyń ǵylymdy damytýǵa jáne ǵalym­dardyń ynta-jigeriniń artýy­na, olardyń áleýmettik jaǵdaı­lary­nyń jaqsarýyna yqpal etedi dep senemiz.

Prezıdent ǵylymı-zertteý ju­mystaryna jergilikti atqarýshy organ­dardy tartýdy jáne jergilik­ti ǵylym birinshi kezekte óńir eko­nomı­kasynyń nazarynda turǵan máse­lelerdi sheshýge baǵyttalýy qajet­tigin de oıdan tys qaldyrmady. Bul rette oblys jáne qalalyq ákim­dikter óte mańyzdy jáne bola­shaǵy bar ǵylymı jobalardy qar­jy­lan­dyrýǵa bet burýda jáne ol joba­lardyń keleshekte sol aımaqtyń ekonomıkasyn art­tyrýǵa yqpal etetinine  senimdi.

Qazirgi ýaqytta Qazaqstannyń aýyl sharýashylyǵyn odan ári damytý maqsatynda Úkimet ǵylymı qyz­metke granttar bólýde jáne ǵyly­mı ázirlemelerdiń shyn mánin­de turaqty tabysty joba­larǵa aınalýy úshin ǵylymı qoǵam­dastyq jer­gi­likti at­qarýshy organdar men agro jáne kásip­kerlik qury­lym­dar tyǵyz baılanysta jumys isteýde. Qazaqstannyń bolashaǵyn aýyl­ sharýashylyǵy men  búkil agro­ónerkásip keshenin damytpaı, demek tıimdi agrarlyq ǵylymsyz elestetý múmkin emes. Agroónerkásip kesheni eldiń azyq-túlik qaýipsizdigin ǵana emes, qoǵamdaǵy áleýmettik turaq­tylyqty da aıqyndaıdy.

Osyǵan oraı Qazaqstannyń ońtústik-batys óńirinde aýyl sharýa­shylyǵy qorlaryn tıimdi paıdalana otyryp, salany odan ári damytý, alynatyn ónim­derdiń sapasyn arttyrý, ony joǵa­ry deńgeıde óńdeý ózekti máse­lelerdiń biri bolyp sanalady.

Jınaqtalǵan ǵylymı jetis­tikter men ınnovasııalyq tehnologııalardy paıdalana otyryp, agroónerkásiptik keshende tıimdi nátıjelerge qol jetkizýge bolady. Bul ónimniń ózindik qunyn tómendetýge ǵana emes, sonymen qatar onyń sapasyn aıtarlyqtaı jaqsartýǵa múmkindik beredi, bul óz kezeginde jalpy qoǵamnyń ál-aýqatyna áser etedi.

Sondaı-aq Memleket basshysy ǵylymı qoǵamdastyqtyń Ádiletti Qazaqstan nemese Ekinshi Respýblıkany qurýǵa belsene atsalysatynyna, sondaı-aq elimizdiń osynaý mańyzdy jáne tarıhı kezeńinde úlken jaýap­kershilik kórsetetinine senim bildirdi.

Bul turǵyda elimizdiń ońtústik óńirinde ornalasqan Ońtústik-batys mal jáne ósimdik sharýa­shyly­ǵy ǵylymı-zertteý ınstı­týty­nyń ǵalymdary aımaqtyń aýyl sharýa­shylyǵyn damytýdy ǵy­lymı qamta­masyz etýde ja­ńa ba­ǵyt­tarǵa  bet buryp, el Pre­zı­denti­niń Ádiletti Qazaqstan qurý saıa­satyn qoldaı otyryp, eli­miz­diń agrarlyq ǵylymyn odan ári damytý jáne sapaly, básekege qabi­letti aýyl sharýashylyǵy ónim­derin óndirý maqsatynda aıanbaı eń­bek etip, úlesterin qosýǵa daıyn.

 

Sáken QANYBEKOV,

«Ońtústik-batys mal jáne ósimdik sharýashylyǵy ǵylymı-zertteý ınstıtýty» JShS basqarma tóraǵasy

 

ShYMKENT