- Alına О́temisqyzy, 2022 jyly qor naryǵy qandaı kórsetkishterge qol jetkizdi, aıtyp berseńiz?
- Jalpy KASE 2022 jyldy sátti aıaqtaǵaly otyr. Barlyq KASE naryqtaryndaǵy saýda-sattyqtyń jalpy kólemi 2022 jyldyń 11 aıynda ótken jyldyń sáıkes kezeńimen salystyrǵanda 59,4% - ǵa ósip, 235,5 trln teńgege jetti. Bul rette saýda-sattyq qurylymy aqsha jáne valıýta naryqtaryna, sondaı-aq MBQ sektoryna kóshti.
Aqsha naryǵynda saýda-sattyq kólemi 11 aıda 209 trln teńgeni qurady, bul ótken jyldyń 11 aıymen salystyrǵanda 62,4% - ǵa joǵary. Mámilelerdiń ortasha táýliktik kólemi kásibı qatysýshylardyń qysqa merzimdi ótimdilik naryqtaryna jyldam qol jetkizýge suranysy esebinen ótken jyldyń 11 aıynda 572 mlrd teńgeden osy jyldyń 11 aıynda 933 mlrd teńgege deıin ósti.
KASE baǵaly qaǵazdar naryǵynda bastapqy ornalastyrý kólemi qańtar - qarasha aılarynda 30% - ǵa, ıaǵnı 4,7 trln teńgege deıin ósti. Bul rette qaǵazdardy ornalastyrý arqyly aqsha qarajatyn tartýdyń eń kóp úlesi mynadaı sektorlarǵa tıesili: MBQ – 75,3%, korporatıvtik oblıgasııalar – 22,8%, halyqaralyq qarjy uıymdarynyń oblıgasııalary – 1,8% jáne aksııalar - 1% - dan kem.
Baǵaly qaǵazdardyń qaıtalama naryǵynda osy jyldyń 11 aıynda saýda-sattyq kólemi 2,8 trln teńgege jetti, bul ótken jyldyń sáıkes kórsetkishinen 55,2% - ǵa joǵary. Qaıtalama naryqtaǵy memlekettik oblıgasııalarmen saýda - sattyq kólemi osy kezeńde 2,4 ese -1,77 trln teńgege deıin ósti. Bıylǵy jyly MBQ naryǵynda TONIA ındıkatoryna negizdelgen ózgermeli kýpondyq mólsherlemesi bar shyǵarylymdar paıda boldy. Korporatıvtik emıtentterdiń ornalastyrýlary joǵary qaryz alý mólsherlemesi men belgisizdik esebinen kidiris boldy.
Shetel valıýtalarymen saýda-sattyqtyń jalpy kólemi 11 aıda 19 trln teńgeni qurady, bul ótken jyldyń sáıkes kórsetkishinen 39,6% - ǵa joǵary. USD / KZT jubymen saýda-sattyq úlesi 97,3% - dan 70,3% - ǵa deıin tómendedi. EUR/USD juby 11 aıdyń qorytyndysy boıynsha valıýta naryǵyndaǵy saýda-sattyqtyń jalpy kóleminde 15,6% alady. KASE-degi RUB/KZT valıýtalyq jubymen saýda-sattyq kólemi 2022 jyldyń 11 aıynda 1,9 trln teńgeni (valıýtalyq saýda-sattyq kóleminiń 10,2%) qurady, bul ótken jyldyń sáıkes kezeńinen 8,8 ese joǵary. Qarasha aıynyń sońynda KASE alańynda alǵash ret 7,9 mlrd teńge somasynda bir mıllıon dana Reseı rýbliniń teńgege baǵamyna fıýcherstik kelisimsharttarmen bes mámile jasaldy.
- 2022 jyly Qazaqstannyń qor naryǵynda qandaı negizgi trendter boldy?
- Qazaqstandyq qor naryǵyna úsh iri trend áser etti. Birinshiden, jergilikti jarııa kompanııalardyń aksııalary syrtqy táýekelderdi - álemdik ınflıasııanyń ósýin jáne ortalyq bankterdiń mólsherlemelerin kóterý sıkline kúrt kóshýi jáne álemdik ınflıasııanyń ósýi baǵany tómendeýine yqpal etti. Nátıjesinde álemdik qor alańdarynyń kópshiligi aıý naryǵynyń aýmaǵynda I jartyjyldyqty 20% - dan astam tómendeýmen japty. I jartyjyldyqta KASE ındeksi 27,2% joǵaltty, 17 maýsymda jergilikti mınımýmǵa 2 617,15 núkte deńgeıinde jetti.
Qazirgi jaǵdaıda KASE Halyqaralyq ekonomıkalyq sanksııalar rejımine baılanysty birqatar is-shara ótkizdi. Engizilgen sanksııalyq shekteýler men tyıymdarǵa, onyń ishinde halyqaralyq konsýltanttardy tarta otyryp taldaý júrgizildi jáne AQSh, Ulybrıtanııa, EO elderi men ózge de elderdiń sanksııalaryna baılanysty belgili bir operasııalardy júzege asyrýǵa tyıym salý jóninde sharalar qabyldandy. Ishki baqylaý kúsheıtildi jáne bıznes-prosester ońtaılandyryldy, KASE ishki qujattaryna qajetti ózgerister engizildi. Sanksııalardaǵy adamdarǵa qatysty jańa shekteýler men sanksııalarǵa turaqty monıtorıng júrgiziledi.
Ekinshiden, turaqty ınflıasııa, aqsha-kredıt saıasatynyń qatańdaý qarqynynyń jalǵasýy jáne geosaıası shıelenis jetekshi álemdik alańdardyń odan ári tómendeýine yqpal etti (SP 500 4,9%, Dow Jones – 6,2%, Nasdaq – 4,4% joǵaltty). Alaıda qazaqstandyq qor naryǵyndaǵy halyqaralyq alańdarǵa qaraǵanda, KASE ındeksi shilde jáne tamyz aılarynda tıisinshe 10,4% - ǵa jáne 6,7% - ǵa ósip, 13 qyrkúıekte 3 173,01 núkteniń eń joǵary núktesin tirkedi.
Úshinshiden, KASE ındeksi álsiz teris dınamıkamen kóldeneń trendke kóshken jáne qazirgi ýaqytta 3 100 núkte aımaǵynda shoǵyrlanǵan osy jyldyń qyrkúıek aıynan bastap jaǵdaı turaqtana bastady.
KASE sıfrlyq quraldaryna ınvestısııalarǵa suranystyń jahandyq ósýine baılanysty Qazaqstan aýmaǵynda sıfrlyq aktıvterdi engizý jáne olardyń aınalymy múmkindigi úshin normatıvtik quqyqtyq aktilerge ózgerister engizý múmkindigi bóliginde ýákiletti organmen másele pysyqtalyp jatyr.
- Jaqynda QMG IPO ótti. KASE komandasy qandaı nátıjelerge qol jetkizdi?
- «QazMunaıGaz «UK» AQ IPO jergilikti ınvestorlardan tartylǵan qarajat kólemi boıynsha qazaqstandyq qor naryǵy tarıhyndaǵy eń irisi boldy. KASE saýda-sattyq júıesine jazylý arqyly kompanııa 137,5 mlrd teńge, onyń ishinde jeke tulǵalardan 70,1 mlrd teńge (51,0%), zańdy tulǵalardan 12,1 mlrd teńge (8,8 %) jáne ınstıtýsıonaldyq ınvestorlardan 55,3 mlrd teńge (40,2 %) tartty. Qysqa merzimde KASE aksııalardy KASE ındeksiniń esebine engizý týraly máseleni qarastyrýdy josparlap otyr.
2021 jyly bólshek ınvestorlar ashqan shottar sany 133 myńnan 218 myńǵa deıin ósti, al jumyspen qamtylǵan halyqtyń tartylýy 2,3% - ǵa jetti. 2022 jylǵy 01 jeltoqsandaǵy jaǵdaı boıynsha Ortalyq depozıtarııde 490 519 jeke tulǵaǵa ashylǵan 522 970 derbes shot boldy, bul jumyspen qamtylǵan halyqtyń 5,6% mólsherindegi qatysý deńgeıine sáıkes keledi.
Bul rette «Samuryq-Qazyna «UÁQ» AQ Ulttyq aktıvterdi jekeshelendirý baǵdarlamasyn 2023 jyly «Eır Astana» AQ Ulttyq avıatasymaldaýshysynyń IPO, «Samuryq-Energo» AQ - nyń jasyl portfeli - «Green Co» jáne «KEGOC» AQ SPO ótkizý esebinen IPO arqyly odan ári iske asyrýy kútiledi.