Ekonomıka • 09 Qańtar, 2023

О́zara yntymaqtastyq – ekonomıka alǵysharty

364 ret
kórsetildi
4 mın
oqý úshin

QHR Shyńjań uıǵyr avtonomııalyq respýblıkasynyń arnaıy delegasııasy Jetisý oblysymen áriptestik memorandýmǵa qol qoıdy. Qurmetti qonaqtarǵa arnalǵan dóńgelek ústel otyrysyn júrgizgen oblys ákimi Beıbit Isabaev eki eldiń arasyn biriktirgen ekonomıkalyq, mádenı, rýhanı baılanystardy tanystyryp, Jetisý jeriniń jetistigin alǵa tartty.

О́zara yntymaqtastyq – ekonomıka alǵysharty

Keleli kezdesýde sóz alǵan ShUAR Halyqtyq úkimeti tór­aǵasynyń orynbasary Sýn Hýnmeı, ShUAR Halyqtyq úki­me­ti syrtqy ister departamenti dırektorynyń orynbasary Chjan Hýachjýn, Úrimshi keden beketi basshysynyń orynbasary Lan Chjenbın Uly Jibek jolynyń boıynda jatqan Qazaqstan men Qytaı eliniń ǵasyrlar boıy qalyptasqan qarym-qatynasynyń beriktigin, Eýropaǵa aparar kúre joldyń tıimdiligin áńgimelep, ekijaqty áriptestiktiń tıgizer paıdasy men tabysyn salmaqtady.

B.Isabaev oblystyń áleý­mettik-ekonomıkalyq damýyna arnalǵan naqty jobasy men ınvestısııalyq múmkindigin tanystyryp, agroónerkásiptik keshen, transport pen logıstıka, týrızm, balamaly qýat kózderi, jerasty qazbalary syndy salalardy damytýdyń tıimdiligin alǵa tartty. Onyń aıtýynsha, 2030 jylǵa deıin júzege asýǵa tıis ınvestısııalyq jobalardyń qatarynda quny 1,6 trln teńge bolatyn 191 joba bar. Osy jobalardy júzege asyrý 9 myń adamdy jumyspen qamtýǵa múmkindik beredi.

Qazir oblys aýmaǵynda QHR-dyń qatysýymen jalpy quny 358,4 mlrd teńge bolatyn 3 ınvestısııalyq joba júzege asyrylýda. QHR-men saýda-sattyq salasyndaǵy áriptestikti nyǵaıtqan Jetisý oblysy byltyr birinshi jartyjyldyqta 720,5 mln dollardyń taýar aınalymyn ótkizgen. Soǵan baılanys­ty tranzıttik múmkindigi basym aımaq arqyly qurlyqaralyq «Batys Eýropa – Batys Qytaı» avtokólik jolynyń ótýi eki el arasyndaǵy áriptestikti nyǵaı­tý­ǵa serpin beredi. Sondaı-aq oblystaǵy «Qorǵas», «Dostyq» keden beketteri arqyly Eýropa el­de­rine ótetin júk tasy­ma­ly­nyń tıimdiligi orasan. Soǵan oraı keden beketteri zamanaýı qu­­rylǵylarmen jabdyqtalyp, qyz­met kórsetý sapasyn arttyryp keledi.

– Eki eldiń áriptestigin nyǵaı­týǵa septigin tıgizetin salanyń biri – agrarlyq sala, onyń ishinde aýylsharýashylyq ónimderin óńdeý isi der edim. Sol sebepti biz aýylsharýashylyq ónimderin óńdeýge arnalǵan jobalardy júzege asyrýǵa múmkindik berýge daıynbyz, – degen óńir ákimi qajetti tetikterdi júzege asyrý keregin de eskertti. – Degenmen, eksportty jedeldetý úshin «Dostyq» keden beke­tiniń aýmaǵynan sizderdiń sapa standarttaryńyzǵa saı keletin fıto-veterınarlyq zerthana salýdy usynamyn. Búgin biz kremnıı, temir, akkýmýlıatordyń qor­ǵa­­syndy-qyshqyldy batareıa­laryn, temir-beton ónimderin, mármár untaǵy men túıirshigin, quramajem, arpa ýytyn, krahmal, balyq eksporttaýǵa daıynbyz. Meniń aıtqandarym múmkindigi basym salalardyń bir bóligi ǵana. Sondyqtan qytaı kompanııalaryn aımaǵymyzdyń órkendeýine ınvestısııa salýǵa shaqyramyn. Oǵan qajetti ındýstrııalyq aımaq Taldyqorǵan qalasynda tur.

О́z sózinde eki eldiń arasyn­daǵy áriptestikti nyǵaıtý sharalary júrgizile beretinin jetkizgen oblys ákimi álemdi jaılaǵan juqpaly derttiń taralmaýy úshin keden beketterindegi karantındik sharalar toqtamaıtynyn, ShUAR men Jetisý oblysynyń máde­nıet kúnderin kezektese ótkizý qajettigin, qos tarapqa týrıstik baǵyttar men tanymdyq sharalar júrgizýge bolatynyn, ıaǵnı, barlyq baǵyt boıynsha áriptes­tikti nyǵaıtýǵa yqylasty ekenin atap ótti.

Budan soń Jetisý jerinde balamaly qýat kózderin óndire­tin jobalardy júzege asyrýǵa arnalǵan memorandýmǵa UǴA energetıka ıntegrasııasy halyq­aralyq ǵylymı ortalyǵynyń basshysy Ahat О́mirálı men QHR ShUAR-daǵy «TVEA» AAQ Hý Nan qol qoıyp, áriptestikti qujatpen bekitti. Endi Jetisý jurt­shylyǵy kún sáýlesi men jel­den qýat alatyn jobalardyń qyzyǵyn kóredi.

«Qorǵas – Shyǵys qaqpasy» arnaıy ekonomıkalyq aımaǵy dırektorynyń orynbasary Áset Seısenbek, «Dostyq-TransTermınal» JShS dırektory Baýyrjan Dúzbaev sóz sóılep, álemdik naryqqa jol tartatyn qytaı ónimderin ótkizý men tasymaldaýdyń tıimdiligin tanystyrdy.

 

Jetisý oblysy