Qarjy • 13 Aqpan, 2023

Memlekettik satyp alý: Júıege qandaı ózgeris endi?

470 ret
kórsetildi
6 mın
oqý úshin

Qazaqstannyń memlekettik satyp alý júıesi qoljetimdiligi jáne ashyqtyǵy turǵysynan álem boıynsha 109 eldiń ishinde 3-orynda eken. Muny Dúnıejúzilik banktiń arnaıy zertteýi rastaıdy. Otandyq memlekettik satyp alý portalynda 100 myńnan asa ónim berýshi jáne 24 myńnan asa tapsyrys berýshi tirkelgen.

Memlekettik satyp alý: Júıege qandaı ózgeris endi?

Kollajdy jasaǵan Amangeldi Qııas, «EQ»

Qarjy vıse-mınıstri Dáýren Keńbeıildiń aıtýynsha, bizdegi memlekettik satyp alýdyń barlyq úderisi avtomattandyrylǵan. 2022 jyldyń qorytyndysy boıynsha elektrondyq veb-portal arqyly júrgizilgen satyp alý kólemi 5,9 trln teńgege jetipti. Byltyr reıtıngtik-baldyq júıe paıdalanylatyn konkýrs jáne negizdemelik kelisimderdi paıdalanylatyn konkýrs túrinde memlekettik satyp alýdyń jańa tásilderi engizilgen.

«Osy kúnge deıin osy reıtıngtik-baldyq júıe arqyly jalpy somasy 225 mlrd teńgege 899 shart jasaldy. Bul tásil konkýrstyq komıssııa músheleriniń qatysýynsyz satyp alý jeńimpazyn avtomatty túrde anyqtaıdy. Sonymen qatar satyp alýdy onlaın rejimde júzege asyrýǵa múmkindik beretin elektrondyq dúken engizildi. Ol arqyly byltyr 43 mlrd teńegege 185 myń satyp alý ótkizildi. Rásimderdi ońaılatý maqsatynda negizdemelik kelisimderdi paıdalana otyryp, konkýrs túrinde satyp alýdyń jańa tásili iske qosyldy. Bul tásil satyp alý prosedýralaryn 2 aıdan 30 kúnge deıin qysqartty. Bıyldan bastap sapaly taýarlardy satyp alý maqsatynda ómirlik sıkldiń qunyn paıdalana otyryp, konkýrstyń jańa tásili engizildi, munda ónim berýshini tańdaý satyp alý baǵasy negizinde emes, taýardyń búkil qyzmet etý merziminiń quny negizinde júzege asyrylady», dedi vıse-mınıstr.

2022 jyly «Memlekettik satyp alý týraly» zańynan bir kózden satyp alýdyń 7 negizdemesi alynyp tastalǵan jáne 8 negizdemesi qaıta qaralǵan.

«Zańdy básekeles tásilmen júzege asyrý týraly talap engizildi. Sondaı-aq tapsyrys berýshiniń birinshi basshysynyń bir kózden satyp alýdy negizsiz qoldanǵany úshin derbes jaýapkershiligi kózdeldi. Osylaısha, 2021 jylmen salystyrǵanda 2022 jyly bir kózden satyp alýdyń kólemi 38%-dan 25%-ǵa deıin qysqardy. Bul rette tapsyrys berýshiniń muqtajdyǵyn jedel óteýge múmkindik beretin tek asa mańyzdy negizder saqtalǵan. Mysaly, tabıǵı monopolııa qyzmetteri, TJ kezindegi satyp alýlar, vedomstvolyq baǵynysty uıymdardan satyp alý sııaqty negizdemeler qaldyryldy», dedi spıker.

Buǵan qosa básekelestik tásilder­men ótkizilgen satyp alýlar sany 877 myńnan 1,6 mln deıin ósken.

Memlekettik satyp alý júıesin jetildirý barysynda Memleket basshysynyń qurylys naryǵyn demonopolızasııalaý jónindegi tapsyrmasy da aıqyn eskeriledi. Vedomstvo ókiliniń aıtýynsha, tapsyrys berýshimen kelisilmegen qosalqy merdigerlerdi tartqan jaǵdaıda memlekettik satyp alý týraly shartty buzý úshin tapsyrys berýshiniń qosymsha quqyǵy kózdelgen. Sondaı-aq kórsetilgen qyzmetter tájirı­besiniń bolýy bóliginde konkýrstyq baǵa usynysyna áser etetin ólshem­shartty esepteý 10 jyldan 5 jylǵa deıin tómendetildi.

«Qazirgi ýaqytta Qarjy mınıstr­ligi aýmaqtyq belgi jáne teris máni túrindegi áleýetti ónim berýshiniń konkýrstyq baǵa usynysyna áser etetin jańa ólshemshartty belgileý bóliginde memlekettik satyp alýdy júzege asyrý qaǵıdalaryna túzetýler paketin ázirledi. Túzetýler búginde ulttyq kásipkerler palatasymen talqylanyp jatyr. Bul tásilder jergilikti kompanııalarǵa konkýrsta jeńiske jetýge jáne jumys kólemin qosalqy merdigerlikke berý faktilerin boldyrmaýǵa, iri kompanııalardyń monopolııalyq jaǵdaıyn tómendetýge, sondaı-aq shaǵyn jáne orta bıznesti damytýǵa múmkindik beredi», dedi D.Keńbeıil.

Bastaýyn byltyr alǵan taǵy bir jańashyldyq – «Samuryq-Qazyna» qorynyń jáne kvazımemlekettik sektordyń barlyq sýbektileriniń satyp alýlaryn retteıtin «Kvazımem­lekettik sektordyń jekelegen Sýbek­tileriniń satyp alýy týraly» zańnyń kúshine enýi. Bul rette Qordyń dırektorlar keńesi satyp alýdyń jańa tártibin bekitipti.

«Basqa ishki qujattarǵa silteme­ler­siz tikeleı áreket etý tártibi qabyl­­­dandy. Satyp alýdyń báseke­les­tik emes tásilderin alyp tastaý jáne otandyq bıznesti qoldaýǵa baǵyt­­talǵan keshendi sharalar kózdel­gen. Bir kózden satyp alý tásilin zań­syz qoldanǵany úshin derbes jaýap­ker­­shilik engizildi. Qordyń satyp alý por­talynda barlyq aqparat­ty orna­las­tyrý, sondaı-aq shaǵymd­ar tizimin qalyptastyrý qarastyrylǵan. Qor­dyń satyp alý tásilderi meılinshe memle­kettik satyp alýlarǵa jaqyndatylyp, bir izge túsirildi», dedi spıker.

Qordyń satyp alý tártibin Qarjy mınıstrligimen jáne Básekelestikti qorǵaý jáne damytý agenttigimen min­detti túrde kelisý zańmen bekitilgen.

Vıse-mınıstrdiń sózinshe, Mem­le­ket basshysynyń 2022 jylǵy 1 qyr­­­kúıektegi Qazaqstan halqyna Jol­­­daýynda aıtylǵan tapsyrmasyn oryn­­daý úshin «Memlekettik satyp alý tý­ra­ly» jańa zańdy ázirleý boıynsha ju­mys­tar júrgizilip jatyr.

«Jańa zańnyń negizgi maqsaty – rásimderdi egjeı-tegjeıli rettemes­ten zańǵa ıkemdilik berý, satyp alynatyn taýarlardyń, jumystardyń, kórsetiletin qyzmetterdiń sapasyn arttyrý, odan ári sıfrlandyrý ese­bi­nen satyp alý úderisin ońaı­latý jáne satyp alýlar boıynsha biryń­­­ǵaı platforma qurý. Múddeli mem­le­­kettik organdar men uıymdar qata­ry­­nan jumys toby quryldy. Bir­les­ken talqylaýdyń, sondaı-aq prob­­le­malyq máselelerdi anyqtaý tur­­ǵy­synan zańnamaǵa júrgizilgen ná­t­ı­jeler bo­ıynsha jańa zańnyń ne­giz­gi tásilderi ázirlendi. Qazirgi ýa­qyt­ta zań jobasy retteýshilik saıa­sat­­tyń konsýlta­tıv­tik qujatynyń jo­ba­sy – qoǵamdyq talqylaýda», dedi vıse-mınıstr.

Sońǵy jańalyqtar