Gýmanıtar saladan SCOPUS talap etý tıimsiz
Qaırat Saq, L.Gýmılev atyndaǵy EUÝ-dyń Jýrnalıstıka jáne saıasattaný fakýlteti dekany:
– Bul rasynda, qazirgi kezdegi ózekti másele. Qazaqstan tarıhyna, qazaq fılosofııasyna qatysty bilim berý baǵdarlamalary boıynsha oqıtyn doktoranttar úshin Scopus derekter bazasyndaǵy jýrnaldarǵa maqala jarııalaý mindeti alynyp tastalǵany sekildi áleýmettik ǵylymdar boıynsha da mundaı mindet bolmaǵany durys. О́ıtkeni qazaq rýhanııatyna, qazaq qoǵamyna qatysty zertteý eńbekterin Web of Sciense, Scopus bazasyna jarııalaýdyń qajeti joq. Sonyń kesirinen, kóptegen doktorant, PhD doktoranttar ǵylymı dárejesin qorǵaı almaı júr. Odan da onyń ornyn almastyryp, maqalalardy ózimizdiń ǵylymı jýrnaldarymyzǵa jarııalaıyq. Web of Sciense, Scopus bazasyna maqala jarııalaý gýmanıtarlyq, áleýmettik ǵylymdar úshin tıimsiz. Ári Skopýsqa maqala jarııalaý úshin doktoranttarymyz ortadaǵy deldaldarǵa aldanyp qalatyn jaǵdaılar da bolady.
Bizdiń keıbir taqyryptarymyz álem zertteýshileri úshin qyzyq bolmaýy múmkin
Kenjegúl Tergembaı, L.Gýmılev atyndaǵy EUÝ-dyń Jýrnalıstıka jáne saıasattaný fakýltetiniń doktoranty:
– Men byltyr doktorantýrany bitirdim. Biraq áli qorǵaýǵa shyqqan joqpyn. 2023 jyldyń jeltoqsan aıynyń sońyna deıin qorǵasam – tegin, úlgermesem qomaqty qarajat tólep qorǵaýǵa týra keledi. Bul jalǵyz meniń ǵana bas aýrýym emes, doktorantýrany aıaqtaǵan talaı túlekterdiń bas qaıǵysy. Sebebi «Skopýs» degen qatal talap bar, sol zertteýshi ǵalymdardyń baǵyn baılap, saǵyn syndyryp tur.
Scopus (Skopýs) derekter bazasynda maqala jarııalaý qıynnyń qıyny. «Qazaq tarıhyna, tulǵalaryna, rýhanııatyna, jýrnalıstıkasyna, saıasatyna arnalǵan «otandyq» taqyryptaǵy maqalalar álemdi qyzyqtyrmaıdy. Ony moıyndaý kerek. Al, matematıka, medısına, bıologııa, hımııa jáne fızıka salasy bolsa bir jón, olarǵa talas joq. Osy problemany byltyr Ashat Aımaǵambetov myrzanyń jekesine jazǵanmyn. Ol azamatqa alǵysym sheksiz, sebebi problemaǵa salmaqty túrde qarap, mınıstrlikte talqylaýǵa saldy. Jaqsy jańalyq kútip júrgende mınıstrlik ekige bólinip ketti de bizdiń problemamyz Saıasat Nurbek myrzanyń quzyryna ótti.
Dıssertasııa qorǵaýǵa ázirlenip júrgen doktoranttarda suraq kóp
Gúlmıra Áshirbekova, L.Gýmılev atyndaǵy EUÝ-dyń Jýrnalıstıka jáne saıasattaný fakýltetiniń aǵa-oqytýshysy:
– Qazaqstan Respýblıkasy Ǵylym jáne joǵary bilim mınıstrliginiń 2023 jylǵy 9 qańtardaǵy №7 buıryǵy otandyq ǵalymdar úshin jaqsy jańalyq bolǵany anyq. О́ıtkeni osy ýaqytqa deıin qazaq til bilimi men ádebıettaný, fılologııa máselelerine qatysty ǵylymı maqalalardyń sheteldik basylymdarda jaryq kórýi qıyndyq týǵyzyp keldi. Soǵan qaramastan Web of Sciense, Scopus bazalaryndaǵy ǵylymı jýrnaldarda birneshe maqalalaryn jarııalap úlgergen fılologtar az emes. Iаǵnı qazaq til bilimi men ádebıettaný máselelerin álemdik ǵylymı ortaǵa tanystyra aldyq dep oılaımyn. Bul – ǵalymdardyń úlken jetistigi. Jańa tolyqtyrýlar men ózgertýler engizilgen talaptardyń áli de bolsa suraq týyndatatyn tustary bar. Máselen, 35 prosenti bar joǵaryda atalǵan bazalarda tirkelgen basylymdarda maqalasy shyqsa, basqa ǵylymı maqalalar talap etilmesten qorǵaýǵa jiberiledi delingen. Taǵy da osyndaı talaptar bar. Bul máselege qatysty komıtettiń túsindirmesi qajet-aq. О́ıtkeni qazirgi tańda qorǵaýǵa daıyndalyp júrgen doktoranttar arasynda suraq kóp. Ǵylym komıteti bekitken qazaqstandyq ǵylymı jýrnaldar Scopus bazasyna ený úshin maqala qabyldaý erejelerin ózgertip, talapty kúsheıtýde. Biz otandyq ǵylymı basylymdardyń sapasyn jaqsartýǵa kiriskende, sheteldik jýrnalda shyqqan bir maqalamen qorǵaý qanshalyqty durys sheshim? Sondaı-aq Web of Sciense, Scopus bazalaryndaǵy ǵylymı jýrnaldarda maqala jarııalaýǵa baılanysty ǵylym salalaryna qaraı bólýdi durys sheshim dep qabyldamaımyn. О́ıtkeni áleýmettik ǵylymdar da qazaq qoǵamynyń máselelerin zertteıdi. Zertteý taqyryptarynyń ishinde sheteldik jýrnaldar qabyldamaıtyn taqyryptardy joqqa shyǵara almaımyz. Sondyqtan atalǵan ózgertýdi basqa ǵylym salalaryna qatysty da qosý kerek dep oılaımyn.
Scopus-qa maqala shyǵarý talabyn jýrnalıstıkadan da alyp tastasa...
Záýresh Qoıgeldıeva, L.Gýmılev atyndaǵy EUÝ-dyń Jýrnalıstıka jáne saıasattaný fakýlteti doktoranty:
– Web of Sciense, Scopus bazalaryndaǵy ǵylymı jýrnaldarda maqala jarııalaý talabyn gýmanıtarlyq baǵyttaǵy mamandyqtardan ǵana emes, áleýmettik ǵylym mamandyqtarynan, sonyń ishinde jýrnalıstıkadan da alyp tastaǵany durys. Sebebi bizdiń doktorlyq jumysymyz qazaq tilinde zertteledi ári kóptegen taqyryptar qazaq qoǵamynyń máseleleri. Sonymen qatar Skopýsqa maqala jarııalaý qazirgi tańda óte qıyn bolyp tur. Men maqalalarymdy eýropalyq jýrnaldarǵa birneshe ret tegin jiberdim. Úsh ret qaıtyp keldi. Aqsha tólep te jarııalaýǵa tyrysqan edim. Biraq eki ret aldanyp qaldym. Bizdiń taqyrybymyz ulttyq qundylyqtar tóńireginde bolǵandyqtan, ol sheteldik basylymdardy kóbine qyzyqtyrmaıdy.
