Depozıt • 16 Aqpan, 2023

Depozıt – banktiń berekesi

230 ret
kórsetildi
5 mın
oqý úshin

«Depozıt – banktiń jany» dese, jarasqandaı. Birinshiden, depozıt tartý arqyly óziniń qarjy qoryn molaıtady, tıisinshe klıent aldyndaǵy mindettemesin óteý turǵysynan da senimdi bolady. Ekinshiden, meılinshe mol depozıttiń jınalýy – azamattardyń bankke degen seniminiń ólshemi ispetti.

Depozıt – banktiń berekesi

2022 jyl kim-kimge de ońaı tıgen joq, biraq qyspaqtyń da qaıyry bar. Naryqtaǵy eń iri bankter sanalatyn – reseılik enshiles qarjy ınstıtýttarynyń basynan baq taıýy – olardan depozıttiń «qashýyna» ákelip soqty. Tıisinshe, salymshylar óz qarajatyn birqatar qazaqstandyq bank shotyna aýystyryp, biraz bank sonyń arqasynda kúıli, qýatty bolyp qaldy. Reseılik bankter naryqtan yǵysa bastaǵan kezde týyndaǵan dúrbeleń tez basylyp, sektor qatysýshylary lezde óz arnasyna túsip úlgerdi.

Byltyrdan beri bankterdegi depozıt portfeli birshama keńeıgen. Naqtylaǵanda, 2022 jyldyń qańtarymen salystyrǵanda 21,5 paıyzǵa ósip, 31,6 trln teńgege jetti. Klıentterdiń segmentteri turǵysynda zańdy tulǵa­lar­dyń depozıti 16,7 paıyzǵa ósip, 14,7 trln teńgege, jeke tulǵalardyń depo­­zıtteri 26 paıyzǵa ósip, 16,9 trln teńgege tolyqqan.

Eldegi eń iri bankter arasynda depo­zıt­terdiń jyldyq ósiminiń abso­lıýtti kóshbasshysy – «Bank RBK»: birden 78,2 paıyzǵa kóbeıgen. Portfelindegi salym kólemi – 1,35 trln teńge. Qarjy ınstıtýty korporatıvtik segmentte de (2,2 ese ósip, 887 mlrd teńgege jetti), bólshek segmentte de (33,1 paıyzǵa kóbeıip, 462,4 mlrd teńgege jetti) aıtarlyqtaı ósim kórsetti. Bul bankte bıznes pen jeke tulǵaǵa arnalǵan kóptegen ónim bar. Jeke tulǵalarǵa arnalǵan mólsherlemesi joǵary depozıtti, sonyń ishinde «Safe» jınaqtaý depozıtin (JTSM – ornalas­tyrý merzimine baılanysty 16%-ǵa deıin) atap ótýge bolady.

Jyldyq ósimi boıynsha ekinshi orynda «Eýrazııalyq bank»: 68,8 paıyzǵa kóbeıip, 1,88 trln teńgege jetti. Zań­dy tulǵalar segmentinde qarjy ıns­tıtýtyndaǵy depozıt bir jylda 61,8 paıyzǵa artsa, jeke tulǵalar seg­mentinde 78,1 paıyzǵa ósken. Úzdik úshtikti «Kaspi Bank» jabady: salymy 47,9 paıyzǵa kóbeıip, 4,18 trln teńgeni quraǵan. Mundaǵy bıznes depozıti bir jylda 91,7 paıyzǵa, jeke tulǵalar depozıti 43,6 paıyzǵa ósken.

Depozıt qabyldaýshy bankter ishin­degi kórsetkishi tym tómendep ketken jalǵyz bank – baıyrǵy «Sber», qazirgi «Bereke Bank». Onda depozıt kólemi bir jylda bir­den 59,5 paıyzǵa tómendep, 1,06 trln teńge bolyp qalǵan. Reıtıngke «Bank Sentr­­Kredıt» engizilmegen. О́ıtkeni onyń ósý kórsetkishteri basqa ekinshi deńgeıli bank­­terdi («Eco Center Bank», burynǵy «reseı­­lik» «Alfa-Bank») satyp alý arqy­ly qamta­masyz etilgen deıdi «Ranking» sarapshylary.

Qazirgi ýaqytta «Halyk Bank»-te – 10,34 trln, «Otbasy bankte» – 2,30 trln, «Forte Bank»-te – 2,05 trln, «Sıtı Bank Qazaqstanda» – 1,04 trln, «Jusan Bank»-te – 1,49 trln teńge kóleminde salym bar. Jalpy alǵanda, ekinshi deńgeıli 21 banktiń 15-i ósim kórsetti. Jınaqtalǵan depozıt kólemi – 31,60 trln teńge. Sonyń 28,90 trln-y TOP-10 qataryna kiretin bankterge tıesili. Salymdar 2012 jyldan beri 4 ese ósim kórsetken. Atap aıtqanda, ekinshi deńgeıli bankterde 2012 jyly jalpy jıyntyǵy 8,5 trln teńge bolsa, 2013 jyly – 9,8 trln, 2014 jyly – 11,4 trln, 2015 jyly – 15,6 trln, 2016 jyly – 17,3 trln, 2017 jyly – 16,7 trln, 2018 jyly – 17,0 trln, 2019 jyly – 18,0 trln, 2020 jyly – 21,6 trln, 2021 jyly – 26,0 trln, al 2022 jyly 31,6 trln teńge boldy.

Qalǵan 6 bankte kórsetkish tómendegen. Salymy azaıǵan qarjy ınstıtýttary qatarynda reseılik enshiles bank – «Bank VTB» (Qazaqstan) bar. Ondaǵy depozıt kólemi birden 86,4 paıyzǵa tómendegen. Sondaı-aq Qytaı bankteri – Qytaıdyń Saýda ónerkásip bankindegi salym kólemi – 22,2 paıyzǵa, Qazaqstandaǵy Qytaı bankindegi salym kólemi 13,1 paıyzǵa azaıǵan. Bul qatarda depozıtiniń 20,9 paıyzynan aıyrylǵan BAÁ-niń enshiles uıymy – «Al Hilal» Islam Banki de bar. Kórsetkishi tómendegen jalǵyz qazaqstandyq bank – «Nurbank». Bir jylda 2 paıyzǵa tómendegen.

 

Sońǵy jańalyqtar