Mundaı jobalardyń biri – «E-zań kómegi». Joba advokattardyń, zań keńesshileriniń qyzmetin, olardyń úderiske qatysýshylarmen jáne basqa da múddeli taraptarmen onlaın rejimdegi ózara is-qımylyn avtomattandyrýǵa baǵyttalǵan. Atalǵan júıede qylmystyq sot isin júrgizýdiń sotqa deıingi satysynda memleket kepildik bergen zań kómeginiń úderisteri avtomattandyrylǵan. Ol úshin Bas prokýratýranyń «E-qylmystyq isimen» tıisti ıntegrasııalar jasalǵan.
– Biz azamattar men advokattarǵa kómektesetin aqparattyq júıe ázirledik. Bul kómek kórsetilýge tıis adamdarǵa qandaı advokat nendeı kómek kórsetkenin tirkeıtin júıe. Sondaı-aq qazir zań keńesshileri degen uǵym bar. Osy jyldyń birinshi toqsanynda bul júıeni mobıldi qosymsha arqyly keńes alýǵa bolatyndaı etip jetildiremiz. Avtorızasııa men qol qoıý úderisteri Face ID arqyly jasalǵanyn qalaımyz, – deıdi Ádilet vıse-mınıstri Bekbolat Moldabekov.
Onyń aıtýynsha, azamat belgili bir advokatty nemese zań keńesshisin tańdarda advokattardyń, zań keńesshileriniń reıtıngine nazar aýdara alady. Sondaı-aq azamattar 1414 baılanys ortalyǵy arqyly da zańgerlik keńes ala alatynyn umytpaıyq.
Digital Justice jobalarynyń biri «MIB-ti sıfrlandyrý» dep atalady. Atalǵan qanatqaqty jobany 2023 jyldyń birinshi toqsanynda iske qosý josparlanyp otyr. Joba turǵyndardyń qoltańbalaryn jınaý úderisin avtomattandyrýǵa, daýystardy, kvorýmdy avtomatty túrde sanaýǵa, keıinnen múlik ıeleri birlestigin tirkeý úshin elektrondy hattamany qalyptastyrýǵa múmkindik beredi.
– MIB tóraǵasyn tirkeý onlaın rejimde júrgiziledi. Azamattar mobıldi qosymsha arqyly ózderine yńǵaıly jolmen, ıaǵnı bıometrııa nemese elektrondy sıfrlyq qoltańba (ESQ) arqyly qol qoıady, – dep naqtylady vıse-mınıstr.
Sol sekildi advokat nemese notarıýs lısenzııasyn alý úderisi de sıfrlandyrylady. Bul qyzmetter «Attestattaý reınjınırıngi» jobasy aıasynda múmkin bolmaq. Osynyń nátıjesinde aýmaqtyq ádilet organdarynda komıssııamen betpe-bet áńgimelesý alynyp tastalady. Onyń ornyna kompıýterlik testileýden jáne sıtýasııalyq keısterden ótý qarastyrylǵan. Qanatqaqty jobany osy jyldyń birinshi toqsanynyń sońynda iske qosý josparlanǵan.
– Qazir advokat, notarıýs, sot sarapshysy nemese jeke sot oryndaýshysy lısenzııasyn alý úshin birneshe kezeńnen ótedi. Onyń ústine nátıje teris bolǵan jaǵdaıda, kem degende úsh aıdan keıin ekinshi ret tapsyrýǵa múmkindik alady. Bul úderis tolyǵymen sıfrlandyrylmaq. Taǵylymdamadan keıin birden kompıýterde onlaın test, keıs suraqtaryna qatysty synaq tapsyrýǵa jáne birden lısenzııa alýǵa múmkindik beredi. Eger azamat testti tapsyra almasa, onda bir aptadan keıin ekinshi múmkindik usynylady, – dedi B.Moldabekov.
Qazirgi ýaqytta 53 memlekettik qyzmettiń jartysynan kóbin egov Mobile mobıldi qosymshasy arqyly alýǵa bolady. Iаǵnı 28 memlekettik qyzmet, 13 servıs jáne 5 sıfrlyq qujat qoljetimdi. Osy oraıda egov.kz saıtynda barlyq qyzmet elektrondyq formatqa kóshirilgenin atap ótken jón.
– Ádilet mınıstrligi munymen shektelmeı memlekettik qyzmetterdi mobıldi qosymshalarǵa kóshirý jumystaryn júrgizip jatyr. Búginde birqatar qyzmet bankterdiń mobıldi qosymshalarynda qoljetimdi ekenin atap ótken jón. Máselen, Halyk Homebank arqyly nekeni tirkeý, Bereke Bank-tiń B-Business mobıldi qosymshasy arqyly jaýapkershiligi shekteýli seriktestikti tirkeý, Kaspi.kz jáne Halyk Homebank arqyly balanyń týý týraly kýáligin alý, Halyk Homebank arqyly zańdy tulǵalar men jyljymaıtyn múlik týraly málimetter alý qyzmetteri qoljetimdi. Osy baǵyttaǵy jumys jalǵasatyn bolady, – dedi ol.
B.Moldabekovtiń aıtýynsha, memlekettik qyzmetter proaktıvti jáne kompozıttik formatta kórsetiledi. Qazirgi ýaqytta ata-anasynyń kelisimi boıynsha bala týǵannan keıin bir táýlik ótken soń kýálik berýdi kózdeıtin balanyń týýyn tirkeý, jyljymaıtyn múlik ıesiniń mekenjaıyn avtomatty túrde ózgertý qyzmetteri proaktıvti formatta qoljetimdi.
– Sol sekildi jańa jyljymaıtyn múlik ıelerine kommýnaldyq qyzmettermen sharttar jasasý tártibi ońtaılandyryldy. Kompozıttik formatta Blockchain tehnologııasyn qoldana otyryp, banktik kepil jáne satyp alý-satý sharttaryn tirkeý, Otbasy bankiniń www.gosreestr.kz saıty arqyly jalǵa beriletin turǵyn úıdi sýbsıdııalaý, turǵyn úılerdi jekeshelendirýdiń elektrondyq sharttaryn resimdeý qoljetimdi. Sondaı-aq atqarýshylyq is júrgizý organdarynyń avtomattandyrylǵan aqparattyq júıesin bankterdiń aqparattyq júıesimen ıntegrasııalaýdy tırajdaý jumystary júrgizilýde, – dedi vıse-mınıstr.