Qazaqstan Qarjygerler qaýymdastyǵynyń málimeti boıynsha, aktıvter qurylymyndaǵy úlesti áli de baǵaly qaǵazdar (83,2 paıyz) alady. Olardyń kólemi 2023 jylǵy 1 qańtardaǵy jaǵdaı boıynsha 765,1 mlrd (+120,6 mlrd teńge) teńge boldy.
«Mindetteme kólemi 2022 jyldyń qorytyndysy boıynsha 17,1 paıyzǵa (+108,8 mlrd teńge) ulǵaıyp, negizinen ómirdi saqtandyrý sharttary boıynsha oryn almaǵan zalaldar rezervin ulǵaıtý esebinen (+60,1 paıyz nemese 64,6 mlrd teńge) 745,9 mlrd teńgeni qurady. Sektordaǵy shoǵyrlaný áli de qalypty: aktıvter boıynsha ómirdi saqtandyrý naryǵynyń 71 paıyzyn úsh iri kompanııa enshilep tur. Halyq-Life, Nomad Life jáne FFLife. Bul rette aktıvterdiń bir jyldaǵy eń eleýli ósimin ESK jáne KM Life talaptary kórsetti», delinedi qaýymdastyq zertteýinde.
Biraq bir jyl ishinde saqtandyrý syılyqaqysy 0,8 paıyzǵa tómendegen (-33,7 paıyz nemese 46,3 mlrd teńge). Buǵan annýıtettik saqtandyrý boıynsha syılyqaqy kóleminiń qysqarýy sebep bolǵan. Alaıda jumyskerlerdi jazataıym oqıǵalardan saqtandyrý (+67,5 paıyz nemese 28,5 mlrd teńge) jáne ómirdi saqtandyrý (+5,7 paıyz nemese 10,1 mlrd teńge) boıynsha syılyqaqynyń ósýi bul tómendeýdi ishinara teńestirýge múmkindik berdi deıdi sarapshylar.
Jalpy, ómirdi saqtandyrý (+35,9 paıyz), annýıtettik saqtandyrý (+11,9 paıyz) jáne jazataıym oqıǵalardan saqtandyrý (+96,1 paıyz) boıynsha tólemderdiń ulǵaıýy esebinen tólem kólemi 22,1 paıyzǵa ósken. Nátıjesinde tólemderdiń syılyqaqyǵa araqatynasy 2021 jylmen salystyrǵanda 9,3 paıyzdan 11,4 paıyzǵa deıin joǵarylapty.
«Saqtandyrý qyzmetinen túsetin kiristerdiń tómendeýine qaramastan (-1,8% nemese 6,5 mlrd teńge), sektordyń 2022 jylǵy taza kirisi baǵaly qaǵazdar boıynsha syıaqy túrindegi kiristerdiń ósýi (+33,1 paıyz nemese 17,0 mlrd teńge) jáne komıssııalyq syıaqy tóleý jónindegi shyǵystardyń qysqarýy esebinen 64,0 mlrd teńgeni (+36,7 paıyz) qurady (-31,5 paıyz nemese 30,2 mlrd teńge). О́SK naryǵy boıynsha menshikti kapıtaldyń rentabeldiligi azdap tómendedi – menshikti kapıtal qurylymynda bólinbegen paıda kóleminiń ulǵaıýy saldarynan 34,0 paıyzǵa deıin (2021 jyly 36,2 paıyz)», delinedi qaýymdastyq habarlamasynda.
Jalpy alǵanda, saqtandyrý syılyqaqysy byltyrdyń deńgeıine jetken. Eger 2021 jyly ósim annýıtettik saqtandyrýdyń «býmymen» (+77,0 paıyz) qamtamasyz etilse, onda 2022 jyly qyzmetkerlerdi jazataıym oqıǵalardan mindetti saqtandyrý (+67,5 paıyz) jáne ómirdi saqtandyrý (+5,7 paıyz) birinshi orynǵa shyqqan.
«О́SK-ge 2022 jyldyń shildesinde qabyldanǵan zańnamalyq ózgerister qoldaý kórsetti, onyń negizgi sátteriniń biri saqtandyrý ónimderiniń jelisin keńeıtý boldy. Máselen, qazaqstandyq naryqta alǵash ret memlekettiń sýbsıdııasy bar bilim berý jınaqtaýshy saqtandyrý ónimi paıda boldy. Sondaı-aq erli-zaıyptylardyń ómir boıy tólemderin qamtamasyz etý úshin olardyń zeınetaqy jınaqtaryn biriktirý múmkindigi kózdelgen. Halyqtyń saqtandyrý ónimderine degen senimin arttyrý maqsatynda tólem kepildikterin jáne daýlardy retteýdi qamtamasyz etetin ınfraqurylym reformalandy. Saqtandyrylýshylarǵa saqtandyrýdyń barlyq mindetti jáne áleýmettik mańyzy bar synyptary boıynsha saqtandyrý tólemderine kepildik berý qorynyń tolyq kepildigi berildi», dep jańashyldyqtardy tizbelep ótedi qaýymdastyq.
Sarapshylar bıyl saqtandyrý naryǵy úshin serpilis jyly bolady dep kútedi. Sebebi, sektordyń burynǵydan da qarqyndy sıfrlana túsýi, azamattardyń qarjylyq saýatynyń artýy jáne salany básekege qabiletti etý maqsatynda jasalyp jatqan oń bastamalar jańa jáne jaıly ózgeristerge bastaýy tıis.
