Infografıkany jasaǵan Amangeldi Qııas, «EQ»
2023 jyldyń basyndaǵy jaǵdaı boıynsha bank sektorynda jetkilikti kapıtal qory bar. Negizgi kapıtal jetkiliktiliginiń koeffısıenti (k1) 18,54%-dy, menshikti kapıtaldyń jetkiliktilik koeffısıenti (k2) 21,70%-dy qurady. Bul júıe boıynsha orta eseppen zańnamada belgilengen normalardan aıtarlyqtaı asyp túsedi jáne bankterge yqtımal táýekelderdi jabýǵa múmkindik beredi.
«Ranking» taldaýy boıynsha, eger iri ekinshi deńgeıli bankterdi qarastyratyn bolsaq, prýdensıaldyq normatıvter talaptaryn oryndamaǵan burynǵy Sberbank, qazirgi Bereke Bank-ten basqa bankterdiń barlyǵynda menshikti kapıtaldyń jetkiliktiligi joǵary koeffısıentterge ıe. Sonyń ishinde eń joǵary kórsetkish – Jusan Bank-te. Banktiń negizgi kapıtalynyń jetkiliktilik koeffısıenti (k1) – 29,9%, bul 7,5%-dyq normatıvtik normatıvten 4 ese joǵary. Birinshi deńgeıdegi kapıtaldyń jetkiliktilik koeffısıenti (k1-2) – 29,9%, bul 8,5% normatıvtik talaptan 3,5 ese joǵary. Menshikti kapıtaldyń jetkiliktilik koeffısıenti (k2) – 47,4%, bul 10% normatıvtik normatıvten 4,7 ese joǵary.
«Sonymen qatar banktiń menshikti kapıtalynyń jetkiliktilik deńgeıi bank júıesindegi menshikti kapıtal jetkiliktiliginiń ortasha kórsetkishterinen aıtarlyqtaı asyp túsedi. Bul rette Jusan Bank ótimdilik kórsetkishteri de belgilengen eń tómengi mánderden birneshe ese joǵary. Jetekshi jáne joǵary qundylyqtar banktiń qarjylyq turaqtylyǵy men senimdiligin rastaıdy. Kapıtaldyń jetkiliktiligi boıynsha ekinshi orynda turǵyn úı qurylys jınaq júıesin júzege asyratyn memlekettik bank – «Otbasy bank» ıelendi: menshikti kapıtaldyń jetkiliktiliginiń k1, k1-2 jáne k2 koeffısıentteri munda 28,7%-dy qurady. Bul mánder de eldiń qarjylyq retteýshisi belgilegen normatıvtik mánderden birneshe ese joǵary», dep atap kórsetedi sholýshylar.
Odan bólek, úzdik bestikke myna qarjy ınstıtýttary kiredi.
- ForteBank: k1 – 19,6%, k1-2 – 19,6%, k2 – 20,2%;
- Halyk Bank: k1 – 18,5%, k1-2 – 18,5%, k2 – 18,9%;
- Home Credit Bank: k1 — 18,2%, k1-2 – 18,2%, k2 – 18,2%.
2023 jyldyń basyndaǵy jaǵdaı boıynsha bankterdiń normatıvtik menshikti kapıtaly 6 trln teńgege jaqyndady, bul ótken jyldyń sáıkes kezeńimen salystyrǵanda 11,7%-ǵa artyq. Kórsetkish jyldan-jylǵa turaqty ósip keledi.
Normatıvtik menshikti kapıtaldyń eń kóp mólsheri Halyk Bank-te (1,9 trln teńge), Jusan Bank-te (751,5 mlrd teńge) jáne Kaspi Bank-te (571,4 mlrd teńge).
Aıta keteıik, ótimdilik kórsetkishteri men kapıtal moldyǵy banktiń qarjylyq turaqtylyǵyn jáne klıentter aldynda senimdi ekenin aıǵaqtaıdy. Mundaı joǵary mánge ıe qarjy uıymdary óz mindettemesin tolyǵymen oryndaı alady jáne salymshylar úshin de táýekel týdyrmaıdy.
Qarjy naryǵyn retteý jáne damytý Agenttiginiń habarlaýynsha, 2023 jylǵy 1 aqpandaǵy jaǵdaı boıynsha bank sektorynyń aktıvteri bıyl qańtarda 1,2%-ǵa nemese 0,5 trln teńgege azaıyp, 44,0 trln teńgeni qurady. 2023 jylǵy qańtarda aktıvterdiń tómendeýine ótimdi aktıvterdiń 2,0%-ǵa nemese 381 mlrd teńgege azaıýy áser etti. О́timdiligi joǵary aktıvter 13,8 trln teńgeni nemese aktıvterdiń 31,3%-yn quraǵan, bul bankterge klıentter aldyndaǵy óz mindettemelerine tolyq kólemde qyzmet kórsetýge múmkindik beredi.
«Ekonomıkaǵa nesıe 2023 jylǵy qańtarda korporatıvtik sektordaǵy nesıe belsendiliginiń maýsymdyq baıaýlaýy jáne qoldanystaǵy qaryzdardy josparly óteý, sondaı-aq teńgeniń dollarǵa qatysty shamaly nyǵaıýy (0,5%-ǵa) aıasynda valıýtalyq nesıe portfelin qaıta baǵalaý nátıjesinde 0,2%-ǵa, 22,8 trln teńgege deıin tómendedi. Ulttyq valıýtadaǵy kredıt 0,04%-ǵa, 21,0 trln teńgege deıin, shetel valıýtasyndaǵy kredıt 1,6%-ǵa, 1,8 trln teńgege deıin tómendedi. ShOB sýbektilerine qaryzdar 2,0%-ǵa, 5,9 trln teńgege deıin, iri bızneske qaryzdar 0,2%-ǵa, 3,6 trln teńgege deıin tómendedi», delinedi Agenttik habarlamasynda.
Jeke tulǵaǵa berilgen nesıe bıyl qańtarda 0,7 paıyzǵa kóbeıip, jalpy kólemi 14,3 trln teńgege jetken. Buǵan ıpotekalyq nesıe men (4,8 trln teńge) men tutynýshylyq qaryz (7,7 trln teńge) úlken úles qosqan. Jalpy, bank sektory boıynsha tólenbegenine 90 kúnnen asqan nesıe (NPL90+) kólemi búkil nesıe portfeliniń 3,4 paıyzyn qurap, 824 mlrd teńge boldy. Aıta keteıik, dál osy NPL90+ kóleminiń artýyna baılanysty memleket jeke tulǵa bankrottyǵyn qolǵa alyp jatyr. Bankrottyqqa ótinim berý 3 naýryzda bastaldy. Bankrottyq sharasynyń úsh túrli tásili bar. Biz ony aldyńǵy nómirlerimizde egjeı-tegjeıli jazǵan edik.
Bankterdiń menshik kapıtaly 2023 jylǵy qańtar aıynda 3,3%-ǵa, 5,4 trln teńgege deıin ósken. Sektordyń mindettemesi 2023 jylǵy qańtarda zańdy tulǵalar salymdarynyń 2,1%-ǵa, 14,4 trln teńgege deıin (mindettemeler qurylymyndaǵy úlesi 37,2%) tómendeýi nátıjesinde 1,8%-ǵa, 38,6 trln teńgege deıin tómendegen.
2023 jylǵy 1 aqpandaǵy jaǵdaı boıynsha Qazaqstan Respýblıkasynyń bank sektorynda 21 ekinshi deńgeıdegi bank bar. Onyń ishinde 12-si – shetel qatysatyn bank, onyń ishinde 9-y – enshiles bank.
