Qarjy uıymdarynyń áleýeti

Tutastaı alǵanda, S&P derekteri boıynsha, ekonomıkalyq sıklderde aktıvterdiń sapasyn neǵurlym saralap basqarý kezinde bank júıesiniń turaqtylyǵy kórsetkishteriniń jaqsar­ǵany baıqaldy. Kredıtter boıynsha yqtımal shyǵyndarǵa arnalǵan rezerv­terdi qalyptastyrý boıynsha shyǵystar jáne Qazaqstan bank sektorynyń proble­malyq kredıtteriniń úlesi 2015-2020 jyldary baıqalǵan deńgeıden edáýir tómen bolyp qalýda jáne aktıvter sapasynyń kórsetkishteri turaqty bolyp qalady dep kútilýde.

Qazaqstannyń bank sektorynyń  eldik jáne salalyq táýekelderiniń baǵasy (Banking Industry Country Risk Assessment, BICRA) da «9»-dan «8»-ge jaqsartyldy jáne óz qyzmetin negizinen Qazaqstanda júzege asyratyn bankter reıtınginiń bazalyq deńgeıi «b+»-ten «bb-»-ke deıin kóterildi.

Nátıjesinde myna uıymdardyń uzaq merzimdi jáne qysqa merzimdi kredıttik reıtıngteri rastaldy:

«Qazaqstan Halyq banki» AQ «BV+/B» deńgeıinde. Boljam – «Turaqty»;

«Kaspi Bank» AQ «VV/V» deńgeıinde. Boljam – «Turaqty»;

« SentrKredıt banki» AQ «V+/V» deńgeıinde. Boljam – «Turaqty»;

«ForteBank» AQ «VV-/V» deńgeıinde. Boljam – «Turaqty»;

«Nurbank» AQ «V-/V» deńgeıinde. Boljam – «Turaqty»;

«Bank Frıdom Fınans Qazaqstan» AQ «V/V» deńgeıinde. Boljam – «Turaqty»;

«OnlaınKazFınans» mıkroqar­jy uıymy» JShS (OKF) «V-/V» deńgeıinde. Boljam – «Turaqty».

Reıtıngtik agenttiktiń baǵalaýy boıynsha, Qazaqstannyń naqty IJО́-si keıinnen ekonomıkanyń aldaǵy úsh jyl ishinde jylyna 4%-dan az ósýimen 2023 jyly shamamen 4%-ǵa ósedi dep kútilýde.

Habarda Qazaqstannyń bank sektory kredıttik shyǵyndar  óskennen keıin túzetýdiń uzaqqa sozylǵan kezeńinen keıin qalpyna kelý belgilerin kórsetip otyrǵany atap ótildi. Qalpyna keltirýge kredıtke suranysty yntalandyratyn shıkizat taýarlaryna qolaıly baǵa, sondaı-aq aktıvter sapasynyń aıtarlyqtaı jaqsarýy yqpal etedi. El bankteriniń kórsetkishterine joǵary marja men paıda tabý qabileti oń áser etedi, bul syrtqy operasııalyq ortanyń belgisiz jáne qubylmaly bolyp qalǵanyna qaramastan, olardy táýekelderden qorǵaýdy qamtamasyz etedi.

2022 jyly Qazaqstannyń bank sektorynyń taza paıdasy 1,5 trln teńgeni (3,2 mlrd AQSh dol­la­ry) qurady, bul 2021 jylmen salys­tyrǵanda 14%-ǵa joǵary. Osy jyly paıda kórset­kish­teri birdeı deńgeıde saqtalady dep kútilý­de, bul rette ortasha kapıtal­dyń renta­beldiligi (return on average equity, ROAE) 25-30%-dy quraıdy, al taza paıyz­dyq marja 5%-dan joǵary bolady.

Bul rette halyqaralyq baǵalaý­lar boıynsha kredıtteýdiń ósý qar­qyny qalpyna kelýdi jalǵastyrady jáne nomınaldy kórsetýde jylyna, shamamen 15-17%-dy quraıdy. Al bizdiń eldegi bank sektorynyń problemalyq kredıtteriniń úlesi tutastaı alǵanda 9%-ǵa jýyq deń­geı­de turaqty bolyp qalady.