– Memleket basshysynyń tapsyrmasymen ekinshi jyl qatarynan Atyraý, Mańǵystaý óńiri jastaryna qosymsha nysanaly bilim berý granttaryn bólý – mektep bitirýshi túlekter men olardyń ata-analary úshin úlken qoldaý. Batys óńirlerdiń jastaryn jetekshi joǵary oqý oryndarynda oqytý máselesi úlken jaýapkershilikti talap etetin is. Atalǵan jobaǵa elimizdiń joǵary deńgeıli ýnıversıtetteriniń enýi óńir jastarynyń damýy úshin úlken múmkindik, jańa belesterdi baǵyndyrýdyń jarqyn joly. Qosymsha bilim berý grantyn bólip otyrǵan ulttyq ýnıversıtetterdiń, ortalyq, soltústik óńirlerdegi oqý oryndarynyń, reıtıngi joǵary jekemenshik ýnıversıtetter basshylaryna raqmet aıtamyn. Mańǵystaý óńirine qajetti pedagogıka ǵylymdary, aqparattyq-kommýnıkasııalyq tehnologııalar, qurylys mamandyqtaryna bólingen bilim berý granttaryn tolyq ıgerý – joǵary oqý oryndarynyń, bilim basqarmasynyń, bilim bólimderiniń, mektepterdiń ortaq jaýapty mindeti, – dedi Mańǵystaý oblysynyń ákimi Nurlan Noǵaev.
Grant máselesi Mańǵystaý úshin mańyzdy. О́tken jyly óńirge 6 myńǵa tarta grant bólingenimen, tolyq ıgerilmegen. Bul bólingen granttardyń túlekter talǵamynan shyqpaýy ma, álde oqý ornyn tańdaýdaǵy kedergi me? Yessenov University-degi shara oqý ornynyń áleýetin tanytý maqsatyndaǵy qadam boldy deýge negiz bar. Ýnıversıtet basshysy Berik Ahmetov bolashaq ınjenerlerdi, tehnologterdi, IT mamandaryn daıarlaýǵa, jastarǵa ǵylymı-tehnıkanyń ártúrli salalarynan bilim beretin, olardyń tehnıkalyq oılaýyn damytatyn jaǵdaı jasaýǵa baǵyttalǵan «Yessonov Technopark» kesheniniń jobasymen tanystyrdy.
– Kóbimiz AQSh pen Eýropa elderindegi tarıhy ǵasyrlarǵa ulasqan ýnıversıtetterde bilim alyp, tájirıbe jınap júrmiz. Al qazaq eliniń ortalyqtan eń shalǵaı ornalasqan oblysy – Mańǵystaý túbegindegi jalǵyz joǵary oqý orny Esenov ýnıversıtetiniń tarıhy qyryq jeti jylǵa endi ǵana toldy. Biraq talaby taýdaı. Sondyqtan ár bastamamyzǵa ózderińizdeı el azamattarynyń qoldaýyn sezinsek, qanattana túsemiz. Bolashaq ınjenerlerdi, tehnologterdi, IT mamandaryn ósirip jetildirý úshin jastarǵa ǵylymı-tehnıkanyń ártúrli salalarynan bilim beretin, olardyń tehnıkalyq oılaýyn damytatyn jaǵdaı jasaýymyz qajet. Ol úshin bilim berý ortalarynda «FabLab» óndiristik zerthanalaryn uıymdastyrý máselesi asa mańyzdy. Mine, «Yessonov Technopark» kesheniniń qurylysyn bastaǵaly turmyz. Bul jerde stýdentter úshin ǵana emes, ónertapqysh qala turǵyndaryna da zerthanalardyń esigi ashyq ári qoljetimdi bolady, – dedi B.Ahmetov.
Jańa qurylys nysanynyń bastamasy retinde Mańǵystaý oblysynyń ákimi N.Noǵaev pen mınıstr S.Nurbek shar tastyń ishine 2076 jyly ýnıversıtettiń 100 jyldyǵyna oraı ashylatyn ýaqyt kapsýlasyn ornalastyrdy. 0,6 gektar jer bólingen qos qabatty tehnoparktiń ishi zamanaýı tehnıkanyń 80-nen astam túrimen, túrli qural-jabdyqtarmen, sońǵy baǵdarlamalar qondyrylǵan áleýetti kompıýterlermen jasaqtalady. Sondaı-aq elektr, metall, aǵash, jıhaz, toqyma ónerkásibi, baspahana, keskindeme sehy, konferens zal, robot tehnıka, kórkemóner, galereıa, keńse, 3D elektronıka, stýdııa, IT-aımaq tolyq qajetti quraldarmen qamtylady.
– Tehnoparkti salýdaǵy basty maqsat – ınjenerlik oılaýdy qalyptastyrýǵa, ǵylymı-tehnıkalyq shyǵarmashylyqty damytýǵa yqpal etetin motıvasııalyq tájirıbege baǵyttalǵan orta qurý. Mindetimiz – tehnıkalyq jáne shyǵarmashylyq oılaýdy damytý úshin tájirıbege baǵyttalǵan orta retinde Yessenov University bazasynda tehnopark qyzmetin uıymdastyrý. Tehnopark múmkindikterin paıdalana otyryp, ǵylymı-tehnıkalyq jáne ınnovasııalyq jobalardy júzege asyrý, tehnopark qyzmetine ártúrli zamanaýı tehnologııalardy, tehnıkalyq quraldardy, baǵdarlamalyq qamtamasyz etýdi tájirıbege engizý josparlanǵan. Biryńǵaı ǵylymı-tehnologııalyq keńistik qurý, ıaǵnı tehnıkalyq shyǵarmashylyqty, ınjenerlik bilimdi nasıhattaý ári taratý, sondaı-aq jobalaý is-áreketinde, jobalaýda, baǵdarlamalaýda, modeldeýde jáne prototıpteýde praktıkalyq daǵdylardy qalyptastyrýǵa erekshe kóńil bólinedi, – dedi rektor.
Qonaqtar ýnıversıtet aýmaǵyndaǵy jylyjaı, Jasyl tehnologııalar ortalyǵy, Sý tushytý qondyrǵysy, Teńiz akademııasy úsh qabatty ǵımaratynyń qurylysy jáne jańa stadıon jobasymen tanysyp, qurylysy bastalǵan Stýdenttik saıabaqqa jas shybyqtar otyrǵyzdy. Bul jobalardyń qaı-qaısysy da qyzyqty. Mysaly, keri osmos tehnologııasymen sý tushytý qondyrǵynyń qural-jabdyqtaryn oqý ornyna Kaspıı sý tushytý zaýyty syılaǵan eken. Munda uńǵymadan saǵatyna 1-3 tekshe metrge deıin sý shyǵady jáne ýnıversıtet aýlasynda tushytylǵan jerasty sýy jylyjaıǵa qoldanylady. Al Teńiz akademııasy ǵımaratynyń qurylys jobasy standarttarǵa saı jabdyqtalǵan jáne bir súısinerligi akademııa qurylysynyń bıýdjeti ýnıversıtettiń óz esebinen qarjylandyrylǵan. Qurylǵylardy qarjylandyrýǵa memleket tarapynan qoldaý kórsetilmek.
Sharadaǵy mańyzdy oqıǵanyń biri 500 oryndyq jańa stýdentter jataqhanasynyń ashylýy boldy. Jasyratyny joq, jataqhana – elimizdegi eń kúrdeli, qordalanǵan máselelerdiń biri. Máseleni óz qadaǵalaýyna alǵan Prezıdent Qasym-Jomart Toqaev jýyrda «Jataqhana salý – óte ózekti máseleniń biri. Qazir stýdentterge 13 myńǵa jýyq oryn jetispeıdi. Alaıda Úkimet bul túıtkildi sheshýge mán berip otyrǵan joq. Ǵylym jáne joǵary bilim mınıstrligi osy máselelerdi erekshe baqylaýǵa alýy kerek...» degen bolatyn. Aqtaýda jataqhana boıynsha másele sheshimin taýyp keledi. Yessenov University quzyrynda úsh jataqhana bar. Biraq tabıǵı jáne kóship kelýshiler sany esebinen turǵyndar, jastar sany artyp kele jatqan oblysta jataqhanaǵa qajettilik aldaǵy jyldary arta túsýi de múmkin.
Qonaqtar úshin ýnıversıtettiń bas korpýsynda kampýs-týr uıymdastyryldy. Mınıstr S.Nurbek Yessenov University stýdentterimen kezdesip, dáris oqydy.
Yessenov University-de mınıstrdiń qatysýymen ótkizilgen shara joǵary deńgeıde ótti. Aqtaýdyń qaq ortasyndaǵy qalashyqta jastardyń alańsyz bilim alýy, demalýy úshin barlyq jaǵdaı jasaýdy maqsat etken ýnıversıtet basshylyǵynyń bastamasy quptarlyq. Biraq mınıstr saparynda bir saýaldyń jaýaby aıtylmaı qaldy – ótken jyly Mańǵystaý oblysyna bólinip, biraq ıgerilmegen 6 myń grantty ıgerý máselesi bıyl qalaı sheshilmek? Mınıstrdiń aıtýynsha, osy jyly oblysqa 5 myń grant bólinedi eken. Sonda másele grant sanyn qysqartýmen ǵana sheshile me? Bul jastarǵa jasalǵan qamqorlyq nemese máseleni sheshýdiń tıimdi joly emes. Kerisinshe múmkindikter sheńberin taryltý. Grant sanyn azaıtqannan góri bilim, ómir súrý sapasynyń deńgeıin kóterý arqyly jastardyń qyzyǵýshylyǵyn arttyrý mańyzdy.
Mańǵystaý oblysy
