Oqıǵa • 07 Maýsym, 2023

Qutqarǵan – qyzyl sıyr

520 ret
kórsetildi
4 mın
oqý úshin

Aqjannyń birinshi kýrsty bitirer jyly. Jazǵy sessııasyn kileń bespen aıaqtaǵan boıjetken birden Jitiqaraǵa jetýge asyqty. Týǵan úıdiń tabaldyryǵyn ańsap jetken stýdent úı ishimen qaýyshyp, biraz maýqyn basqan soń, sharýaǵa kirisip ketti. Keshki astan soń anasyna: «Erteń sıyrdy ózim saýaıyn, siz jatyp demalyp alyńyz», degen.

Qutqarǵan – qyzyl sıyr

Erteńinde erte turyp, syrtqa shyqty. Jylylaý kos­tıýmin kıip aldy da, sút ıisi sińgen aq shelekti alyp, qoraǵa qaraı bettedi. Ana­sy úsh sıyr ustaıtyn. Bi­reýiniń ǵana múıizi bar. Sol múıiz­di qy­zyl sıyr buzaý kezinde osy úıge ózi kirip alǵan. Bóten mal bol­ǵan soń, birneshe ret óriske aıdap jibergenimen, qaıtyp kele beredi. Anasy amalsyz «Ji­tiqara» gazetine «Qorada bó­ten buzaý tur, ıesi kelip alyp ketsin» dep habarlama da berip kórgen. Alaıda artynan izdep kelgen joqshysy bolmaǵan soń, aqyry osy úıdiń maly esepti bolyp ketti. Sol qyzyl buzaý qazir úlken tý sıyr bolǵan. Jelini jer syzyp kelip ıigende janýar sútti mol beredi.

Aqjan úsh sıyrdy saýyp bolǵan soń tabynǵa qosýǵa aıdady. Túnimen ashyǵyp qalǵan janýarlar qaqpadan asyǵys shyǵyp, á degende edáýir uzap ketken. Kórshiniń taıynshadaı dáý alabaıy bar edi. Qazandaı basyn qaqpanyń astynan shyǵaryp abalaǵanda, búkil qorshaýdy julyp ákete jazdaıtyn. Iesi Qap taýynan taraǵan ulttyń ókili edi. Anasynyń oǵan: «Myna ıtińdi durystap baılap, qamap ustasańshy, adam jep qoıatyn túri bar ǵoı», dep birneshe ret eskertkeni esinde.

«Kóshege shyqsam, sol ıt bos júr eken, meni kóre sala tap berdi. Sasqanymnan jerden tas izdep eńkeıe bergenim sol edi, qolymnan tistegen kúıi jerge alyp urdy. Qolymdy tartqan bolyp edim, yzaly tóbet yryldap birneshe ret shaınap-shaınap tastady da, meni týlaq qurly kórmeı qoranyń artyna qaraı súıreı ala jóneldi. Jaqyn mańda úsh sıyrdan basqa qybyrlaǵan jan joq. Jurttyń bári tańǵy tátti uıqyda. Aınala jym-jyrt. Shyrqyraǵan daýysymdy estigen qyzyl sıyr moınyn buryp biraz qarap turdy da, keri burylyp, bizdiń sońymyzǵa tústi. Janýar jete bere ıtti bir-eki ret súzip ótti. Qaıta aınalyp kelip taıynshadaı tóbetti múıizine ilip kóterip aldy da, anadaıǵa laqtyryp jiberdi. Qańq etken alabaı quıryǵyn butyna qysyp uzaı berdi. Osy sátti paıdalanyp men de jan dármen úıge qaraı júgirdim. Anam oıanyp ketip, kórip qalsa, júregi álsiz, talyp qalýy múm­kin. Aıaǵymnyń ushymen basyp aqyryn tór bólmege óttim. Ústimdegi kostıým eki jerinen jyrtylypty. Sheshsem, azýly tóbet bilegimnen joǵary qaraı shaınap-aq tastaǵan eken, qolymnyń dal-daly shyǵypty. Jaılap sıpaı qaǵyp kórip edim, edenge kádimgi shapqan aǵashtan ushqan jańqadaı bolyp kesek-kesek et tústi. Qan toqtamaı ketip jatyr. Úıde apam bar edi, amalsyz sol kisini oıattym. Shoshyp ketken apam dereý jedel járdem shaqyrdy. Dárigerler birden aýrýhanaǵa aparyp, eki saǵat alysyp qo­lymnyń etin ishinen de, syrtynan da tigip berdi. Kelesi kúni tańerteń qolym kógerip, qaraıyp, isip ketti. Medbıkeler qolymdy kún saıyn jańadan tańyp beredi. Dárigerler dá­keni alyp jatqanda bir túrli jaǵymsyz ıis shyǵatyn. Sóıt­sem, ıttiń tisinde ý bolady eken ǵoı», deıdi Aqjan.

Abyroı bolǵanda, ádette astyrtyn uıymdastyrylatyn ıttóbelesterge qatysyp, talaı ret jeńimpaz atanyp júr­gen ala­baı tóbettiń búkil quja­ty, qu­tyrmaǵan degen veterı­narlyq anyqtamasyna deıin bar bolyp shyqqan.

Aqjan qazir – Qostanaı ob­lystyq Analar keńesi tór­aǵasynyń orynbasary, Aqań ýnı­versıtetiniń bilikti ustazy. О́negeli otbasynyń altyn qa­zyǵyna aınalǵan kópbalaly ana arqasúıer er azamaty Erbol ekeýi bes bala tárbıelep otyr.

 

Qostanaı oblysy