Sýretti túsirgen Erlan OMAR, «EQ»
Bıyl ákimdikterdiń derekterine sáıkes jalpy egis alańy 23,4 mln gektardy qurady, bul 2022 jylǵy deńgeıden 68,6 myń gektarǵa kóp. Onyń ishinde jazdyq egis alqaby – 20,9 mln gektar. Maıly daqyldar alańy boıynsha boıynsha jospar 3,3 mln gektardy qurady, jumystar 3,3 mln gektardan az alańda nemese jospardyń 97,4%-y aıaqtaldy. О́tken jylmen salystyrǵanda maıly daqyldar alqaby Soltústik Qazaqstan oblysy boıynsha 50 myń gektarǵa, sondaı-aq Aqmola oblysy boıynsha 17,4 myń gektarǵa jáne Abaı oblysy boıynsha 12,4 myń gektarǵa ulǵaıtyldy. Aqtóbe oblysynda maıly daqyldar alqaby boıynsha josparly kórsetkishterge qol jetkizilmedi. Batys Qazaqstan oblysynda 37,5 myń gektarǵa dán sińirildi, alań 16 myń gektarǵa qysqardy.
Kartop egý tolyǵymen aıaqtaldy, egis alqaby 6,7 myń gektarǵa ulǵaıtylyp, 197,5 myń gektarǵa jetti. Qant qyzylshasynyń aýdany 19 myń gektarǵa deıin jetkizildi. Bul 2022 jylǵy deńgeıden 7,4 myń gektarǵa kóp. Maqta 111,4 myń gektarǵa egildi. Bul jospardaǵy kórsetkishten 15 myń gektarǵa az. Kúrish 97,3 myń gektar alańǵa egildi. Bul jospardaǵy kórsetkishten 2,3 myń gektarǵa kóp.
Sý tapshylyǵy qaýpi bar ekenin eskere otyryp, Ekologııa jáne tabıǵı resýrstar mınıstrliginen Qyzylorda jáne Túrkistan oblystaryn sýdyń qajetti kólemimen qamtamasyz etý jóninde ýaqtyly sharalar qabyldaý suralady.
Kóktemgi egis jumystaryn júrgizýge, aýyl sharýashylyǵy taýaryn óndirýshilerdi tuqymmen, agrohımııamen, tehnıkamen qamtamasyz etýge, qarjylandyrýǵa baılanysty barlyq máselelerdi úılestirý maqsatynda Respýblıkalyq jedel shtab quryldy.
Egisti qamtamasyz etýge aýyl sharýashylyǵy taýaryn óndirýshiler qalyptastyrǵan 2,4 mln tonna kóleminde tuqym qory bar. Zańnamada kózdelgendeı tuqymdarǵa saraptama júrgizildi. Tekserilgen tuqym kóleminiń 99,9%-y kondısııaly dep tanyldy, demek egý standartynyń 1 jáne 2-synybyna sáıkes keledi. Tuqym jetkizýde eshqandaı másele bolǵan joq.
Kóktemgi naýqandy ótkizý úshin óńirlerde 149,8 myń traktor, 4,9 myńnan astam joǵary ónimdi egis keshenderi, sondaı-aq 76 myń sepkish jumys istedi. Sondaı-aq sharýalar egis egýge arzandatylǵan dızel otynymen qamtamasyz etildi. Aqpan-maýsym aılaryna shamamen 419,0 myń tonna dızel otyny bólindi, bul ótken jylmen salystyrǵanda 19 myń tonnaǵa kóp. Sharýalar egis egýge arzandatylǵan janar-jaǵarmaımen qamtamasyz etildi. Aqpan-maýsym aılaryna shamamen 419,0 myń tonna dızel otyny bólindi, bul ótken jylmen salystyrǵanda 19 myń tonnaǵa kóp. Dızel otynynyń shekti ruqsat etilgen baǵasynyń ósýine qaramastan, aýyl sharýashylyǵy taýar óndirýshilerine baǵa ózgerissiz qaldy. Qazirgi ýaqytta mınıstrlik egin jınaý naýqanyn júrgizýge arzandatylǵan dızel otynyna qajettilikti qalyptastyryp jatyr. Aýylsharýashylyq taýar óndirýshilerine dızel otynynyń qajetti kólemin qalyptastyrý jáne satý alǵash ret sýbsıdııalaýdyń memlekettik aqparattyq júıesindegi modýl bazasynda, elektrondyq nysanda júzege asyrylatyn bolady.
Bıylǵy jylǵa shamamen 704 myń tonna tyńaıtqysh engizý josparlanǵan. Osyǵan sýbsıdııalar alý boıynsha barlyq problemalyq másele sheshildi, tólem óńirlerdi qarjylandyrý josparlaryna sáıkes júzege asyrylady. Búgingi tańda fermerlerge 464,7 myń tonnadan astam tyńaıtqysh jóneltildi, bul ótken jylmen salystyrǵanda 68,7 myń tonnaǵa artyq. Sharýalardy qarjymen qamtamasyz etý úshin bıyl «Keń dala» baǵdarlamasy boıynsha 140 mlrd teńge qarastyrylyp otyr.
Osymen bıylǵy egis naýqany óz máresine jetti. Ol jan-jaqty josparlanǵan, barlyq yqtımal qaýip-qater qamtylǵan jaǵdaıda júrgizildi. Dán-daqyldardan, qajetti qural-jabdyq, tehnıkadan, eń bastysy, qarajattan qysylýshylyq, tapshylyq bolǵan joq. Sharýa baqqan el endi eńbeginiń jemisin kútedi. Eńbekqor qaýymnyń adal nıetine tabıǵat, aýa raıynyń raqymy qosylsa, bıyl da azyq-túliktiń qalypty, mol qory jasalady deýge tolyq negiz bar.
